ÇOCUKLARDA YEME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE BEDEN KİTLE İNDEKSLERİ İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ
Assessment of Eating Behaviors in Children and Their Relationship with Body Mass Index
- Tez No: 1009172
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışmada, 2–9 yaş arası çocuklarda yeme davranışı örüntülerinin çok boyutlu olarak değerlendirilmesi ve bu davranışların beden kitle indeksi (BKİ) Z-skoru ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, çocukluk çağı obezitesinin erken tanısı için yeme davranışı taramalarının birinci basamak çocuk sağlığı ve hastalıkları hizmetlerine entegrasyonunun önemi ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımlı bu araştırma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğinde 324 çocuk ve ebeveyninin katılımıyla yürütülmüştür. Çocukların yeme davranışları, Çocukların Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ile değerlendirilmiş; antropometrik ölçümler WHO 2007 referans değerlerine göre standardize edilerek BKİ Z-skorları hesaplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan testler ve Spearman korelasyon analizi kullanılarak hem yeme davranışları hem de sosyodemografik değişkenlerin etkisi incelenmiştir. Bulgular: Çalışma grubundaki çocukların %17,9'u fazla kilolu, %10,5'i obez olarak saptanmıştır. BKİ Z-skoru ile yeme isteğini artıran davranışlar (gıda hevesliliği, duygusal aşırı yeme, gıdadan keyif alma) arasında pozitif; yemeden kaçınma davranışları (tokluk duyarlılığı ve yavaş yeme) arasında ise negatif yönde anlamlı ve tutarlı ilişkiler saptanmıştır (p<0.001). Obez ve fazla kilolu çocuklarda gıda hevesliliği puanları anlamlı düzeyde yüksek, tokluk duyarlılığı ise düşük bulunmuştur. Ayrıca, düşük anne eğitim düzeyi ve artan ekran süresinin yeme yönelimi üzerinde olumsuz etkileri olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çocukluk döneminde yeme davranışları ile BKİ arasında anlamlı ve yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Bu bulgular, yeme davranışlarının yalnızca biyolojik bir süreç olmayıp değiştirilebilir çevresel faktörlerle şekillenen dinamik bir yapı olduğunu göstermektedir. Yeme davranışı taramalarının rutin büyüme izlemi süreçlerine dahil edilmesi, obezite riskinin ağırlık artışı belirginleşmeden erken dönemde saptanması ve hedefe yönelik müdahale stratejilerinin zamanında planlanması açısından alana özgün bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: This study aimed to multidimensionally assess eating behavior patterns in children aged 2–9 years and to examine the relationship between these behaviors and body mass index (BMI) z-scores. Additionally, it sought to evaluate the importance and feasibility of integrating eating behavior screening into primary pediatric care for the early detection of childhood obesity. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in the general pediatrics outpatient clinic of a training and research hospital with the participation of 324 children and their parents. Children's eating behaviors were assessed using the Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ), and anthropometric measurements were standardized according to WHO 2007 reference values to calculate BMI z-scores. Non-parametric tests and Spearman correlation analysis were used to examine the effects of both eating behaviors and sociodemographic variables. Results: In the study group, 17.9% of the children were classified as overweight and 10.5% as obese. Significant and consistent positive correlations were found between BMI z-scores and food-approach behaviors (food responsiveness, emotional overeating, and enjoyment of food), whereas negative correlations were observed with food-avoidant behaviors (satiety responsiveness and slow eating) (p < 0.001). Food responsiveness scores were significantly higher, and satiety responsiveness scores were lower in overweight and obese children. In addition, lower maternal education level and increased screen time were found to have adverse effects on eating tendencies. Conclusion: There is a significant and directional relationship between eating behaviors and BMI in childhood. These findings suggest that eating behaviors are not merely biological processes but dynamic constructs shaped by modifiable environmental factors. Incorporating eating behavior screening into routine growth monitoring may contribute to the early identification of obesity risk before significant weight gain occurs and support the timely planning of targeted intervention strategies, thereby providing a meaningful contribution to the field.
Benzer Tezler
- Okul öncesi ve okul dönemi çocuklarda yemek yeme davranışının değerlendirilmesi
Assessment of eating behaviour in pre-school and school-age children
ESRA KURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTurgut Özal ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL ÖRÜN
- Ebeveynin çocuğu besleme tarzının çocuğun yeme davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of parents' feeding style on eating behavior of children
MERVE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BİLGİÇ
- Sağlıklı 2-5 yaş arasındaki çocuklarda Anne ve büyükanne besleme tutumları ve çocuklarda beslenme sorunlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AZİZE PINAR METBULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF NURSEL ÖZMERT
- Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 6–12 yaş çocuğu olan ailelerin yeme ve aktivite alışkanlıkları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of eating and activity habits among families with children aged 6-12 registered to a training family health center
ANIL IŞIKCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Down sendromlu çocuklarda ebeveyn besleme tarzları ile çocukların yeme davranışları ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between parental feeding styles and children's eating behaviors and nutritional status in children with down syndrome
BETÜL BİLİR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. SANİYE BİLİCİ