Geri Dön

Bilişsel fonksiyon bozukluğu olan köpeklerde mikroRNA'ların patofizyolojik süreçlerdeki rolü ve biyobelirteç olarak kullanılması

The role of microRNAs in pathophysiological processes and their use as biomarkers in dogs with cognitive dysfunction

PDF İndir

  1. Tez No: 1008221
  2. Yazar: SONGÜL ERHAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL MATUR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Fizyoloji, Physiology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Veterinerlik Fizyolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, köpeklerde yaşa ve bilişsel fonksiyon bozukluğuna bağlı değişimleri, beyindeki patofizyolojik süreçlerle ilişkili biyomoleküller ve miRNA'lar üzerinden değerlendirmektir. Ayrıca incelenen parametreler ile davranışsal değişimler arasındaki ilişkilerin ve söz konusu parametrelerin biyobelirteç potansiyellerinin araştırılması amaçlanmıştır. Toplam 75 köpeğin dâhil edildiği çalışmada, hayvanlar yaş ve bilişsel durumlarına göre erişkin, bilişsel fonksiyonu bozukluğu olan ve olmayan yaşlı köpekler olmak üzere üç grupta değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen köpeklerden serum Aβ40, Tau, NfL, GFAP, NSE ve UCH-L1 düzeyleri ELISA yöntemiyle, cfa-miR-29a, cfa-miR-29b, cfa-miR-30b, cfa-miR-125b, cfa-miR-128, cfa-miR-129, cfa-miR-132, cfa-miR-134, cfa-miR-143, cfa-miR-146, cfa-miR-195 ve cfa-miR-378 düzeyleri ise RT-PCR ile analiz edildi. Bilişsel bozuklukta yaşın en önemli risk faktörü olduğu ve evde barındırılan köpeklerde dışarıda geçirilen sürenin koruyucu olabileceği görüldü. Biyomoleküllere ilişkin bulgular GFAP ve NSE ekspresyonun yaşa bağlı olarak azaldığını, bilişsel fonksiyon bozukluğu olanlarda ise NfL düzeyinin arttığını gösterdi. Ayrıca cfa-miR-125b, cfa-miR-128, cfa-miR-134, cfa-miR-146 ve xxi cfa-miR-378 ekspresyonun yaşa bağlı olarak arttığı, cfa-miR-195'in ise azaldığı belirlendi. Bilişsel fonksiyon bozukluğu olan köpeklerde ise cfa-miR-125b ve cfa-miR-146 düzeylerinin arttığı, cfa-miR-29a, cfa-miR-128, cfa-miR-129, cfa-miR-143 ve cfa-miR-195 düzeyinin ise azaldığı görüldü. Aβ40'ın uyku-uyanıklık döngüsüyle, NfL'nin anksiyeteyle, Tau'nun sosyal etkileşim ve aktivite düzeyiyle, GFAP'ın ise uyku-uyanıklık döngüsü ve aktivite düzeyiyle ilişkili olduğu saptandı. Ayrıca cfa-miR-195'in oryantasyon bozukluğuyla, cfa-miR-29b, cfa-miR-128, cfa-miR-132, cfa-miR-134, cfa-miR-143 ve cfa-miR-195'in sosyal etkileşimle, cfa-miR-29b ve cfa-miR-378 in aktivite seviyesiyle cfa-miR-146 ve cfa-miR-195'in uyku-uyanıklık döngüsüyle, cfa-miR-29a, cfa-miR-29b ve cfa-miR-378'in anksiyete ile ilişkili olduğu belirlendi Yaşa bağlı değişimlerin belirlenmesinde GFAP, NSE, cfa-miR-134 ve cfa-miR-378'in, bilişsel fonksiyon bozukluğunun saptanmasında ise NfL, cfa-miR-29a, cfa-miR-129 ve cfa-miR-143'ün özgül biyobelirteçler olduğu, cfa-miR-125b, cfa-miR-128, cfa-miR-146 ve cfa-miR-195'in ise her iki durumda da değişim göstererek ortak biyobelirteçler olarak değerlendirilebileceği belirlendi. Sonuç olarak, köpeklerde yaş ve bilişsel fonksiyon bozukluğuna bağlı değişimlerin belirli biyomoleküller ve miRNA'larla ilişkili olduğu, bunların davranışları etkilediği ve ortaya çıkan patofizyolojik tablonun saptanması ve takibinde aday biyobelirteçler olabileceği görülmüştür. Ayrıca, belirlenen biyomoleküller ve miRNA'lar, klinik uygulamalara yönelik tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde değerlendirilebilir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to evaluate age- and cognitive dysfunction-related changes in dogs through biomolecules and miRNAs associated with brain pathophysiological processes. Additionally, the relationships between the examined parameters and behavioral changes, as well as their potential as biomarkers, were investigated. A total of 75 dogs were included and classified into three groups according to age and cognitive status: adult, cognitively healthy aged, and cognitively impaired aged dogs. Serum of Aβ40, Tau, NfL, GFAP, NSE, and UCH-L1 levels were analyzed using ELISA, while cfa-miR-29a, cfa-miR-29b, cfa-miR-30b, cfa-miR-125b, cfa-miR-128, cfa-miR-129, cfa-miR-132, cfa-miR-134, cfa-miR-143, cfa-miR-146, cfa-miR-195, and cfa-miR-378 expression were analyzed by RT-PCR. Age was identified as the most significant risk factor for cognitive dysfunction, while time spent outdoors was potentially protective in household dogs. GFAP and NSE expression decreased with age, whereas NfL levels increased in cognitively impaired dogs. Expression of cfa-miR-125b, cfa- xxiii miR-128, cfa-miR-134, cfa-miR-146, and cfa-miR-378 increased with age, while cfa-miR-195 decreased. In cognitively impaired dogs, cfa-miR-125b and cfa-miR-146 increased, whereas cfa-miR-29a, cfa-miR-128, cfa-miR-129, cfa-miR-143, and cfa-miR-195 decreased. Aβ40 was associated with sleep–wake cycles, NfL with anxiety, Tau with social interaction and activity, and GFAP with sleep–wake cycles and activity. Furthermore, cfa-miR-195 was associated with disorientation; cfa-miR-29b, cfa-miR-128, cfa-miR-132, cfa-miR-134, cfa-miR-143, and cfa-miR-195 with social interaction; cfa-miR-29b and cfa-miR-378 with activity; cfa-miR-146 and cfa-miR-195 with sleep–wake cycles; and cfa-miR-29a, cfa-miR-29b, and cfa-miR-378 with anxiety. It was determined that GFAP, NSE, cfa-miR-134, and cfa-miR-378 are specific biomarkers for age-related changes, whereas NfL, cfa-miR-29a, cfa-miR-129, and cfa-miR-143 are specific biomarkers for the detection of cognitive dysfunction; cfa-miR-125b, cfa-miR-128, cfa-miR-146, and cfa-miR-195 were found to change in both conditions and can therefore be considered common biomarkers. In conclusion, age- and cognitive dysfunction-related changes in dogs are associated with specific biomolecules and miRNAs, which influence behavior and may serve as candidate biomarkers for detecting and monitoring the underlying pathophysiology. Moreover, the identified biomolecules and miRNAs could be considered in developing therapeutic strategies for clinical applications.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    828509

