İstanbul ilinde yaşayan yetişkin bireylerde diyetle alınan melatonin miktarı, uyku kalitesi, gece yeme sendromu ve kronotip arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between dietary melatonin intake, sleep quality, night eating syndrome and chronotype among adults living in İstanbul
- Tez No: 1009102
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAĞMUR DEMİREL ÖZBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Diyet melatonin miktarı, gece yeme sendromu, kronotip, uyku kalitesi, yetişkinler, Dietary melatonin intake, night-eating syndrome, chronotype, sleep quality, adults
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET İSTANBUL İLİNDE YAŞAYAN YETİŞKİN BİREYLERDE DİYETLE ALINAN MELATONİN MİKTARI, UYKU KALİTESİ, GECE YEME SENDROMU VE KRONOTİP ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Bu çalışmanın amacı, İstanbul ilinde yaşayan yetişkin bireylerde diyetle alınan melatonin miktarı ile uyku kalitesi, gece yeme sendromu ve kronotip özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Veriler; sosyodemografik bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Gece Yeme Sendromu Anketi (NES), Sabahçıl–Akşamcıl Ölçeği (MEQ) ile melatonin içeren besinlerin tüketim sıklığı ve miktarını değerlendiren anket aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların uyku kalitesi puan ortalaması 5,67±2,90 olup, genel olarak uyku kalitesinin düşük olduğu belirlenmiştir. Kadın katılımcıların uyku kalitesinin erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,001). Gece yeme sendromu puan ortalaması 15,74±7,21 olarak bulunmuş ve genel risk düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, puanların yaş arttıkça azaldığı, ara öğün sayısı arttıkça ise yükseldiği belirlenmiştir (p<0,05). Kronotip puan ortalaması 52,15±8,15 olup, katılımcıların büyük çoğunluğunun (%68,3) ara tip kronotipe sahip olduğu saptanmıştır. Uyku kalitesi ile gece yeme sendromu arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuş (p<0,001); uyku kalitesi azaldıkça gece yeme davranışının arttığı belirlenmiştir. Buna karşılık, kronotip ile uyku kalitesi arasında negatif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki saptanmış (p<0,05); sabahçıl tipe yakın bireylerde uyku kalitesinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Günlük diyetle alınan melatonin miktarı ortalama 10,485±13,306 µg olarak hesaplanmış ve bu düzeyin düşük olduğu değerlendirilmiştir. Toplam melatonin alımının büyük ölçüde tahıllar ve kuru baklagillerden karşılandığı belirlenmiştir (p<0,001). Et ve süt ürünleri ile tahıllar ve kuru baklagillerden sağlanan melatonin alımının erkeklerde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, yaş, vücut ağırlığı ve beden kütle indeksi (BKİ) arttıkça toplam diyet melatonin alımının da arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Ana öğün sayısındaki artışın tahıllar ve kuru baklagillerden alınan melatonin miktarını artırdığı; ara öğün sayısındaki artışın ise sebzelerden alınan melatonin miktarını artırırken, alkollü içeceklerden alınan melatonin miktarını azalttığı saptanmıştır. Sonuç olarak, diyetle alınan melatonin ile uyku kalitesi, gece yeme sendromu ve kronotip arasında zayıf düzeyde ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN DIETARY MELATONIN INTAKE, SLEEP QUALITY, NIGHT-EATING SYNDROME AND CHRONOTYPE AMONG ADULTS LIVING IN ISTANBUL The aim of this study is to investigate the relationship between dietary melatonin intake and sleep quality, night-eating syndrome, and chronotype characteristics in adults living in Istanbul. Data were collected using a sociodemographic information form, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Night Eating Syndrome Questionnaire (NES), the Morning–Evening Type Questionnaire (MEQ), and a questionnaire assessing the frequency and quantity of consumption of foods containing melatonin. The mean sleep quality score for participants was 5.67±2.90, indicating that sleep quality was generally low. It was found that female participants' sleep quality was significantly lower than that of males (p<0.001). The mean night-eating syndrome score was found to be 15.74 ± 7.21, and the overall risk level was found to be low. However, it was determined that scores decreased with increasing age and increased with an increase in the number of snacks (p<0.05). The mean chronotype score was 52.15 ± 8.15, and it was found that the vast majority of participants (68.3%) had an intermediate chronotype. A positive and moderately significant association was found between sleep quality and night-eating syndrome (p<0.001); it was determined that night-eating behaviour increased as sleep quality decreased. In contrast, a negative and weak association was found between chronotype and sleep quality (p<0.05); it was observed that sleep quality was higher in individuals closer to the morning-type. The average daily dietary intake of melatonin was calculated as 10.485 ± 13.306 µg, and this level was assessed as low. It was determined that the majority of total melatonin intake was derived from cereals and pulses (p<0.001). It was found that melatonin intake from meat and dairy products, as well as from cereals and pulses, was higher in men (p<0.05). Furthermore, it was found that total dietary melatonin intake increased with age, body weight and body mass index (BMI) (p<0.05). It was found that an increase in the number of main meals increased the amount of melatonin obtained from cereals and pulses; whilst an increase in the number of snacks increased the amount of melatonin obtained from vegetables, it reduced the amount obtained from alcoholic beverages. In conclusion, weak associations were found between dietary melatonin intake and sleep quality, night-eating syndrome and chronotype.
Benzer Tezler
- Egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, sezgisel yeme ve yeme farkındalığının beslenme durumuna etkisi
The effect of exercise dependence, intuitive eating and eating awareness on nutritional status in exercise individuals
RÜMEYSA GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK
- Romantik ilişki yaşayan bireylerde yakınlık, tutku ve bağlılık ile duygusal zekâ arasındaki ilişkiler
The Relationships Between Intimacy, Passion, Commitment and Emotional Intelligence in Individuals in Romantic Relationships
ŞULE ÖNCÜ ÖZTAYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
- Yetişkin bireylerde yalnızlık ve başa çıkma biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The study of relationship between loneliness in adults and the styles of coping with i̇t
EDA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY BARUT
- Yetişkin kadın bireylerde sağlıksız yeme tutumlarının duygusal istismar, duygu ifadesi ve cinsel doyum ile ilişkisi
The relationship between unhealthy eating attitude and emotional abuse, expression of emotion, sexual satisfaction in adult women
ÜMMÜGÜLSÜM BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU GÖKMOĞOL
- Genç yetişkin bireylerde farklı duygu düzenleme stratejilerinin ve çok boyutlu algılanan sosyal desteğin COVID-19 tükenmişliği ile ilişkisi
The relationship between COVID-19 burnout and different emotion regulation strategies, multidimensional scale of perceived social support in young adults
BİLHAN ÖZDEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM MESTÇİOĞLU