Bağlanma tarzları, üstbilişsel farkındalık, öz-düzenleme ve aleksitimi arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Yapısal eşitlik modellemesi
Examining the relationships between attachment styles, metacognitive awareness, self-regulation and alexithymia: Structural equation modeling
- Tez No: 1008942
- Danışmanlar: PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı erken ergenlik döneminde kaygılı ve kaçınmacı bağlanma tarzları ile aleksitimi arasındaki ilişkide; üstbilişsel farkındalık ve öz-düzenlemenin aracı rollerini incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama deseni kullanılmış ve verilerin analizi için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Konya Selçuklu İlçesi'nde 400 çocuk araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla“Kişisel Bilgi Formu”,“Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II- Orta Çocukluk Ölçeği”,“Çocuklar için Aleksitimi Ölçeği”,“Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği B Formu”,“Algılanan Öz-Düzenleme Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırmada kaygılı ve kaçınmacı bağlanma bağımsız değişken, aleksitimi bağımlı değişken, üstbilişsel farkındalık ve öz-düzenleme aracı değişkenlerdir. Çalışmada kaygılı ve kaçınmacı bağlanmanın aleksitimiyi pozitif yönde anlamlı düzeyde etkilediği, kaygılı bağlanma tarzı puanının üstbilişsel farkındalık puanı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. Erken ergenlikte kaçınmacı bağlanmanın üstbilişsel farkındalığı negatif yönde anlamlı düzeyde etkilediği, üstbilişsel farkındalığın aleksitimiyi etkilemediği saptanmıştır. Bootstrap analizi sonuçlarına göre kaygılı ve kaçınmacı bağlanmanın aleksitimiyi etkilemesinde üstbilişsel farkındalığın aracı rolü olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Erken ergenlikte kaygılı bağlanmanın öz düzenlemeyi etkilemediği görülmüştür. Kaçınmacı bağlanmanın öz-düzenlemeyi negatif yönde anlamlı etkilediği belirlenmiştir. Öz-düzenleme puanının aleksitimi üzerinde istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı farklılaşma oluşturduğu saptanmıştır. Kaygılı bağlanmanın aleksitimiyi etkilemesinde öz-düzenlemenin aracı rolü olmadığı, kaçınmacı bağlanmanın aleksitimiyi etkilemesinde öz-düzenlemenin aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating roles of metacognitive awareness and self- regulation in the relationship between anxious and avoidant attachment styles and alexithymia during early adolescence. The study employed a correlation survey design, and Structural Equation Modeling (SEM) was used for data analysis. The sample consisted of 400 children from the Selçuklu district of Konya. Data were collected using the Personal Information Form, the Experiences in Close Relationships Inventory-II-Middle Childhood Scale, the Alexithymia Scale for Children, the Metacognitive Awareness Scale Form B, and the Perceived Self-Regulation Scale.In the study, anxious and avoidant attachment served as independent variables, alexithymia as the dependent variable, and metacognitive awareness and self-regulation as mediating variables. The results showed that anxious and avoidant attachment significantly and positively predicted alexithymia, and that scores on the anxious attachment style had a significant positive effect on metacognitive awareness scores. It was determined that avoidant attachment in early adolescence significantly and negatively influenced metacognitive awareness, while metacognitive awareness did not influence alexithymia. According to the results of the bootstrap analysis, it was found that metacognitive awareness did not play a mediating role in the influence of anxious and avoidant attachment on alexithymia. It was found that anxious attachment does not affect self-regulation during early adolescence. Whereas the avoidant attachment was determined to have a significant negative effect on self-regulation. And also, it was found that self-regulation scores produced a statistically significant negative difference in alexithymia. Mediation analysis revealed that self-regulation did not mediate the relationship between anxious attachment and alexithymia, but it did mediate the relationship between avoidant attachment and alexithymia.
Benzer Tezler
- Bağlanma tarzları ve internet bağımlılığının evlilik uyumuna etkisi
Attachment styles and impacts of internet addiction to the marital adjustment
CEREN AYCANOĞLU
- Bağlanma tarzları, kendilik algısı ve başaçıkma yöntemleri kapsamında algılanan stres faktörleri ve stres belirtileri: üniversite öğrencileri üzerinde uygulamalı bir araştırma
Stress factors and stress symptoms in the context of attachment styles, self-concept and coping styles: an applied research on the university students
RIZA BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
PsikolojiKara Harp Okulu KomutanlığıSavunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN HİSLİ ŞAHİN
- Çocuk evleri sitesi'nde yaşayan çocuklarda bağlanma tarzları ve ebeveyn tutumlarının duygudurum profiline etkisi
Investigation of the effects of parental attitudes and attachment styles on the mood profile of children living in the children's homes site
TUBA DAĞ
- Üniversite öğrencilerinin duygusal ilişki bağlanma tarzları ile kişilik tipleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The Examination of the relationship between adult attachment styles in romantic relation ships and personality traits
ADVİYE PINAR KONYALIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMAİ TUZCUOĞLU
- Yetişkinlerde bağlanma stilleri ve öfke tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between attachment styles and anger styles in adult sample
ZEYNEP İREM TANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BANU SAYINER