Theraplay® perspektifinden bakımveren bağlanmasının çocuğun ruh sağlığına etkisi
The impact of caregiver attachment on children's mental health: A theraplay®-based perspective
- Tez No: 1009126
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ebeveynin erken dönem uyumsuz şema alanları ve şema modları ile bağlanma temelli ebeveyn–çocuk etkileşim boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bağlanma kuramı, erken dönem bakımveren etkileşimlerinin bireyin duygusal düzenleme kapasitesi ve ilişkisel örüntüleri üzerinde belirleyici olduğunu vurgulamaktadır. Şema kuramı ise, çocukluk döneminde karşılanmayan temel duygusal ihtiyaçların yetişkinlikte kalıcı bilişsel-duygusal örüntüler olarak sürdüğünü ve yakın ilişkilerde yeniden aktive olabildiğini ileri sürmektedir. Bu çalışma, ebeveynin içsel şema örgütlenmesi ile çocukla kurduğu gözlenebilir etkileşim davranışları arasındaki ilişkiyi bağlanma temelli bir çerçevede ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma, 3–6 yaş aralığında çocuğu bulunan 52 ebeveyn–çocuk ikilisi ile gerçekleştirilmiştir. Ebeveynlerin erken dönem uyumsuz şema alanları ve şema modları öz- bildirim ölçekleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ebeveyn–çocuk etkileşimi ise Marschak Etkileşim Metodu kapsamında gerçekleştirilen yapılandırılmış görevlerin video kayıtlarının İkili Duygusal Etkileşim Stili (İ-DES) üzerinden gözlem temelli puanlanması yoluyla ölçülmüştür. Ayrıca ebeveynlerin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri de değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ebeveynin şema alanları ve ile bağlanma temelli etkileşim boyutları arasında sınırlı düzeyde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Şema modları ile psikolojik belirti düzeyleri arasında ise anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bulgular, ebeveynin içsel bilişsel-duygusal örgütlenmesinin etkileşimsel davranışlara doğrudan ve güçlü bir biçimde yansımayabileceğini; ancak kısa süreli duygusal belirti düzeyleri ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Bu çalışma, ebeveynin erken dönem şema örgütlenmesi ile gözlenebilir ebeveyn– çocuk etkileşimini aynı araştırma kapsamında ele alarak, Şema kuramı ile Theraplay® yaklaşımı arasında kavramsal bir köprü kurmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between parents' early maladaptive schema domains and schema modes and attachment-based parent–child interaction dimensions. Attachment theory emphasizes that early caregiving interactions play a fundamental role in shaping an individual's emotion regulation capacity and relational patterns. Schema theory, on the other hand, proposes that unmet core emotional needs in childhood become organized into enduring cognitive–emotional patterns that persist into adulthood and may be reactivated within close relationships. Within this framework, the present study sought to explore the association between parents' internal schema organization and their observable interaction behaviors with their children from an attachment-based perspective. The study was conducted with 52 parent–child dyads including children aged 3 to 6 years. Parents' early maladaptive schema domains and schema modes were assessed using self-report measures. Parent–child interaction was evaluated through observational coding of structured interaction tasks conducted within the Marschak Interaction Method (MIM), using the Dyadic Emotional Interaction Style (DEIS) rating system. In addition, parents' levels of depression, anxiety, and stress were assessed. The findings indicated limited but significant associations between parents' schema domains and attachment-based interaction dimensions. More pronounced relationships were observed between schema modes and levels of psychological symptoms. These results suggest that parents' internal cognitive–emotional organization may not directly or strongly translate into observable interaction behaviors; however, it appears to be more closely associated with short-term emotional distress indicators. By examining parents' early schema organization and observed parent–child interaction within the same study, this research aims to contribute to the literature by building a conceptual bridge between Schema Theory and the Theraplay® approach.
Benzer Tezler
- Depremden etkilenen okul öncesi çocuklarda Grup Theraplay®'in problemli davranış, öz-düzenleme becerileri ve ebeveyn stresi üzerindeki etkisi (Malatya örneği, 2023)
The effect of Group Theraplay® on problematic behavior, self-regulation skills and parenting stress in preschool children affected by earthquake (Malatya case, 2023)
MELİKE KABATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA DENİZ AKTAN
- Grup Theraplay uygulamalarının okul öncesi çocukların sosyal duygusal iyi oluş, psikolojik sağlamlık ve kaygı düzeyleri üzerindeki etkisi
The effect of Group Theraplay on preschool children's social-emotional well-being, psychological resilience and anxiety levels
ÖZLEM ÇOKLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Z. DENİZ AKTAN
- Suriyeli mülteci çocuklarda Post Travmatik Stres Bozukluğu için Theraplay Grup Oyun Terapisi etkinliğinin araştırılması
A study of Theraplay Group Play Therapy effectiveness for Post Traumatic Stress Disorder in Syrian refugee children
BÜŞRA İŞCAN KUZUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Effects of group theraplay on social skills and problem behaviors of preschoolers in classroom environment
Grup theraplay metodunun sınıf ortamında uygulamasının okulöncesi çocukların sosyal becerileri ve problem davranışları üzerine etkisi
SÜMEYYE SANCAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZA ERDEN
- Theraplay oyun terapisinin bebek ve çocuklardaki mizaç ve erken dönem olumlu sosyal davranış üzerindeki etkisi
The effect of theraplay play therapy on early positive social behavior and temperament in babies and children
YAREN GÜLŞEN KENAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN GÜVEN