Travma yaşantısı olan genç yetişkinlerde travma sonrası bilişsel yükleme ve büyüme korkusunun yaşantısal kaçınmayı yordaması
Post-traumatic cognitive attributions and fear of growth as predictors of experiential avoidance in trauma-exposed young adults
- Tez No: 1009864
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEHER MERVE ERUS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma travma yaşantısı olan genç yetişkinlerde travma sonrası bilişsel yükleme ve büyüme korkusunun yaşantısal kaçınmayı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında travma yaşantısı olan genç yetişkinlerin yaşantısal kaçınma düzeylerinde cinsiyet, yaş, medeni durum, giderlerini karşılama durumu, çalışma durumu, algılanan sosyoekonomik düzey, eğitim düzeyi, travma türü, travma yaşantısı zamanı ve travmatik olay sayısına göre anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma grubu, Türkiye'de yaşayan en az bir travma yaşantısı olan 18-35 yaş arası genç yetişkinlerden oluşmaktadır. Araştırmada,“Kişisel Bilgi Formu”,“Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği”,“Travma Sonrası Bilişsel Yükleme Ölçeği”,“Büyüme Korkusu Ölçeği II”ve“Yaşantısal Kaçınma Ölçeği”kullanılmıştır. Katılımcıların yaşantısal kaçınma düzeylerinin cinsiyet, yaş, giderlerini karşılama durumu değişkenlerine göre anlamlı fark olup olmadığını incelemek için bağımsız gruplar t- testi yapılmıştır. Medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, algılanan sosyoekonomik düzey, travmatik olay sayısı, travma yaşantısı zamanı ve travma türüne göre ise tek yönlü varyans analizi Welch-ANOVA testi uygulanmıştır. Travma yaşantısı olan genç yetişkinlerin travma sonrası bilişsel yükleme ve büyüme korkusunun yaşantısal kaçınmayı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda travma yaşantısı olan genç yetişkinlerin yaşantısal kaçınma düzeylerinde, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, algılanan sosyoekonomik düzey, çalışma durumu, giderlerini karşılama durumu ve travma yaşantısı zamanı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Çoklu regresyon analizi sonucunda travma sonrası bilişsel yükleme ve büyüme korkusu değişkenlerinin birlikte yaşantısal kaçınmayı yordadığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine whether post-traumatic cognitive attributions and growth fear predict experiential avoidance among trauma-exposed young adults. Additionally, this study examined whether there were significant differences in experiential avoidance levels according to gender, age, marital status, education level, employment status, perceived socioeconomic status, ability to meet expenses, type of trauma, time since the traumatic event, and number of traumatic experiences. The research group consisted of young adults aged between 18 and 35 who had experienced at least one traumatic event and were living in Türkiye. The study employed the Personal Information Form, the Posttraumatic Diagnostic Scale, the Post-Traumatic Cognitive Attribution Scale, the Growth Fear Scale II, and the Experiential Avoidance Rating Scale as data collection tools. Independent samples t- test was conducted to examine whether there were significant differences in experiential avoidance according to gender, age, and ability to meet expenses. One- way analysis of variance Welch-ANOVA test was conducted to test for significant differences according to marital status, education level, perceived socioeconomic status, employment status, type of trauma, time since the traumatic event, and number of traumatic experiences. Multiple regression analysis was performed to determine the extent to which post-traumatic cognitive attributions and growth fear predict experiential avoidance. The analyses revealed significant differences in experiential avoidance levels according to age, marital status, education level, perceived socioeconomic status, employment status, ability to meet expenses, and time since the traumatic event. Multiple regression analysis revealed that post-traumatic cognitive attributions and growth fear together significantly predicted experiential avoidance. The findings were discussed in light of the relevant literature, and implications and recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Yüz ifadelerinden duygu tanıma ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesi
Emotion recognition from faces and investigation of its relationship with childhood traumas
CEREN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF BARIŞKIN
- Çok oyunculu çevirimiçi video oyunu bağımlılığı olan genç yetişkinlerde bağımlılık şiddeti ile dissosiyatif belirtiler ve çocukluk çağı travmalarının ilişkisi
The relationship between online game playing addiction levels, childhood traumas and dissociation in young adults with massively multiplayer online game addiction
CEYDA TAHİNCİOĞLU
- Investigating the relationship between media-induced vicarious trauma and compassion fatigue: The role of hope and resilience
Medya kaynaklı dolaylı travma ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Umut ve psikolojik dayanıklılığın rolü
NIRMAL SHAH
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. THSEEN NAZIR
- Genç yetişkinlerde çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ile depresyon, durumluk ve sürekli kaygı belirtileri arasındaki ilişki
The relationship between adverse childhood experiences and symptoms of depression, state and trait anxiety in young adults
ADEM KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL ÖZCAN
- Genç yetişkinlerde çocukluk çağı travmaları ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide yaşantısal kaçınmanın aracı rolü
The mediating role of experiential avoidance in the relationship between childhood traumas and psychological well-being in young adults
SERDEM BENAN TÜMER