Görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki gelişiminde iş birliğine dayalı bir model: Ders imecesi uygulaması
A collaborati̇on-based model i̇n the professi̇onal development of vi̇sual arts teachers: Lesson study implementati̇on
- Tez No: 1009343
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAHYA HİÇYILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki gelişim süreçlerinde iş birliğine dayalı bir yaklaşım olan ders imecesi (Lesson Study) uygulamasının yansımalarını öğretmen görüşleri çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan bütüncül tekli durum deseni ile yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, farklı mesleki deneyim düzeylerine sahip ve daha önce bu modeli deneyimlememiş sekiz görsel sanatlar öğretmeni oluşturmaktadır. On iki haftalık bir süreci kapsayan uygulama, planlama, uygulama, gözlem, yansıtma ve yeniden düzenleme döngülerinden oluşan yedi aşamalı bir yaklaşımla yürütülmüştür. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, ders videoları ve gözlem notlarının incelenmesi sonucunda oluşturulan yansıtıcı günlükler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları dört ana tema altında toplanmıştır. İlk olarak, ders imecesi uygulamasının öğretim sürecine yansımaları incelendiğinde, öğretmenlerin mesleki farkındalıklarının ve öz-yansıtma becerilerinin geliştiği saptanmıştır. Öğretmenler, uzun süredir sorgulanmadan sürdürülen öğretim alışkanlıklarının farkına vardıklarını ve ders tasarımlarının daha amaçlı ve sistematik bir yapıya kavuştuğunu ifade etmişlerdir. Bu süreçte öğretmen rollerinde, sınıfı yöneten otoriter figürden rehber, eş-öğrenen ve araştırmacı öğretmen kimliğine doğru çok yönlü bir dönüşüm yaşandığı belirlenmiştir. Modelin mesleki yalnızlığı azalttığı, meslektaşlar arası güveni pekiştirdiği ve ortak bir mesleki dilin oluşmasına imkân tanıdığı görülmüştür. Yapılandırılmış geri bildirim süreci, öğretmenlerin yapıcı eleştiriyi bir gelişim aracı olarak görmelerini sağlamıştır. Uygulama sürecinde ise başlangıçta izlenme ve eleştirilme kaygısı ile zaman yönetimine ilişkin bazı zorluklar yaşandığı saptanmıştır. Ancak öğretmenlerin, akran desteği ve geri bildirimleri dikkate alarak bu engelleri birer mesleki gelişim fırsatı olarak yeniden anlamlandırdıkları tespit edilmiştir. Son olarak, öğretmen gözlemleri Ders İmecesi modelinin öğrenciler üzerinde sanatsal, duyuşsal ve bilişsel açılardan olumlu çıktılar yarattığını; yaratıcı düşünme becerilerini, derse yönelik ilgiyi ve kalıcı öğrenmeyi artırdığını ortaya koymuştur. Bu bulgulardan hareketle, öğretmenlerin mesleki yalnızlıklarını azaltmak ve öğretim kalitesini artırmak amacıyla ders imecesi modelinin görsel sanatlar öğretim programına ve öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim programlarına entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the reflections of Lesson Study, a collaborative approach to professional development, within the professional development processes of visual arts teachers, based on teachers' perspectives. The study was designed using a holistic single-case study, one of the qualitative research methods. The study group consisted of eight visual arts teachers with varying levels of professional experience who had not previously engaged with this model. The implementation, conducted over a twelve-week period, was carried out through a seven-stage approach consisting of iterative cycles of planning, implementation, observation, reflection, and revision. The research data were collected through reflective journals developed from the analysis of semi-structured interviews, lesson videos, and observation notes. The collected data were analyzed using the content analysis method. The findings of the study were organized under four main themes. First, an examination of the reflections of the lesson study practice on the instructional process revealed that teachers' professional awareness and self-reflection skills improved. The teachers reported that they became aware of long-standing instructional habits that had previously been maintained without critical examination and noted that their lesson designs evolved into a more purposeful and systematic structure. Within this process, it was determined that teachers' roles underwent a multifaceted transformation, shifting from an authoritarian figure who directs the classroom toward a guiding role characterized by a facilitator, co-learner, and teacher-researcher identity. The model was also found to reduce professional isolation, strengthen trust among colleagues, and foster the development of a shared professional language. The structured feedback process enabled teachers to view constructive criticism as a tool for professional growth. During the implementation process, it was found that teachers initially experienced certain challenges related to concerns about being observed and evaluated, as well as difficulties in time management. However, it was determined that the teachers reinterpreted these challenges as opportunities for professional development by drawing on peer support and taking into account the feedback they received. Finally, teachers' observations indicated that the Lesson Study model produced positive outcomes for students in artistic, affective, and cognitive domains, enhancing creative thinking skills, increasing interest in the lesson, and supporting more enduring learning. Based on these findings, it is recommended that the Lesson Study model be integrated into the visual arts curriculum and into in-service training programs for teachers in order to reduce teachers' professional isolation and enhance the quality of instruction.
Benzer Tezler
- Farklı disiplinlerdeki öğretmenlerin mesleki gelişiminde sanat etkinlikleri odaklı mentorluk yaklaşımı
An art activity oriented approach to mentorship for the professional development of teachers from different disciplines
HANİFE BAYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. NECLA COŞKUN
- Görsel sanatlar etkinliklerinin dezavantajlı bireylerin sosyal, duygusal ve psikomotor becerilerine katkısının öğretmen görüşleri ile incelenmesi
The contribution of visual arts activities to the social, emotional, and psychomotor skills of disadvantaged individuals: An examination based on teacher opinions
TUĞBA UZUN GEDİKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarTrabzon ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH AYAYDIN
- Öğretmenlik uygulaması sürecinde görsel sanatlar uygulama öğretmenlerinin öğretmen adaylarına olan yaklaşımları (Bursa ili örneği)
Attitude and approaches of mentor art teachers towards pre-service art teachers during student teaching experience (a sample group from Bursa)
ALPER ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. GONCA ERİM
- Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin görsel sanatlar dersinin öğretimine yönelik öz-yeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi
An investigation of primary education students' self-efficacy beliefs related to visual arts teaching and attitude towards the teaching profession
GÜLCAN ERDEN KOCAARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MARTINA RIEDLER ERYAMAN
- Resim iş öğretmeni adaylarının mesleğe karşı algı ve tutum düzeylerinin incelenmesi
Art teacher candidates against his profession investigation of perception and attitudes levels
YEŞİM ERMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL BEGEÇ