Çocukluk çağı ruhsal travmalarının kişilik oluşumundaki etkisinde algılanan ebeveyn tutumlarının aracı rolü
The mediating role of perceived parental attitudes in the effects of childhood psychological traumas on personality formation
- Tez No: 1009642
- Danışmanlar: PROF. DR. ALAATTİN DURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn davranışı, Kişilik, Travma, İstanbul-Esenyurt-Akçaburgaz, Parenting behaviors, Personality, Trauma, İstanbul-Esenyurt-Akçaburgaz
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Esenyurt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada çocuklukta yaşanan ruhsal travmaların yetişkinlikte bireyin kişilik gelişimine olan etkilerini ve bu etkileri şekillediren mekanizmalardan özellikle algılanan ebeveyn tutumlarının aracı rolü incelenecektir. Kuramsal olarak çocukluk ruhsal travmalarını, ebeveynlik tutumları literatürünü ve beş faktör kişilik envanterini birleştirerek, erken dönemde ortaya çıkan travmaların kişilik özellikleri üzerindeki etkilerinde bireyin anne baba tutumunu nasıl algıladığının aracı bir değişken olduğu ileri sürülmektedir. Literatür taramaları ve yapılmış detaylı çalışmalar, çocukluk ruhsal travmalarının doğrudan bireyin kişilik gelişimini etkilediğini; ancak algılanan ebeveynlik stillerinin bu ilişkiye kısmen aracılık ettiğini göstermektedir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ve nedensel karşılaştırılmalı model kullanılmıştır. Nedensel karşılaştırmalı model kapsamında bazı demografik değişkenlerin durumlarına göre ana değişkenlerin farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. İlişkisel tarama modeli kapsamında ise değişkenlerin birbiriyle olan ilişkileri test edilmiştir. İlişkisel tarama modeli birden çok değişkenin bağlantısını, ilişki düzeyinin belirlenmesi amacıyla, değişkenlere herhangi bir müdahalede bulunmadan incelendiği bir modeldir. Bu nicel araştırma da SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 yazılımı ile aracılık analizleri için PROCESS Macro 4.2 eklentisi kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde, normallik varsayımı çarpıklık ve basıklık değerlerine ek olarak Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeklerin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla AMOS programı aracılığıyla doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Bu araştırmanın evrenini, İstanbul genelinde farklı sosyoekonomik düzeylerden gelen 20-50 yaş aralığındaki bireyler oluşturmaktadır. Katılımcılar çeşitli eğitim düzeylerine ve mesleki geçmişlere sahip bireyler arasından uygun örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 287 kişiden meydana gelmektedir. Araştırmaya katılan katılımcılar“kolayda örnekleme”yöntemi ile belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this will examine the effects of childhood psychological traumas on the personality development of individuals in adulthood, and the mediating role of perceived parental attitudes in shaping these effects. Theoretically, by combining childhood psychological trauma, the literature on parental attitudes, and the Five-Factor Personality Inventory, it is suggested that how an individual perceives parental attitudes is a mediating variable in the effects of early traumas on personality traits. Literature reviews and detailed studies show that childhood psychological traumas directly affect an individual's personality development; however, perceived parenting styles partially mediate this relationship. This study utilizes quantitative research methods, specifically correlational survey and causal comparative models. The causal comparative model examines whether the main variables differ based on the status of certain demographic variables. The correlational survey model tests the relationships between variables. A correlational survey model examines the connection between multiple variables without intervening in the variables themselves, in order to determine the level of relationship. This quantitative study utilized SPSS 26.0 and AMOS 24.0 software, with the PROCESS Macro 4.2 add-in for mediation analyses. During the data analysis process, normality assumption was assessed using the Kolmogorov-Smirnov test, in addition to skewness and kurtosis values. To test the construct validity of the scales, confirmatory factor analysis was performed using the AMOS program. The population of this study consists of individuals aged 20-50 from different sociodemographic backgrounds across Istanbul. The participants comprise a total of 287 individuals selected using a convenient sampling method from among those with various educational levels and professional backgrounds. Participants were determined using the“convenience sampling”method.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı ruhsal travmaları ile paranormal inançlar arasındaki ilişkide dissosiyatif yaşantıların aracı rolü
The mediating role of dissociative experiences in the relationship between childhood psychological trauma and paranormal beliefs
YUNUS TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA YANCAR DEMİR
- Çocukluk çağı travmalarının suç eğilimi ile ilişkisinde karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of dark triad personality traits in the effect of childhood traumas on criminal tendencies
İREM BİLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FURKAN ONUR EKEN
- Klinik dışı kadın örneklemde çocukluk çağı ruhsal travmaları ile dissosiyatif yaşantı düzeyleri ve afektif sinirbilim kişilik ölçeği sonuçlarının değerlendirilmesi
The evaluation of childhood psychological traumas with dissociative experiences level and the affective neuroscience personality scale's result in non-clinical women sample
DERYA OKTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiSosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ENGİN DUDU TURAN
- Çocukluk çağı travmalarıyla borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between childhood traumas and borderline personal characteristics
BEYZA GERMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN TANIDIR
- Çocukluk çağında ruhsal travmaya maruz kalan ergenlerde borderline kişilik bozukluğu gelişimini yordayan faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors that predict the development of borderline personality disorder in childhood trauma
SEFA COŞĞUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUSRET SOYLU