Anneden algılanan narsisizmin ruhsal işleyişteki görünümü: SCID-5 ve projektif testler ile değerlendirilmesi
The manifestation of maternal narcissism in psychic functioning: Evaluation with SCID-5 and projective tests
- Tez No: 1007616
- Danışmanlar: DOÇ. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, anneden algılanan narsisistik özelliklerin bireyin ruhsal işleyişindeki yansımaları projektif ve yarı yapılandırılmış ölçüm araçlarıyla bütüncül biçimde incelenmiştir. Çalışma, karma yöntem yaklaşımıyla tasarlanmış; nicel ve nitel veriler birlikte ele alınmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, Haziran 2024-Ağustos 2025 tarihleri arasında Madalyon Psikiyatri Merkezi'ne başvuran 72 yetişkin katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise anneden algılanan narsisizm düzeyi ortalamanın üzerinde olan 36 katılımcıya TAT uygulanmış ve elde edilen veriler nitel veri analiz yazılımı aracılığı ile kodlanmıştır. Nicel bulgularda, Rorschach analizlerinde yansıma içerikli yanıtların anneden algılanan narsisizm düzeyi yüksek olan bireylerde daha sık görülmesine rağmen bu farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaşmadığı; ancak anneden algılanan narsisizmin büyüklenmecilik-gösterişçilik alt boyutu düzeyi yükseldikçe idealizasyon ve devalüasyon içerikli yanıtların arttığı saptanmıştır. TAT bulgularında anneden algılanan narsisizm düzeyi yüksek olan bireylerde CN serisine ait yanıt içeriklerinin fazla olduğu gözlemlenmiştir. SCID-5 bulgularına göre ise katılımcıların anneden algılanan narsisizm düzeyleri ile A kümesi kişilik bozukluğu puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadığı, B ve C küme kişilik bozuklukları puanları ile düşük düzeyde pozitif ilişki elde edilmiştir. Çalışmanın nitel bulgularda, anneden algılanan narsisizmin kontrol/müdahalecilik düzeyi yüksek olan bireylerin yanıtlarında; zorunda bırakılma, kontrol edilme, ebeveyne bağımlılık, kaçış arayışı, yansıtmalı özdeşim ve şiddet görme; anneden algılanan narsisizmin eleştirellik/suçlayıcılık düzeyi yüksek olan bireylerin yanıtlarında ise utanç/suçluluk, kızılma/cezalandırılma, dışlanma, benlik şişmesi, yansıtmalı özdeşim ve değişmezlik/stabillik kodları elde edilmiştir. Anneden algılanan eleştirel ve suçlayıcı narsisistik tutumların bireylerin projektif anlatılarında içselleştirilmiş utanç ve suçluluk duygularının yansıdığı belirlenmiştir. Annenin kontrolcü ve müdahaleci olarak algılanması ise bireyin özerklik gelişimini zayıflatarak boyun eğici uyum ve pasif itaat eğilimlerini güçlendirdiği elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigated the impact of perceived maternal narcissistic traits on individuals' psychological functioning through a comprehensive mixed-method design integrating projective and semi-structured assessment tools. The primary aim was to examine how perceived maternal narcissism is reflected in self-representations, defensive patterns, and relational narratives. The quantitative sample consisted of 72 adult participants who applied to Madalyon Psychiatry Center between June 2024 and August 2025. In the qualitative phase, the Thematic Apperception Test (TAT) was administered to 36 participants scoring above the mean on the Perceived Maternal Narcissism Scale (PMNS), and narrative data were analyzed using qualitative coding software. Quantitative findings revealed that although reflection responses in Rorschach protocols were more frequent among individuals with higher perceived maternal narcissism scores, this difference did not reach statistical significance. However, higher scores on the grandiosity–exhibitionism subdimension were significantly associated with increased idealization and devaluation responses. TAT findings indicated that individuals with higher perceived maternal narcissism produced more CN series–related content. SCID-5 results showed no significant association between perceived maternal narcissism and Cluster A personality disorder scores, whereas low-level positive correlations were found with Cluster B and Cluster C personality disorder scores. Qualitative analyses demonstrated that the control/intervention subdimension was associated with themes of coercion, being controlled, dependency on the parent, escape fantasies, projective identification, and exposure to violence. The criticism/blame subdimension was linked to shame/guilt, humiliation/punishment, exclusion, self-inflation, projective identification, and rigidity. Overall, perceived critical and intrusive maternal narcissistic attitudes were reflected in internalized shame and guilt in projective narratives, while perceived controlling maternal attitudes were associated with weakened autonomy and increased submissive compliance.
Benzer Tezler
- Kadınlarda anneden algılanan narsisizm ile eş seçimi arasındaki ilişkide ayrılma-bireyleşme süreçlerinin aracılık rolü
The mediating role of separation–individuation processes in the relationship between perceived maternal narcissism and mate selection in women
MERVE İNANIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEMAN ELİF AYBAY
- Benlik saygısı ve narsisizm arasındaki ilişkide anneden algılanan narsisizmin ve savunma mekanizmalarının aracı rolü
The relationship between self-esteem and narcissism: mediation roles of perceived maternal narcissism and defense mechanisms
YUSUF KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİME ŞENAY GÜZEL
- Anneden algılanan narsisizm ile yetişkinlikte gözlenen narsisistik ve bağımlı kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between perceived maternal narcissism and adult narcissistic and dependent personality traits
ZİNAR ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
- Anneden algılanan narsisistik özellikler ve çocuklukta onaylamayan çevre faktörlerinin bireyin kendilik saygısı ve narsisistik özelliklerinin gelişimi ile sağlık anksiyetesi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi
Determining the effects of perceived maternal narcissistic traits and unaffirming childhood enviromental factors on the development of self-esteem and narcissistic traits, and their impact on health anxiety in inviduals
MUHAMMED GÖRKEM GÖKÇELİOĞLU
- Anneden algılanan narsisizm ile algılanan duygusal istismar arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of dark triad personality traits in the relationship between perceived maternal narcissism and perceived emotional abuse
BETÜL TURAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA