Obez yetişkinlerde yeme farkındalığı eğitiminin hedonik açlığa etkisi
The impact of mindful eating education on hedonic hunger in obese adults
- Tez No: 1009762
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARMAĞAN AYTUĞ YÜRÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Eğitim, Education
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obez Yetişkinlerde Yeme Farkındalığı Eğitiminin Hedonik Açlığa Etkisi Hedonik açlık, gerçek bir açlık duygusu hissetmeden kişinin zevk için yemek yeme dürtüsü olarak tanımlanmaktadır. Özellikle obez bireylerde enerji ihtiyacı olmadığında sık sık yüksek enerji ve lezzetli yiyecek tüketimi aşırı yeme davranışını tetikleyerek hedonik açlığa neden olabilmektedir. Farkındalıklı yeme eğitiminin, kişilerin açlıklarının ve yeme isteklerinin farkında olarak hedonik açlığı azaltıp ağırlık yönetimini kolaylaştırabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, obez bireylerde yeme farkındalığı eğitiminin hedonik açlığa ve vücut ağırlığı üzerine etkisini incelemektir. Çalışma Haziran 2023 ile Haziran 2024 tarihleri arasında Kozan Sağlıklı Hayat Merkezi ve Seyhan Pınar Sağlıklı Hayat Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası gönüllü obez bireylerle yürütülmüştür. Katılımcılara hedonik açlık eğilimini ölçen“Besin Gücü Ölçeği (BGÖ)”uygulanmış ve bu ölçeğe göre toplam puanı 2.5 ve üzerinde olan 82 kişi 'hedonik açlık var' olarak kabul edilmiş ve çalışmaya dahil edilmiştir. Bireylere sosyodemografîk özellikler, antropometrik ölçümler (ağırlık, boy, bel ve kalça çevresi, Beden Kütle İndeksi (BKİ), bel-boy oranı, bel-kalça oranı), beslenme alışkanlıkları, Besin Tüketim Sıklığı, BGÖ, Duygusal İştah Anketi (DİA) ve Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ) bulunan anket formu uygulanmıştır. Bireyler cinsiyet ve hedonik açlık puanlarına göre eşleştirilerek kontrol (n=41) ya da müdahale (n=41) grubuna atanmıştır. Kontrol grubundaki bireylere sadece zayıflama diyeti uygulanırken müdahale grubunda yer alan bireylere Sağlıklı Hayat Merkezinde takip edilen zayıflama diyetine ek olarak yeme farkındalığı eğitimi (50-60 dk/hafta, 4 hafta) verilmiştir. Eğitim, teorik bilgi ve pratik uygulama olarak iki aşamada uygulanmıştır. Teorik kısımda yeme farkındalığı hakkında bilgilendirme yapılırken uygulamalı eğitimde yeme farkındalığı oluşturmak amacıyla kuru üzüm egzersizi yapılmıştır. Eğitim tamamlandıktan 6-8 hafta sonra tüm katılımcılara YFÖ, DİA ve BGÖ yeniden uygulanmıştır. Eğitim öncesi kontrol ve müdahale grubunun BKİ'leri sırasıyla 32.55±3.35 ve 33.87±5.22 olup gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Eğitim sonrasında ise kontrol ve müdahale grubunun BKİ ortalamaları sırasıyla 31.23±3.94 ve 32.04±5.54 olup gruplar arası fark anlamlı değildir (p>0.05). Grup içi karşılaştırmalarda ise uygulanan yeme farkındalığı eğitimi sonrasında her iki grubun BKİ'sinde azalma gözlenmiştir (p<0.05). Kontrol ve müdahale grubunun toplam hedonik açlık puanlarında eğitim öncesinde sırasıyla (3.46± 0.63 ve 3.49±0.59) ve eğitim sonrasında (sırasıyla 2.97±0.88 ve 2.85±0.78) bulunup her iki grup arasında anlamlı değişiklik gözlenmemiştir (p>0.05). Yeme Farkındalığı Ölçeği'ne ait duygusal yeme konusundaki farkındalık düzeyleri çalışma başlangıcında iki grupta da benzerken (p>0.05); çalışma sonunda müdahale grubunda (3.77±1.02) kontrol grubuna göre (3.22±1.04) artmıştır (p<0.05). Grupiçi karşılaştırmalarda ise uygulanan yeme farkındalığı eğitimi kontrol grubunda farkındalık alt boyut puan istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşüşe neden olmuştur (p<0.05). Eğitim, müdahale grubunda ise YFÖ'ye ait düşünmeden yeme, duygusal yeme, enterferans ve toplam puan ortalamalarında olumlu etkiye sebep olmuştur (p<0.05). Duygusal İştah Anketi toplam puan ve alt boyut puanlarında çalışma başlangıcında ve sonunda iki grup arasında fark gözlenmemiştir (p>0.05). Grup içi karşılaştırmalarda ise uygulanan yeme farkındalığı eğitimi müdahale grubunda olumsuz duygularda iştahın artmasına ilişkin toplam puanda azalmayı sağlamıştır (p<0.05). Bu çalışma, hedonik açlığı olan obez bireylerde tıbbi beslenme tedavisinin yanında uygulanan yeme farkındalığı eğitiminin duygusal yeme ve hedonik açlık gibi durumları azaltabileceğini ve ağırlık yönetiminde olumlu etkisi olabileceğini göstermiştir. Bu sebeple yeme farkındalığı eğitiminin tıbbi beslenme tedavisinin bir parçası olarak uygulandığında obezite yönetimini kolaylaştırabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The Impact of Mindful Eating Education on Hedonic Hunger in Obese Adults Hedonic hunger is the urge to eat for pleasure without feeling a genuine hunger. Especially in obese individuals, frequent consumption of high-energy and tasty foods without an energy need can trigger overeating behavior, leading to hedonic hunger. It is thought that mindful eating training can reduce hedonic hunger by making individuals aware of their hunger and eating desires, thereby facilitating weight management. This study aims to examine the effect of mindful eating training on hedonic hunger and weight loss in obese individuals. The study was conducted between June 2023 and June 2024 with voluntary obese individuals aged 18-65 who applied