Geri Dön

Suriyeli mültecilerde toplum temelli ergoterapi müdahalesinin okupasyonel adalet ve toplumsal katılıma etkisinin incelenmesi

Examining the effect of community-based occupational therapy intervention on occupational justice and social participation in Syrian refugees

  1. Tez No: 1009266
  2. Yazar: MUHAMMED ROHAT YAZICI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇEN AKYÜREK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Ergoterapi, Mülteciler, Toplumsal katılım, Refugees, Social participation
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Katılımcı Okupasyonel Adalet Çerçevesi temel alınarak geliştirilen toplum temelli ergoterapi müdahalesinin Suriyeli mülteci bireylerin okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet, okupasyonel adalet algısı ve toplumsal katılım düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya İstanbul'da ikamet eden toplam 16 Suriyeli mülteci birey katılmıştır (müdahale grubu, n=8; kontrol grubu, n=8). Katılımcılar müdahale öncesi ve sonrası Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği (KOPÖ), Okupasyonel Adalet Ölçeği-Mülteciler (OAÖ-M) ve Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0 (DSÖ-YDÇ 2.0) ile değerlendirilmiştir. Müdahale grubuna beş hafta boyunca haftada iki gün olmak üzere yapılandırılmış toplam 10 seanslık toplum temelli ergoterapi müdahalesi uygulanmış, kontrol grubuna ise Türkiye'de mevcut kaynakların kullanımı ve hak bilinci konusunda 1 oturumluk eğitim verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda müdahale grubunda okupasyonel adaletin tüm alt boyutları ve toplam puanı ile okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve toplumsal katılım düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler saptanmıştır (p<0,001). Grup içi karşılaştırmalarda da müdahale grubunda tüm değerlendirme araçları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise okupasyonel adalet, okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve işlevsellik ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir (p>0,05). Elde edilen bulgular, toplum temelli ergoterapi müdahalesinin Suriyeli mülteci bireylerde okupasyonel adaletsizlik deneyimlerini azaltmada, günlük yaşam aktivitelerine katılımı güçlendirmede, bireylerin anlamlı okupasyonlara yönelik performans ve memnuniyetlerini artırmada ve toplumsal katılımlarını desteklemede etkili bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, mülteci popülasyonlarla çalışan ergoterapistlerin adalet, katılım ve insan hakları temelli toplum temelli ergoterapi yaklaşımlarını kanıta dayalı bir müdahale yöntemi olarak uygulamaları önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the effects of a community-based occupational therapy intervention developed on the basis of the Participatory Occupational Justice Framework on occupational performance, occupational satisfaction, perceptions of occupational justice, and social participation among Syrian refugees. A total of 16 Syrian refugees living in Istanbul participated in the study (intervention group, n=8; control group, n=8). Participants were assessed before and after the intervention using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM), the Occupational Justice Scale for Refugees (OJS-R), and the World Health Organization Disability Assessment Schedule 2.0 (WHODAS 2.0). The intervention group received a structured 10-session community-based occupational therapy program delivered twice a week over five weeks, whereas the control group received a single-session training on the use of available resources in Türkiye and rights awareness. In the between-group comparisons, the intervention group showed statistically significant improvements in all subdimensions and total score of occupational justice, as well as in occupational performance, occupational satisfaction, and social participation (p<0.001). In the within-group comparisons, statistically significant differences were found in the intervention group across all assessment tools and subdimensions. In contrast, no statistically significant change was observed in the control group in measures of occupational justice, occupational performance, occupational satisfaction, or functioning (p>0.05). The findings indicate that community-based occupational therapy is an effective approach for reducing experiences of occupational injustice, strengthening participation in daily life activities, enhancing performance and satisfaction in meaningful occupations, and supporting social participation among Syrian refugees. Accordingly, it is recommended that occupational therapists working with refugee populations implement occupational justice, participation, and human rights-based community-based occupational therapy approaches as an evidence-based intervention method.

Benzer Tezler

  1. Stereotype threat spillover effect on risk-taking and prosocial behavior among Syrian refugees in Turkey

    Basmakalıp yargı tehdidinin yayılma etkisinin Türkiye'deki Suriyeli mültecilerde risk alma ve toplum yanlısı davranışlar üzerine etkisi

    KAAN BABAYİĞİT

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    PsikolojiTed Üniversitesi

    Göç Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZÜHAL YEŞİLYURT GÜNDÜZ

    DOÇ. DR. BERİL TÜRKOĞLU DEMİREL

  2. İsveç ve Türkiye'deki farklı STK'ların gözünden Suriyeli mülteci krizi

    The Syrian refugee crisis from the perspectives of different NGOs in sweden and Turkey

    SILA SEZGE ÇINAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. VOLKAN YILMAZ

  3. Suriyeli mültecilerle birlikte yaşama kültürünün geliştirilmesi amacıyla düzenlenen göç ve sosyal uyum eğitim programının değerlendirilmesi

    Evaluation of the migration and social cohesion education program developed to improve the culture of living together with Syrian refugees

    GÜLÜSTAN KOÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET YILDIZ

  4. Suriyeli sığınmacı ve mültecilere sunulan sosyal hizmetlerin analizi: Almanya ve Türkiye örneği

    Analysis of social services provided to Syrian asylum seekers and refugees: Cases of Germany and Turkey

    DURMUŞ AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Sosyal HizmetYalova Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ RIZA ABAY

    PROF. DR. İSMAİL BARIŞ

  5. Humanitarian assistance policies of the European Union towards syrian refugees in Turkey

    Avrupa Birliği'nin Türkiye'deki Suriyeli mültecilere yönelik insani yardım politikaları

    CANSU ÇELİKER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAŞAK KALE LACK