Çalışanlarda döngüsel ekonomi bilinirliği ile yeşil davranış eğilimi arasındaki ilişki: Türkmenistan örneği
The relationship between circular economy awareness and green behavior tendency among employees: The case of Turkmenistan
- Tez No: 1007522
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET YEŞİLYAPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Döngüsel Ekonomi, Yeşil Davranış, Çalışan Farkındalığı, Sürdürülebilirlik, Türkmenistan, Circular Economy, Green Behavior, Employee Awareness, Sustainability, Turkmenistan
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, döngüsel ekonomi kavramının çalışanlar düzeyindeki bilinirliğini ve bu farkındalığın yeşil davranış eğilimleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evren ve örneklemini, Türkmenistan işletmelerinde faaliyet gösteren 401 çalışan oluşturmaktadır. Veriler,“Döngüsel Ekonomi Bilinirlik Ölçeği”ve“Yeşil Davranış Eğilimi Ölçeği”kullanılarak toplanmış, nicel araştırma yöntemlerinden“ilişkisel ya da korelasyonel”modelince analiz edilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde yapılan korelasyon analizi sonucunda, döngüsel ekonomi bilinirliği ile yeşil davranış eğilimi arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.744, p<.001). Basit doğrusal regresyon analizi bulgularına göre, döngüsel ekonomi bilinirliği, yeşil davranış eğilimindeki varyansın %55,3'ünü (R2=0.553) tek başına açıklamaktadır. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde; 26-35 yaş grubunun ve erkek çalışanların yeşil davranış eğilimlerinin diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<.05). Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise, Yüksek Lisans mezunu çalışanların hem bilinirlik hem de davranış boyutunda en düşük puanları almış olmasıdır. Bu durum, Orta Asya gibi geçiş ekonomilerindeki“modernleşme-gelenek çatışması”çerçevesinde tartışılmıştır. Ayrıca yerleşim yerinin (şehir/köy) davranış üzerinde anlamlı bir fark yarattığı (p=.042), iş deneyiminin ise herhangi bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, çalışanların teorik bilgi düzeylerinin yeşil eylemleri güçlü bir şekilde yordadığı, ancak yüksek eğitim gruplarında bir bilgi-davranış boşluğu yaşandığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, özellikle eğitim kurumlarında ve kırsal bölgelerde sürdürülebilirlik altyapısının güçlendirilmesi ve müfredatların döngüsel ekonomi prensipleriyle güncellenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the level of circular economy awareness among employees and the impact of this awareness on green behavior tendencies. The population and sample of the research consist of 401 employees operating in enterprises in Turkmenistan. Data were collected using the“Circular Economy Awareness Scale”and the“Green Behavior Tendency Scale”and analyzed according to the“Relational Screening Model,”one of the quantitative research methods. As a result of the correlation analysis performed on the data, a positive and high-level significant relationship was found between circular economy awareness and green behavior tendency (r=0.744, p<.001). According to the results of the simple linear regression analysis, circular economy awareness alone explains 55.3% (R2=0.553) of the variance in green behavior tendency. Analyses conducted according to demographic variables revealed that the green behavior tendencies of the 26-35 age group and male employees were significantly higher than those of other groups (p<.05). The most striking finding of the research is that employees with a master's degree obtained the lowest scores in both awareness and behavior dimensions. This situation was discussed within the framework of the“modernization-tradition conflict”in transition economies such as Central Asia. Furthermore, it was observed that the place of residence (urban/rural) made a significant difference in behavior (p=.042), whereas work experience did not lead to any significant difference. Consequently, it was found that the theoretical knowledge levels of employees strongly predict green actions, yet a“knowledge-behavior gap”exists among high-education groups. Accordingly, it is recommended to strengthen the sustainability infrastructure, especially in educational institutions and rural areas, and to update curricula with circular economy principles.
Benzer Tezler
- The circularization of the textile and ready-to-wear industry in Turkey: An evaluation in the context of the European green deal
Türk tekstil ve hazır giyim sektöründe döngüselleşmenin Avrupa yeşil mutabakatı bağlamında değerlendirilmesi
İBRAHİM ŞAPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK İLKKARACAN AJAS
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Takım çalışması esaslı demontaj hattı işgören atama ve dengeleme problemi için oyun teorisi odaklı yaklaşımlar
Game theory-oriented approaches for multi-manned disassembly line worker assignment and balancing problem
YILDIZ KÖSE
Doktora
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE ÇEVİKCAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN ERTEMEL
- Döngüsel ekonomi ve Türkiye döngüsel ekonomiye geçiş potansiyeli
Circular economy and Turkey's potential for transition to circular economy
NEGRİN YALÇIN DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN TARIK KOMESLİ
- Ürün yaşam döngüsü yönetimi perspektifinden döngüsel ekonomi
Circular economics from the perspective of product lifecycle management
BİLGE ÜÇOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mühendislik BilimleriEge ÜniversitesiÜrün Yaşam Döngüsü Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM BARIŞ YEŞİLAY
- Döngüsel ekonomi ve atık yönetimi: AB ve Türkiye'de atık yönetiminin ekonomik büyüme üzerine etkileri
Circular economy and waste management: Effects of waste management on economic growth in the EU and Turkiye
NURDAN CANSU YÜCE