    Yıllık aşılamanın senyör köpeklerde kaygı, bilişsel fonksiyon bozukluğu ve fekal mikrobiyota üzerine etkilerinin incelenmesi

    Investigation of the effects of annual vaccination on anxiety, canine cognitive dysfunction and fecal microbiota in senior dogs

    BEGÜM SARAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Veteriner HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Veterinerlik Fizyolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN SALGIRLI DEMİRBAŞ

  2. Tez No

    834372

    Köpeklerin bilişsel fonksiyon bozukluğu tedavisinde orta zincirli trigliserit molekülleri içeren diyete çevresel modifikasyon tekniklerinin etkisinin araştırılması

    Research of the effect of environmental modification techniques on diet with medium chain triglyceride molecules in the treatment of canine cognitive dysfunction

    HİLAL KURUM ŞEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Veteriner HekimliğiBursa Uludağ Üniversitesi

    Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU YALÇIN

  3. Tez No

    626186

    Gelişimsel bozukluğu olan çocuklarda organ motilitesinin beslenme, motor fonksiyon ve bilişsel fonksiyon üzerine etkisinin saptanması

    Determination of the effect of organ motivity on nutrition, motor function and cognitive function in children with developmental disorders

    MAYA MUHAMOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBahçeşehir Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KINALI

  4. Tez No

    783627

    Bilişsel bozukluğu olan ve olmayan kronik obstrüktif akciğer hastalarında üst ekstremite fonksiyonel kapasitesi, solunum fonksiyonları, yorgunluk ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması

    Comparison of upper extremity functional capacity, respiratory functions, fatigue and quality of life in chronic obstructive pulmonary patients with and without cognitive impairment

    BEDRİYE DAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İLKNUR NAZ GÜRŞAN

  5. Tez No

    860467

    Evre 4 ve 5 kronik böbrek hastalığı olan hastalarda montreal bilişsel değerlendirme testi (MoCA) ile bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi

    Evaluation of cognitive functions with the montreal cognitive assessment test (MoCA) in patients with stage 4 and 5 chronic kidney disease

    ROJDA KOTAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ

    DOÇ. DR. EDİP ERKUŞ

Geri Dön