Vankomisin tedavisi alan ve serum düzeyi izlemi yapılan çocuklarda kararlı kan düzeyine ulaşma zamanı ile tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the time to reach steady-state blood levels and treatment responses in children receiving vancomycin therapy with serum level monitoring
- Tez No: 1009492
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİHA KANIK YÜKSEK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Vankomisin, Terapötik ilaç izlemi, Pediatrik hastalar, Kararlı serum düzeyi, Klinik yanıt, Vancomycin, Therapeutic drug monitoring, Pediatric patients, Steady-state serum concentration, Clinical response
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmamızın amacı, vankomisin tedavisi alan pediatrik hastalarda çukur serum düzeyi temelli terapötik ilaç izlemi (TDM) kullanılarak kararlı serum düzeyine ulaşma süresini ve bu sürenin klinik tedavi yanıtı ile ilişkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Ocak 2021–Mart 2025 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi kliniklerinde yatarak izlenen, en az 3 gün süreyle vankomisin tedavisi alan ve serum vankomisin düzeyi ölçülmüş olan 0–18 yaş arası 50 pediatrik hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Vankomisin çukur serum düzeyi önceden tanımlanmış protokole uygun izlenen hastalar protokol grubu, serum düzeyi izlemi protokol dışı yapılan hastalar ise protokol dışı grup olarak sınıflandırılmıştır. Klinik, laboratuvar ve tedaviye ilişkin veriler iki grup arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Hastaların %40'ı (n=20) erkek, %60'ı (n=30) kız olup yaş medyanı 8,1 yıl olarak saptanmıştır. Olguların %85,7'sine 60 mg/kg/gün dozunda vankomisin başlanmış, medyan tedavi süresi 16 gün bulunmuştur. Vankomisin düzeyi bakılma sayısı gruplar arasında benzerdir. Kararlı serum düzeyine ulaşma oranı toplamda %66 (n=33) iken, bu oran protokol grubunda %80, protokol dışı grupta %52 olarak saptanmış ve protokol grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,037). Kararlı düzeye ulaşma süresi protokol grubunda medyan 3,5 gün, protokol dışı grupta 12 gün olup fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). İlk 3 gün içinde kararlı düzeye ulaşan hastalarda akut faz reaktanı (AFR) yanıt süresi anlamlı derecede daha kısa bulunmuştur (p=0,020). AFR yanıt süresi ile kültür negatifleşme süresi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p=0,008). Nefrotoksisite toplamda %14 saptanmış olup, ilk vankomisin çukur düzeyinin toksik aralıkta olması nefrotoksisite ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur (p≈0,01). Mortalite oranı %16 olup, çok değişkenli analizde mortalitenin bağımsız belirleyicisinin klinik skor olduğu gösterilmiştir (p=0,026). Sonuç: Bu çalışma, pediatrik hastalarda vankomisin tedavisinde erken ve yapılandırılmış TDM'nin kararlı serum düzeyine daha hızlı ulaşmayı sağladığını ve klinik yanıt ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Kararlı düzeye ulaşma süresi, tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde önemli bir parametre olarak ele alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the time to reach steady-state serum concentrations using trough-level–based therapeutic drug monitoring (TDM) in pediatric patients receiving vancomycin therapy and to assess the relationship between this time and clinical treatment response. Materials and Methods: This retrospective study included 50 pediatric patients aged 0–18 years who were hospitalized at Ankara Bilkent City Hospital Children's Hospital between January 2021 and March 2025, received vancomycin therapy for at least 3 days, and had serum vancomycin levels measured. Patients whose vancomycin trough levels were monitored according to a predefined protocol were classified as the protocol group, while those with non-protocol-based monitoring constituted the non-protocol group. Clinical, laboratory, and treatment-related data were compared between the two groups. Results: Of the patients, 40% (n=20) were male and 60% (n=30) were female, with a median age of 8.1 years. Vancomycin was initiated at a dose of 60 mg/kg/day in 85.7% of patients, and the median treatment duration was 16 days. The number of vancomycin level measurements was similar between groups. Overall, 66% (n=33) of patients achieved steady-state serum levels; this rate was significantly higher in the protocol group compared to the non-protocol group (80% vs. 52%, p=0.037). The median time to reach steady-state was 3.5 days in the protocol group and 12 days in the non-protocol group (p<0.001). Patients who achieved steady-state within the first 3 days had a significantly shorter acute-phase reactant (APR) response time (p=0.020). A positive correlation was observed between APR response time and culture negativity time (p=0.008). Nephrotoxicity occurred in 14% of patients and was significantly associated with toxic initial vancomycin trough levels (p≈0.01). The overall mortality rate was 16%, and multivariate analysis identified clinical score as the sole independent predictor of mortality (p=0.026). Conclusion: This study demonstrates that early and structured TDM in pediatric patients receiving vancomycin facilitates faster achievement of steady-state serum concentrations and is associated with improved clinical response. Time to steady-state should be considered an important parameter in evaluating the effectiveness of vancomycin therapy.
Benzer Tezler
- Yoğun bakım ünitesinde vankomisinin terapötik ilaç izlemi uygunluğunun klinik eczacılık yaklaşımıyla değerlendirilmesi
Evaluation of the appropriateness of vancomycin therapeutic drug monitoring in the intensive care unit with a clinical pharmacy approach
SEMA DİNÇEL
Eczacılıkta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıErciyes ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN DEMİRPOLAT
- Yenidoğanlarda antibiyotik toksisitesinin yakın kızılötesi spektroskopi ile değerlendirilmesi
Evaluation of antibiotic toxicity by near infrared spectroscopy in neonates
ÖZHAN AKYOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT SELDA BAYRAKCİ
- Piperasilin-tazobaktam ve vankomisin antibiyoterapilerinin birlikte kullanımının nefrotoksik etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the nephrotoxic effects of piperacillin-tazobactam combined with vancomycin
CAFER BALCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
NefrolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMRÜM UZUN
PROF. DR. MUSTAFA ARICI
- Parenteral amikasin ve vankomisin tedavisi alan 1 ay-18 yaş arasındaki çocuklarda oluşabilecek ototoksisitenin değerlendirilmesi
Evaluation of ototoxicity in children aged 1 month to 18 years receiving parenteral amikacin and vancomycin treatment
EBRU BULUT BAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANIL TAPISIZ
- Pediatrik hastalarda kolistin tedavisi ve nefrotoksisite
Colistin therapy and nephrotoxicity in pediatric patients
GÜLSÜM ELİF ÖMER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN ERDOĞAN