Geri Dön

Serebral palsi tanılı çocuğa sahip annelerin sağlık okuryazarlığı, yaşam doyumu ve bakım verme yükü arasındaki ilişki

The relationship between health literacy, life satisfaction, and caregiving burden among mothers of children diagnosed with cerebral palsy

PDF İndir

  1. Tez No: 1009537
  2. Yazar: CANSU ŞAHİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SELEN ÖZAKAR AKÇA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Serebral Palsi, Sağlık Okuryazarlığı, Yaşam Doyumu, Bakım Verme Yükü, Anne, Çocuk, Hemşire, Cerebral Palsy, Health Literacy, Life Satisfaction, Caregiving Burden, Mother, Child, Nurse
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hitit Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, serebral palsi tanılı çocuğa sahip annelerin sağlık okuryazarlığı, yaşam doyumu ve bakım verme yükü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan bu çalışma, Eylül 2025–Şubat 2026 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Hitit Üniversitesi Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi fizik tedavi ünitesine başvuran serebral palsi tanılı 5–18 yaş arası 113 çocuğun annesi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeği ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir Annelerin yaş ortalaması 38.54±8.19 olup, %91.2'si evli, %34.51'i lise mezunu ve %48.7'si asgari ücret altında gelire sahiptir. Çocukların %81.4'ünde spastik tip SP görülmektedir. Annelerin sağlık okuryazarlığı toplam puan ortalaması 49.12±12.75 (orta düzey), yaşam doyumu toplam puan ortalaması 75.66±10.68 (orta düzey), bakım verme yükü puan ortalaması ise 33.72±8.02 (düşük-orta düzey) olarak bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı ile bakım verme yükü arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki (r=-0.417; p<0.001), yaşam doyumu ile bakım verme yükü arasında da orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki (r=-0.407; p<0.001) saptanmıştır. Eğitim ve gelir düzeyi yükseldikçe sağlık okuryazarlığı ve yaşam doyumu anlamlı şekilde artarken, bakım verme yükü azalmaktadır. Kız çocuğu olan annelerin bakım verme yükü (36.40±7.38), erkek çocuk annelerine (31.80±7.95) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0.002). Serebral palsi tanılı çocuğa sahip annelerde sağlık okuryazarlığı ve yaşam doyumu düzeyleri arttıkça bakım verme yükü azalmaktadır. Hemşirelerin annelerin sağlık okuryazarlığını geliştirici ve yaşam doyumunu destekleyici eğitim ve danışmanlık programları planlaması, bakım verme yükünün azaltılmasına katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

This study was planned to determine the relationship between health literacy, life satisfaction, and caregiving burden among mothers of children diagnosed with cerebral palsy. This descriptive and cross-sectional study was conducted with 113 mothers of children aged 5–18 years diagnosed with cerebral palsy who applied to the physical therapy unit of the Ministry of Health Hitit University Çorum Erol Olçok Training and Research Hospital between September 2025 and February 2026. Data were collected through face-to-face interviews using a Descriptive Information Form developed by the researcher, the Health Literacy Scale, the Adult Life Satisfaction Scale, and the Caregiving Burden Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis were used for data analysis, and the significance level was accepted as p < 0.05. The mean age of the mothers was 38.54 ± 8.19 years, 91.2% were married, 34.51% were high school graduates, and 48.7% had an income below the minimum wage. Spastic type CP was observed in 81.4% of the children. The mean total health literacy score of the mothers was 49.12 ± 12.75 (moderate level), the mean total life satisfaction score was 75.66 ± 10.68 (moderate level), and the mean caregiving burden score was 33.72 ± 8.02 (low-moderate level). A moderately significant negative correlation was found between health literacy and caregiving burden (r = -0.417; p < 0.001), and a moderately significant negative correlation was found between life satisfaction and caregiving burden (r = -0.407; p < 0.001). As education and income levels increased, health literacy and life satisfaction significantly increased, while caregiving burden decreased. The caregiving burden of mothers with daughters (36.40 ± 7.38) was found to be significantly higher than that of mothers with sons (31.80 ± 7.95) (p = 0.002). As health literacy and life satisfaction levels increase among mothers of children diagnosed with cerebral palsy, caregiving burden decreases. Nurses planning education and counseling programs that enhance mothers' health literacy and support life satisfaction will contribute to reducing the caregiving burden.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    891316

    Türkiye'de mülteci olan serebral palsili çocukların ebeveynlerinin ev programına uyumuna etki eden faktörlerin ve fonksiyonel değerlendirme incelenmesi

    Examination of functional assessment and factors affecting the adaptation of parents of refugee children with cerebral palsy to the home program in Turkey

    OBAYDA ALHACEH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi

    Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NALAN ÇAPAN

  2. Tez No

    556500

    Serebral palsili çocukların annelerinde depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Assessment of depression and quality of life in mothers of children with cerebral palsy

    MERVE GEMİKÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MERİH ÖZGEN

  3. Tez No

    959663

    Evde sağlık hizmeti alan serebral palsili çocukların annelerine yönelik uygulanan akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığının annelerin bakım yükü, stresle başa çıkma ve yaşam kalitesine etkisi

    The effect of smartphone-supported nursing counseling on the care burden, coping with stress, and quality of life of mothers of children with cerebral palsy receiving home health care services

    ÖKKEŞ KISA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Halk SağlığıEge Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN

  4. Tez No

    319089

    Serebral palsili çocuğu olan annelerin algıladıkları sosyal desteğin anne çocuk ilişkileri üzerine etkisinin incelenmesi

    Examination the effect of perceived social support on relationship between mother and children with cerebral palsy

    GİZEM KERİMOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU

  5. Tez No

    659231

    Egzersizin serebral palsi'li çocuğa sahip olan annelerin fiziksel ve psikolojik durumlarına etkilerimin araştırılması

    Absinvestigation of the effects of exercise on the effects of excercise on the psychological state in mothers without cerensek palsi

    SİBEL YENİAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    SporÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜRMÜZ KOÇ

Geri Dön