Harîrîzâde Kemâleddin Efendi'nin Esrâru'l- Mâ'în fî Şerhi Esma'i'l-Erba'în adlı eseri: Tahkik ve değerlendirme
Master Harîrîzâde Kemâleddin's Esrâru'l- Mâ'în fî Şerhi Esma'i'l-Erba'în: Investigation and evaluation
- Tez No: 1008259
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tevhid temelli tasavvufî yaklaşımı olan Harîrîzâde Muhammed Kemâleddin Efendi, 19. asrın ikinci yarısında İstanbul'da yaşamış bir sûfîdir. Harîrîzâde'nin, tasavvuf kültürüyle meşbû bir ortamda yetişmesinde öncelikli olarak ailesinin ve çevresinin rolü büyüktür. Bu vesile ile ilim yolculuğu erken yaşlarda başlamıştır. Erken yaşlarında tanıştığı tasavvuf kültüründe çokça tarîkattan icazet alma fırsatı bulmuştur. Kısa ama bereketli ömründe kırk civarında eser vermiş bir müellif, mürşîd, tarîkatlar tarihi araştırmacısıdır. Harîrîzâde Kemâleddin Efendiˈnin Esrâru'l- Mâ'în fî Şerhi Esma'i'l-Erba'în isimli eseri, Şihâbüddîn Ömer b. Muhammed es-Sühreverdî'ye nispet ettiği fakat Şihâbeddîn Yahya b. Habeş es-Sühreverdî'ye aidiyeti tespit edilen Esmâu'l-Erbaîn'e yaptığı bir şerhtir. Bu şerh çalışması duâ, salavât, evrâd, ezkârlar ve özelliklerine, tesirlerine ilişkin bilgilerin verildiği eserlerin arasında yer almaktadır. Âlemde Hak'tan, O'nun esmâ, sıfat ve ef'âlinden başka bir şey olmadığı fikrine sahip olan Harîrîzâde, Sühreverdî'nin eserinde yer alan kırk isimden ilk yedisini hakiki taliplere hitap eder nitelikte bir üslûb ile şerh etmiştir. Ve her duâ cümlesini, içinde geçen sözcük ve kavramları kendi tasavvufî üslûbuyla açıklamıştır. İnsan-âlem ve Allah ilişkilerini varlığın birliği ilkesine dayandıran Harîrîzâde'ye göre, var olan her şey Hakk'ın esmâ ve sıfatlarının tezahürüdür. Bu sebeple eşya ya da âlemin hakikati, esmâlarla bilinmekte ve Hakk'ın ilâhi ilmindeki yeri anlaşılmaktadır. Âlemin değeri esmâlar ile bağlantılı olduğu için, Harîrîzâde vahdet-i vücûd hikmetini özümseyerek bu isimleri okumanın fazilet ve faydalarını anlatmış ve sâliklere aktarmak istemiştir. Bu sebeple onun Esrâru'l- Mâ'în'i, şerh geleneğiyle birlikte klasik tasavvufî düşüncenin tevhid anlayışını anlamak açısından önemli metinlerden biridir. Bu tezde, tek yazma nüshası bulunanan Esrâru'l- Mâ'în fî Şerhi Esmaʾi'l-Erba'în, günümüz Türkçesi ile yazılıp istifadeye sunulmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Master Harîrîzâde Muhammed Kemâleddin, who had a Sufi approach based on Tawhid, is a Sufi who lived in Istanbul in the second half of the 19th century. The primary role of Harîrîzâde's family and surroundings was significant in his upbringing in an environment imbued with Sufi culture. Through this means, his journey in knowledge began at an early age. He had the opportunity to receive authorization from many orders within the Sufi culture he encountered at an early age. A short but fruitful life saw him as an author, spiritual guide, and researcher of the history of Sufi orders with around forty works. The work of Master Harîrîzâde Kemâleddin titled Esrâru'l-Mâ'în fî Şerhi Esma'i'l-Erba'în is a commentary on Esmâu'l-Erbaîn, which he attributed to Shihabuddin Omar b. Muhammad al-Suhrawardi but has been determined to belong to Shihabeddin Yahya b. Habeş al-Suhrawardi. This commentary study is among the works that provide information about prayers, blessings, litanies, remembrances, and their characteristics and effects. Harîrîzâde, who holds the view that there is nothing in the universe other than God and His names, attributes, and actions, explained the first seven of the forty names found in Suhrawardi's work in a style intended to address true seekers. And he explained each prayer sentence, the words and concepts within it, in his own mystical style. According to Harîrîzâde, who bases the human-world and God relationships on the principle of the unity of existence, everything that exists is a manifestation of God's names and attributes. For this reason, the reality of things or the universe is known through the names and their place in God's divine knowledge is understood. Since the value of the universe is connected with the names, Harîrîzâde, internalizing the wisdom of the unity of existence, explained the virtues and benefits of reciting these names and wanted to convey them to the seekers. For this reason, his Esrâru'l-Mâ'în, together with the commentary tradition, is one of the important texts for understanding the monotheistic understanding of classical Sufi thought. In this thesis, Esrâru'l-Mâ'în fî Şerhi Esmaʾi'l-Erba'în, which exists in a single manuscript copy, has been written in contemporary Turkish and presented for use.
Benzer Tezler
- Harîrîzâde Kemâleddin Efendi'nin Kenzü'l - Feyz isimli eseri: Metin ve inceleme
Başlık çevirisi yok
AYŞENUR AYDINLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET TOSUN
- Harîrîzâde Kemâleddin Efendi'nin Turfetü'l-Müstersele Ala't-Tuhfeti'l-Mürsele adlı eseri (İnceleme-metin)
The Piece Which is Called Turfetü'l-Müstersele Ala't-Tuhfeti'l-Mürsele written by the Master Harîrîzâde Kemâleddin
ELMAS ABDİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinTrabzon ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL SAYLAN
- Harîrîzâde Mehmed Kemâleddin ve tasavvuf anlayışı
Harîrîzâde Mehmed Kemâleddin and his sufi thoughts
SELCAN NEBİOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAMİL YILMAZ
- Harîrîzâde Kemâleddin Efendiˈnin Reşh-i Sılâti'l-Enveriyye fî Şerhi Salâtiˈl-Ekberiyye isimli eseri (metin ve inceleme 1-65 varak)
Harîrîzâde Kemâleddin Master's works of Reşh-i Sılâtiˈl-Enveriyye fî Şerhi Salâtiˈl-Ekberiyye (text and anlysing 1-65 leaf)
SARE ZİYANSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKKAYA
- Harîrîzâde Kemâleddin Efendiˈnin Reşhu Sılâti'l-Enveriyye fî Şerhi Salâtiˈl-Ekberiyye isimli eseri: Metin ve inceleme 65a-131a varak
Harîrîzâde Kemâleddin Effendiˈs Reşhu Silâti'l-Enveriyye fî Şerhi Salâtiˈl-Ekberiyye: Text and analysis 65a-131a pages
GİZEM ÖZGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKKAYA