Böbrek nakli alıcılarında kırılganlık düzeyi, organ nakli etkileri ve yaşam kalitesi: Korelasyonel bir çalışma
Frailty levels, organ transplant effects and quality of life in kidney transplant recipients: A correlational study
- Tez No: 1007962
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN AKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, hemşirelik, kırılganlık, organ nakli etkileri, yaşam kalitesi, Frailty, kidney transplantation, nursing, organ transplant effects, quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, böbrek nakli alıcılarında kırılganlık düzeyini, organ nakli etkilerini ve yaşam kalitesini değerlendirmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve korelasyonel olarak planlanan bu araştırmanın örneklemini, Ekim-Aralık 2025 tarihleri arasında çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve gönüllü katılım sağlayan 404 böbrek nakli alıcısı oluşturmuştur. Veriler; ''Birey Tanılama Formu'', ''Frail Kırılganlık Ölçeği'', ''Organ Nakli Etkileri Anketi'', ''Yaşam Kalitesi Ölçeği SF-36'' kullanılarak ve yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 25.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Böbrek nakli alıcılarının %44.6'sının prekırılgan ve %9.2'sinin kırılgan olduğu belirlenmiştir. Bireylerin organ nakli etkileri açısından donöre karşı suçluluk düzeylerinin ortalamanın altında olduğu, diğer alt boyutlarda puan ortalamalarının yüksek olduğu ve orta düzeyde yaşam kalitesine sahip oldukları saptanmıştır. Kırılganlık düzeyi ile donöre karşı suçluluk arasında pozitif; kırılganlık düzeyi ile ilaç uyumu arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre; kırılganlık (t=-11.067; ß=-8.713; t=-8.373; ß=-7.080), nakil hakkında endişe (t=-3.256; ß=-4.331; t=-4.071; ß=-5.817) ve donöre karşı suçluluk (t=-3.157; ß=-3.392; t=-3.315; ß=-3.826) düzeylerinin artması ile fiziksel ve mental anlamda yaşam kalitesinin azaldığı, ayrıca nakil ile ilgili açıklama yapma (t=3.154; ß=2.814) ve sorumluluk hissetme düzeylerinin artması (t=2.592; ß=3.096) ile mental anlamda yaşam kalitesinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Sonuç: Kırılgan böbrek nakli alıcılarında, donöre karşı suçluluğun arttığı, ilaç uyumunun ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiği saptanmıştır. Kırılganlığın, organ nakli ve yaşam kalitesini olumsuz anlamda etkileyebilmesi nedeniyle böbrek nakli alıcılarının kırılganlık açısından değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine frailty levels, organ transplant effects and quality of life in kidney transplant recipients and examine the relationships between them. Method: This descriptive, cross-sectional and correlational study sample consisted of 404 kidney transplant recipients who met the inclusion criteria and voluntarily participated between October and December 2025. Data were collected through face-to-face interviews using the ''Personal Identification Form,“ ''Frail Scale,”''Organ Transplant Effects Questionnaire'' and ''Quality of Life Scale SF-36''. The data obtained from the research were analyzed using SPSS version 25.0. Results: It was determined that 44.6% of the kidney transplant recipients were prefrail and 9.2% were frail. The study found that individuals had below-average levels of guilt towards donors regarding the effects of organ transplantation, high average scores on other sub-dimensions and a moderate quality of life. A positive correlation was found between frailty level and guilt towards the donor and a negative and significant correlation was found between frailty level and adherence to medication. According to the regression analysis results, increasing levels of frailty (t=-11.067; ß=-8.713; t=-8.373; ß=-7.080), worry about transplantation (t=-3.256; ß=-4.331; t=-4.071; ß=-5.817) and guilt towards the donor (t=-3.157; ß=-3.392; t=-3.315; ß=-3.826) decreased physical and mental quality of life, while increasing levels of disclosing about transplantation (t=3.154; ß=2.814) and feeling of responsibility (t=2.592; ß=3.096) increased mental quality of life (p<0.05). Conclusion: In frail kidney transplant recipients, increased guilt towards the donor and negative impacts on medication adherence and quality of life have been observed. Since frailty can negatively affect organ transplantation and quality of life, the assessment of frailty in kidney transplant recipients is recommended.
Benzer Tezler
- Böbrek nakli alıcılarında D vitamini eksikliği ve D vitamini eksikliğinin endotel disfonksiyonu üzerine etkisi
Vitamin D defficiency in renal transplant patients and it?s effect on endothelial dysfunction in renal transplant patients
MEHMET ALTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN KEVEN
- Böbrek nakli alıcılarında aterosklerotik kalp ? damar hastalıkları ile ilişkili belirteçlerin incelenmesi
Evaluation of markers related to atherosclerotic cardiovascular disease in kidney transplantation patients
SELEN BALOĞLU KAÇAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
NefrolojiUludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPARSLAN ERSOY
- Böbrek nakli alicilarinda homosistein, parathormon, aktif vitamin D3 ve kemik mineral dansitometrisi arasindaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaulation of relationship between homocysteine, parathyroid hormone, active vitamin D3 and bone mineral density in renal transplant recipients
ESRA ATEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
NefrolojiÇukurova ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. MUSTAFA BALAL
- Böbrek nakli alıcılarında 2009- 2013 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi'nde allogreft biyopsi yapılan hastalarda klinik takip ve histopatolojik bulgular arasındaki ilişki
The relationship between histopathological findings and clinical follow-up of kidney transplant recipients underwent allograft biopsy in 2009-2013 in Mediterranean University Hospital Organ Transplant Center
FEYZA BORA
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
NefrolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. FEVZİ ERSOY
PROF. DR. GÜLTEKİN SÜLEYMANLAR