to the Kozan Healthy Life Center and Seyhan Pınar Healthy Life Center. Participants were administered the“Power of Food Scale (PFS)”which measures the tendency for hedonic hunger, and 82 individuals with a total score of 2.5 and above were accepted as having hedonic hunger and included in the study. A questionnaire containing sociodemographic characteristics, anthropometric measurements (weight, height, waist and hip circumference, Body Mass Index (BMI), waist-to-height ratio, waist-to-hip ratio), eating habits, food consumption frequency, PFS, Emotional Appetite Questionnaire (EAQ) and Mindful Eating Questionnaire (MEQ) was applied to individuals. Participants were randomized into control (n=41) or intervention (n=41) groups matched by gender and hedonic hunger scores. While only a weight loss diet was applied to individuals in the control group, those in the intervention group were given“Mindful Eating Training”(50-60 minutes/week, 4 weeks) in addition to the weight loss diet followed at the Healthy Life Center. The training was conducted in two stages: theoretical knowledge and practical application. In the theoretical part, information about mindful eating was provided, while in the practical training, a raisin exercise was performed to create mindful eating awareness. Six to eight weeks after the training was completed, the MEQ, EAQ, and PFS were re-administered to all participants. The pre-training control and intervention groups' BMIs were 32.55±3.35 and 33.87±5.22, respectively, with no significant difference between the groups (p>0.05). After training, the average BMIs of the control and intervention groups were 31.23±3.94 and 32.04±5.54, respectively, with no significant difference between the groups (p>0.05). In intra-group comparisons, the applied mindful eating training resulted in a decrease in BMI in both groups (p<0.05). The total hedonic hunger scores of the control and intervention groups were (3.46±0.63 and 3.49±0.59) respectively before training, and (2.97±0.88 and 2.85±0.78) respectively after training, with no significant change observed between the two groups (p>.05). The awareness levels of emotional eating related to the MEQ were similar in both groups at the beginning of the study (p>0.05). However, at the end of the study, it increased in the intervention group (3.77±1.02) compared to the control group (3.22±1.04) (p<0.05). In intra-group comparisons, the applied mindful eating training resulted in a statistically significant decrease in the awareness sub-dimension score in the control group (p<0.05). In the intervention group, the training had a positive effect on the average scores of the sub-dimensions of eating without thinking, emotional eating, interference, and total scores on the MEQ (p<0.05). While the total score and sub-dimension scores of the EAQ were similar in both groups at the beginning of the study and end of the study (p>0.05). In intra-group comparisons, in the intervention group, it resulted in a decrease in the total score for increased appetite in negative emotions (p<0.05). This study demonstrated that mindful eating training applied alongside medical nutrition therapy in obese individuals with hedonic hunger could reduce emotional eating and hedonic hunger, and have a positive effect on weight management. Therefore, it is thought that mindful eating training, when applied as part of medical nutrition therapy, can facilitate obesity management.
Benzer Tezler
- Bariatrik cerrahi geçiren ve geçirmeyen bireylerde yeme farkındalığı ve beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between eating awareness and nutrition knowledge levels in individuals who have and have not undergone bariatric surgery
MERVE KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BARAN
- The relations between obesity prejudice and self-esteem, abnormal eating attitudes among young adults
Genç yetişkinlerde obezite önyargısı ile benlik saygısı ve anormal yeme tutumları arasındaki ilişki
SİNEM ÖZTAŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiSwps Unıversıty Of Socıal Scıences And HumanıtıesPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. MONIKA SUCHOWIERSKA-STEPHANY
- Genç yetişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) semptomlarının yeme davranışları, yeme farkındalığı, yeme üzerindeki kontrol davranışları, diyet öz yeterliliği ve Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and eating behaviors, eating awareness, eating control behaviors, diet self-efficacy and adherence to a Mediterranean diet in young adults
FEYZA NUR BAŞARIR SİVRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA BATU
- Obez ve fazla kilolu bireylerde psikolojik sağlamlık ve yeme bağımlılığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between psychological resilience and eating addiction in obese and overweight individuals
GAMZE EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL ŞAHİN KAYA
- Yetişkin kadınların diyet özetkinlik inançları, aşırı besin istekleri ve yeme farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary self-efficacy belief, food craving and mindful eating of adult women
BENGİSU ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİL KÖSE