Nato'nun yeni Kuvvet modeli ve Atlantik-Avrasya ekseninde kolektif savunmanın yeniden ölçeklenmesi
The new Nato force model and the rescaling of collective defence along the Atlantic–Eurasian axis
- Tez No: 1007644
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERAT AKINCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, NATO'nun Yeni Kuvvet Modeli'nin, İttifak'ın kriz odaklı ve tepkisel kuvvet yapılanmasından; Atlantik-Avrasya ekseninde önceden planlanmış, bölgesel olarak kademelendirilmiş ve yüksek hazırlıklılığa dayalı bir kolektif savunma mimarisine geçişi temsil ettiğini ileri sürmektedir. Çalışmanın temel hipotezi, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısı sonrasında derinleşen konvansiyonel tehdit algısı ile hibrit tehditlerdeki artışın, NATO'yu klasik kriz müdahale yaklaşımından uzaklaştırarak daha önleyici, yüksek hazırlıklı, bölgesel savunma planlarıyla uyumlu ve çok katmanlı bir kuvvet yapılanmasına yönelttiğidir. Bu çerçevede çalışma, NATO'nun kuvvet yapılanmasında 2022 Madrid Zirvesi ile 2023 Vilnius Zirvesi arasında şekillenen Yeni Kuvvet Modeli'nin ortaya çıkış dinamiklerini, kurumsal inşa sürecini ve stratejik etkilerini analiz etmektedir. Tez, özellikle Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısı ve hibrit tehditlerdeki artışın NATO'nun askerî reflekslerini nasıl dönüştürdüğünü merkeze almakta; İttifak'ın klasik kriz müdahale perspektifinden uzaklaşarak daha önleyici, yüksek hazırlıklı ve geniş ölçekli bir savunma yaklaşımına yönelişini ortaya koymaktadır. Çalışma, Yeni NATO Kuvvet Modeli'nin ayırt edici yönünü; doğu kanadı ve hassas bölgelerde yüksek hazırlık seviyesine sahip, hızlı konuşlandırılabilir ve yaklaşık 300.000 askere kadar ölçeklenebilen bir kuvvet havuzunun kurumsallaştırılması olarak değerlendirmektedir. Madrid Zirvesi bu dönüşümün siyasal ve kurumsal başlangıç eşiğini oluştururken, Vilnius Zirvesi'nde bölgesel savunma planlarının onaylanması modelin uygulama boyutunu pekiştirmiştir. Araştırma, realist kuramsal çerçeve doğrultusunda söz konusu dönüşümü uluslararası sistemde değişen tehdit algıları ve güç dengesi arayışları bağlamında yorumlamaktadır. Yöntem olarak nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş; belge taraması ve içerik analizi yoluyla NATO zirve bildirgeleri, stratejik belgeler ve resmî açıklamalar gibi birincil kaynaklar ile güncel akademik literatür birlikte değerlendirilmiştir. Bu çerçevede tez, Yeni NATO Kuvvet Modeli'nin yapısal gerekçelerini ortaya koymakta; NATO'nun kuvvet planlaması ile bölgesel savunma anlayışı arasındaki ilişkiyi nasıl yeniden tanımladığını ve bu dönüşümün caydırıcılık ile krize yanıt kapasitesi üzerindeki muhtemel etkilerini sistematik biçimde analiz etmektedir. Sonuç olarak çalışma, söz konusu modelin NATO'nun kolektif savunma anlayışını yeniden ölçeklendirdiğini ve İttifak'ın Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisindeki rolünü dönüştürdüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis argues that NATO's New Force Model represents a transition from a crisis-oriented and reactive force posture to a collective defence architecture that is pre-planned, regionally tiered, and based on high readiness across the Atlantic–Eurasian axis. The central hypothesis of the study is that the intensification of conventional threats following Russia's invasion of Ukraine, together with the rise in hybrid threats, has compelled NATO to move away from a traditional crisis response approach toward a more preventive, high-readiness, and multi-layered force structure aligned with regional defence plans. In this context, the study analyzes the emergence dynamics, institutional construction process, and strategic implications of the New Force Model as it took shape between the 2022 Madrid Summit and the 2023 Vilnius Summit. The thesis focuses in particular on how Russia's aggression against Ukraine and the increasing prevalence of hybrid threats have transformed NATO's military posture, demonstrating the Alliance's shift away from a classical crisis management perspective toward a more preventive, ready, and large-scale defence approach. It identifies the distinctive feature of the New NATO Force Model as the institutionalization of a force pool that is maintained at high readiness levels in the eastern flank and sensitive regions, capable of rapid deployment, and scalable up to approximately 300,000 troops. While the Madrid Summit constituted the political and institutional threshold that initiated this transformation, the approval of regional defence plans at the Vilnius Summit consolidated the implementation dimension of the model. The research interprets this transformation through a realist theoretical framework, situating it within the context of evolving threat perceptions and the search for power balances in the international system. Methodologically, the study adopts a qualitative research approach, employing document analysis and content analysis to examine NATO summit communiqués, strategic documents, and official statements as primary sources, alongside contemporary academic literature. Within this framework, the thesis systematically identifies the structural drivers of the New NATO Force Model, analyzes how it redefines the relationship between NATO's force planning and regional defence concept, and evaluates its potential effects on deterrence and crisis response capacity. Ultimately, the study aims to demonstrate that the New Force Model has rescaled NATO's understanding of collective defence and reshaped the Alliance's role within the Euro-Atlantic security architecture.
Benzer Tezler
- NATO'nun stratejik iletişim konsepti kapsamında sosyal medya kullanımı (Stratejik sosyal medya)
Use of social media within the scope of NATO's strategic communication concept (Strategic social media)
SELMA HOCAOĞULLARI KIRCI
Doktora
Türkçe
2025
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZGEN
- Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması
Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias
MAHMUT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI
- Maneuvering of high speed displacement vessels in regular waves
Yüksek hızlı deplasman gemilerinin düzenli dalgalarda manevraları
DENİZ ÖZTÜRK SARIGÜL
Doktora
İngilizce
2023
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER KEMAL KINACI
- Kuvvet kullanma: NATO'nun uluslararası güvenlikte artan rolü
Use of force: NATO's developing role in international security
MURAT YILMAZARSLAN