Görsel ve işitsel uyaranların beslenme davranışları üzerine etkisi
The impact of visual and auditory food-related stimuli on eating behaviors
- Tez No: 1007801
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA MERT BİBEROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital platformlarda sunulan görsel ve işitsel besin uyaranlarına maruziyetin yetişkin bireylerde yeme farkındalığı, yeme bozukluğu belirtileri ve yeme bağımlılığı ile ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada izleme sıklığı, izleme zamanı, izleme sonrası yeme isteği ve içeriklerin beden algısı üzerindeki etkilerinin yeme davranışlarıyla ilişkisi değerlendirilmiştir. Kesitsel tipte tasarlanan araştırmanın örneklemini yaş ortalaması 24,06±4,46 yıl olan, 70'i kadın (%49,6) ve 71'i erkek (%50,4) olmak üzere toplam 141 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle Kişisel Bilgi Formu, Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q-13) ve Modifiye Edilmiş Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (mYYBÖ-2.0) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, izleme sonrası yeme isteğinde artış bildiren bireylerin yeme farkındalığı düzeylerinin anlamlı biçimde daha düşük olduğunu göstermiştir (p<0,001). Videoları izledikten sonra beden algısı açısından kendini olumsuz hisseden ve içerik üreticilerinin fiziksel görünümünden etkilendiğini bildiren bireylerin yeme bozukluğu ve yeme bağımlılığı puanları anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Video izleme sıklığı ile yeme farkındalığı arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p=0,001). Vücut kütle indeksi ile yeme farkındalığı arasında negatif; yeme bozukluğu ve yeme bağımlılığı arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Gece geç saatlerde izleme sonrası tıkınırcasına yeme davranışı bildiren bireylerde yeme farkındalığı daha düşük, yeme bozukluğu ve yeme bağımlılığı puanları ise daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Elde edilen bulgular, dijital görsel ve işitsel besin uyaranlarının özellikle düşük yeme farkındalığına sahip bireylerde yeme bağımlılığı ve yeme bozukluğu eğilimleriyle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between exposure to digital audiovisual food stimuli and mindful eating, eating disorder symptoms, and food addiction in adults. Factors including viewing frequency, timing, post-viewing cravings, and the impact of content on body perception were evaluated in relation to eating behaviors. The cross-sectional sample comprised 141 volunteers (70 females, 49.6%; 71 males, 50.4%) with a mean age of 24.06±4.46 years. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form, Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30), Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q-13), and Modified Yale Food Addiction Scale (mYFAS-2.0). Results indicated that individuals with increased post-viewing food cravings had significantly lower mindful eating levels (p<0.001). Participants reporting negative body image or being influenced by content creators' physical appearance exhibited significantly higher eating disorder and food addiction scores (p<0.001). A significant difference was found between viewing frequency and mindful eating (p=0.001). Body mass index was negatively associated with mindful eating and positively associated with eating disorder symptoms and food addiction (p<0.05). Notably, individuals reporting late-night binge eating after viewing showed lower mindful eating and higher eating disorder and food addiction scores (p<0.05). In conclusion, the findings demonstrate that digital audiovisual food stimuli are significantly associated with food addiction and eating disorder tendencies, particularly among individuals with lower mindful eating levels.
Benzer Tezler
- Görsel ve işitsel uyaranların anaerobik performans ve patlayıcı güç üzerine etkisi
The effect of visual and audior stimulants on anaerobic performance and explosive power
ALPEREN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sporİstanbul ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİNAZ ALBAYRAK YILDIZ
- Duygu içerikli işitsel uyaranların görsel bellek performansı ve karar verme süreçleri üzerine etkisi
The effect of affective auditory stimuli on visual memory performance and decision making processes
SUAT MERVE MAVRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE ŞİŞMAN BAL
- Sağlıklı bireylerde işitsel ve görsel duygusal uyaranların beyin salınımlarına etkisinin EEG yöntemi ile incelenmesi
Investigation of the effects of auditory and visual emotional stimuli on brain oscillations in HEALTHY individuals by EEG method
ESRA DALMIZRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Biyofizikİstanbul Medipol ÜniversitesiSinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. BAHAR GÜNTEKİN
- Kapalı kamusal mekânlarda görsel ve işitsel uyaranların mekân algısına etkisinin bulanık mantık ile belirlenmesi
Determination of the effects of visual and auditory stimuli on spatial perception in enclosed public spaces using fuzzy logic
ECE CANTEMİR
Doktora
Türkçe
2025
MimarlıkEskişehir Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KANDEMİR
- Baba adaylarına sunulan görsel ve işitsel uyaranların annelerin doğum sonu emzirme başarısı, eş destek algısı ve doğum sonu depresyona etkisi
The effect of visual and auditory stimuli presented to expectant fathers on mothers' postpartum breastfeeding success, perception of spousal support and postpartum depression.
MERVE ÇAKIL