Amerikan edebiyatında kuzeyin yankıları: Edgar Allan Poe'nun Maelström'e Düşüş ve Ursula K. Le Guin'in Yerdeniz Büyücüsü adlı eserlerinde İskandinav mitolojisinin imgeleri
Echoes of the North in American literature: Images of Norse mythology in Edgar Allan Poe's A Descent Into the Maelström and Ursula K. Le Guin's A Wizard of Earthsea
- Tez No: 1009956
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN GÖRMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı, Batı Dilleri ve Edebiyatı, American Culture and Literature, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arketipler, semboller, motifler, mitler, İskandinav mitolojisi, edebiyat, Amerikan edebiyatı, Karşılaştırmalı edebiyat, Archetypes, symbols, motifs, myths, Norse mythology, literature, American literature, Comparative literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan türünün belki de en güçlü yönü doğrudan veya dolaylı deneyimlenmiş olaylarla ve durumlarla ilgili tahayyül edip bunları hikayeleştirmesi ve kuşaktan kuşağa aktarmasını sağlayarak bir tür akümülasyon oluşturabilmesidir. Bu sayede insanlık ilerleme sağlayabilmiş, mağaradan şehirlere oradan da uzaya uzanan yolculuk mümkün hale gelmiştir. Bu tahayyüllerin kaynakları ve ürünleri arasında arketipler, mitolojiler, halk masalları ve çağdaş edebiyat da vardır. Evrensel imgelerin bir tezahürü olarak kabul edilen arketipler yüzyıllar boyunca mitolojik anlatılarda tekrar etmiş ve günümüz edebi eserlerinde de varlıklarını sürdürmektedirler. Pek çok eserin iyi ile kötünün arketipik mücadelesinin varyasyonlarından ibaret olduğu ifade edilebilir. Arketipler ve mitolojiler sadece edebiyata değil dini anlatılara da etki etmiştir. Tufan mitinin hem Sümer, Babil, Akad destanlarında hem de İbrahimi dinlere ait anlatılarda yer alması buna örnek olarak verilebilir. Yine bu kültürlere uzak bir coğrafyada ortaya çıkmış olan İskandinav mitolojisine bakıldığında dev Ymir'in öldürülmesinden sonra akan kanın sebep olduğu bir tufandan ve ailesiyle beraber gemisine binerek bu tufandan kurtulan dev Bergelmir'den bahsedilmesi kayda değer bir benzerliktir. Bu evrensel semboller toplumlarla hep etkileşim halinde olup onların değer yargıları, arzuları, korkuları bağlamında yeniden yorumlanmakta ve kollektif kimliklerin inşasına katkı yapmaktadır. Bu araştırmada sirayet etme gücü yüksek olan arketiplerin bir anlatısı olarak kabul edilebilecek mitlerin edebi metinlerdeki yansımalarının ortaya konulması hedeflenmektedir. Bu amaç için Amerikan Edebiyatı'nın Romantik dönem yazarlarından Edgar Allan Poe'nun Maelström'e Düşüş (A Descent into the Maelström) adlı eseriyle Amerikan Edebiyatı'nın post-modern dönem yazarlarından Ursula K. Le Guin'in Yerdeniz Büyücüsü (A Wizard of Earthsea) adlı eseri ele alınmıştır. Metinlerarasılık metodu dahilinde, İskandinav mitolojisindeki söylencelerle bu iki eser arasındaki benzerliklere ve yansımalara bakılmıştır. Söz konusu eserlerde İskandinav mitolojisinden doğrudan atıflar veya alıntılar olmasa da tematik ve sembolik paralelliklerin ve örtüşmelerin olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Perhaps the greatest strength of the human species is its ability to imagine and narrate events and conditions experienced directly or indirectly, and to pass them down from generation to generation, thus to create a kind of accumulation. In this way, humanity has been able to advance and the journey from caves to cities and from there to space has become possible. Archetypes, mythologies, folk tales, and contemporary literature are among the sources and products of these imaginings. Archetypes, considered a manifestation of universal imagery, have recurred in mythological narratives for centuries and continue to exist in contemporary literary works, too. It could be argued that many literary works are merely variations on the archetypal struggle between good and evil. Archetypes and mythologies have influenced not only literature but also religious narratives. The fact that the flood myth appears in Sumerian, Babylonian, and Akkadian epics, as well as in narratives belonging to the Abrahamic religions, can be given as an example of this. Looking at Scandinavian mythology, which originated in a geographically distant region from these cultures, it is noteworthy that it speaks of a flood caused by the blood spilled after the slaughter of the giant Ymir, and of the giant Bergelmir, who survived this flood by boarding his ship with his family. These universal symbols are constantly interacting with societies, being reinterpreted within the context of their values, desires, and fears, and contributing to the construction of collective identities. This research aims to reveal the reflections of myths, which can be considered as narratives of archetypes with high pervasive power, in literary texts. For this purpose, Edgar Allan Poe's A Descent into the Maelström, a Romantic-era work of American literature, and Ursula K. Le Guin's A Wizard of Earthsea, a postmodern-era work of American literature, have been examined. Within the framework of intertextuality, the similarities and reflections between the legends in Scandinavian mythology and these two works have been investigated. While these works do not contain direct references or quotations from Scandinavian mythology, thematic and symbolic parallels and overlaps are evident.
Benzer Tezler
- Mehcer edebiyatında kuzey ve güney grubu özelliklerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi (Nesib Arida ve Şükrullah El-Curr özelinde)
A comparative study of the northern and southern groups in mahjar literature (Focusing on Nasib Aridah and Shukrallah Al-Jurr)
AYŞE KARAHAN USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ÖZLİ
- Feminist bildungsroman in Audre Lorde's Zami: A New Spelling of My Name, Sandra Cisneros' The House on Mango Street and Toni Cade Bambara's The Lesson
Audre Lorde'un Zami: A New Spelling of My Name, Sandra Cisneros'un The House on Mango Street ve Toni Cade Bambara'nın The Lesson eserlerinde feminist bildungsroman
HALIZ ABDULKAREEM YOUSIF ALSALEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN GÖRMEZ
- 2000 sonrası Türk romanında büyülü gerçekçilik
Magical realism in Turkish novel after 2000
ASLIHAN KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH ŞİŞMAN
- Chicago at the turn of the century: Dynamism, momentum and power
Yüzyılın başında chicago: Dinamizm, momentum ve güç
ERDİNÇ DURMUŞ
Doktora
İngilizce
2008
İngiliz Dili ve EdebiyatıYüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BOYNUKARA
- The traumatic effects of colonialism in Three Irish plays
Üç İrlanda oyununda sömürgeciliğin travmatik etkileri
ERTUĞRUL BAŞÇINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KARADAĞ