Sürdürülebilirliğin bankacılığa etkisi; Türkiye'deki bankalar üzerine panel veri analizi
Impact of sustainability on banking; Panel data analysis on banks in Turkey
- Tez No: 1009654
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL ELİTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Bankacılık, Uluslararası Ticaret, Business Administration, Banking, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yalova Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel finans ekosisteminde yaşanan köklü değişimler, bankacılık sektörünün geleneksel finansal hedeflerinin ötesine geçerek çevresel ve toplumsal sorumlulukları da kapsayan bir yapıya bürünmesini zorunlu kılmıştır. Sürdürülebilir bankacılık anlayışı, finansal kuruluşların sadece kâr odaklı değil, aynı zamanda gelecek nesillere aktarılabilir bir değer yaratma vizyonuyla hareket etmelerini temel almaktadır. Bu bağlamda, bankaların operasyonel süreçlerine entegre edilen Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ÇSY) standartları, kurumların risklere karşı dayanıklılığını artıran ve piyasa değerini stabilize eden stratejik bir araç niteliği taşımaktadır. Türkiye bankacılık sisteminde de hızla karşılık bulan bu dönüşüm, sürdürülebilir politikaların finansal çıktılarla ne derece örtüştüğünün analiz edilmesini akademik bir gereklilik haline getirmektedir. Bu araştırma, Türkiye bankacılık sektöründe Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ÇSY) kriterlerine uyumun finansal performans üzerindeki çok boyutlu yansımalarını ampirik bir düzlemde incelemeyi amaçlamaktadır. Bankaların sürdürülebilirlik uygulamalarının; kârlılık rasyoları, risk yönetimi kapasiteleri ve finansal yapıların dirençliliği üzerindeki etkisi temel araştırma odağı olarak belirlenmiştir. Çalışmada, 2014-2024 yıllarını kapsayan döneme ait bankacılık verileri nicel bir yaklaşımla ele alınmış ve analizlerde panel veri yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modelinde ÇSY performansı; çevresel, sosyal ve yönetişim alt skorları üzerinden temsil edilirken; finansal başarıyı ölçmek amacıyla aktif kârlılığı (ROA), özkaynak kârlılığı (ROE), varlık büyüklüğü, likidite dengesi ve döviz pozisyonu gibi temel göstergeler bağımlı değişkenler olarak seçilmiştir. Tahmin sürecinde birimler arası heterojenliği gözeten Sabit Etkiler Modeli tercih edilmiş, sonuçların istatistiksel geçerliliğini pekiştirmek amacıyla Driscoll-Kraay dirençli standart hatalar yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, çevresel ve sosyal sorumluluk yatırımlarının bankaların uzun dönemli kârlılık göstergeleri ve varlık hacmi üzerinde destekleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Buna karşın, söz konusu sürdürülebilirlik harcamalarının operasyonel süreçlerdeki yansıması, likidite ve döviz pozisyonu gibi hassas göstergelerde belirli maliyet odaklı sınırlamaları da beraberinde getirmektedir. Özellikle yönetişim faktörlerinin doğrudan kârlılık artışı sağlamaktan ziyade, ihtiyatlı bir yönetim mekanizması olarak risk yönetimi süreçlerinde belirleyici bir işlev gördüğü saptanmıştır. Bu durum, Türkiye bankacılık sektörü için ÇSY uyumunun finansal performansla karmaşık ve çok katmanlı bir ilişki içerisinde olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, sürdürülebilirlik politikalarının bütüncül bir stratejiyle yürütülmesi, bankaların finansal istikrarını koruyarak uzun vadeli değer yaratma potansiyellerini maksimize etmeleri açısından hayati önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The radical shifts in the global financial ecosystem have compelled the banking sector to transcend traditional profit-maximization goals and adopt a structure that encompasses environmental and social responsibilities. The concept of sustainable banking is based on the vision of financial institutions acting not only with a focus on profitability but also with a commitment to creating value transmissible to future generations. In this context, Environmental, Social, and Governance (ESG) standards integrated into operational processes serve as strategic tools that enhance institutional resilience against risks and stabilize market value. This transformation, which has rapidly gained traction in the Turkish banking system, necessitates an academic analysis of the extent to which sustainable policies align with financial outcomes. This research aims to empirically examine the multidimensional reflections of compliance with ESG criteria on financial performance within the Turkish banking sector. The primary focus of the study is the impact of sustainability practices on profitability ratios, risk management capacity, and the resilience of financial structures. A ten-year dataset covering the period 2014- 2024 for banks operating in Türkiye was analyzed through a quantitative approach using panel data methodology. In the research model, ESG performance is represented by environmental, social, and governance sub-scores, while financial success is measured through dependent variables such as Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), asset size, liquidity balance, and foreign exchange positions. The Fixed Effects Model, which accounts for heterogeneity among units, was preferred for the estimation process, and the Driscoll-Kraay robust standard errors method was applied to reinforce the statistical validity of the results. Empirical findings indicate that investments in environmental and social responsibility play a supportive role in the long-term profitability ratios and asset volumes of banks. Conversely, the reflection of such sustainability expenditures on operational processes brings certain costoriented constraints to sensitive indicators like liquidity and foreign exchange positions. Most notably, it was found that governance factors function as a prudent management mechanism determining risk management processes rather than directly driving profit growth. This confirms that for the Turkish banking sector, ESG compliance maintains a complex and multilayered relationship with financial performance. Consequently, executing sustainability policies with a holistic strategy is of vital importance for banks to maximize their long-term value-creation potential while preserving financial stability.
Benzer Tezler
- The Effect of Environmental Transparency on the Financial Performance of Publicly Traded Companies in Turkey
Türkiye'deki Halka Açık Şirketlerin Çevresel Şeffaflıklarının Finansal Performansları Üzerindeki Etkisi
ELİF GÖKÇE ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İşletmeHarvard Unıversıtyİşletme Ana Bilim Dalı
UZMAN RICH GOODE
DOÇ. DR. EMRE ESAT TOPALOĞLU
UZMAN MELSA ARARAT MERRELL
- Katılım bankacılığının seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi: 2005-2023 dönemi Türkiye örneği
The impact of participation banking on selected macroeconomic variables: the case of Turkey for the period 2005-2023
MELTEM ÜÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NERMİN CEREN TÜRKMEN
- Sürdürebilirlik performansının finansal performansa etkisi: BİST sürdürebilirlik endeksindeki bankalar ile endeks-dışı bankalar arasında bir karşılaştırma
Impact of sustainability performance on financial performance: A comparison between banks in BIST sustainability index and out of index banks
AYBİKE TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeAkdeniz Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ERSOY BOZCUK
- Bankacılık sektöründe kredi riski ve türevleri
Credit risk and derivatives in the banking sector
GÜLESER KANAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBankacılık ve Sigortacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR BUDAK
- Bankacılık sektöründe bilgi teknolojileri denetiminin kalitesini etkileyen faktörler: Bilgi teknolojileri denetçileri, bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Factors influencing the quality of information technologies auditing in the banking sector: A study on information technologies auditors and independent auditors
MEHMET GÖKTÜRK DÖŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL EMRE AKBAŞ