Geri Dön

Herding behavior in investment decision: A field study on Turkish investors

Yatırım kararlarında sürü davranışı: Türk yatırımcılar üzerine bir alan çalışması

  1. Tez No: 1009957
  2. Yazar: ÇİSE BABUZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ PARLAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Doğuş Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, bireysel yatırımcılar ve beş kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın temel amacı, belirsizliğin çok fazla olmasıyla birlikte sürekli dalgalanmalar meydana gelen Türkiye piyasasında yatırım kararlarının sadece rasyonel ve bilgiye dayalı değerlendirmelerle anlaşılamayacağını; bu kararların bireylerin psikolojik yapıları tarafından da önemli ölçüde etkilendiğini ortaya koymaktır. Yatırımcı psikolojisini daha iyi açıklayabilmek için beş kişilik faktörü ele alınmıştır; dışadönüklük, uyumluluk, vicdanlılık, nevrotiklik ve deneyime açıklık. Bu faktörlerle yatırımcıların sürü davranışı eğilimlerini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Çalışmanın verileri, Türkiye'de farklı demografik ve yatırım profillerine sahip 198 bireysel yatırımcı arasında bir anket çalışması yapılarak elde edilmiştir. Veri değerlendirmesi için çoklu regresyon teknikleri uygulanmış ve modelin istikrarlılığını doğrulamak için Varyans Artış Faktörü (VIF) kullanılarak çoklu doğrusallık incelenmiştir. Analiz sonuçları, nevrotiklik kişilik boyutunun sürü davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, duygusal istikrar düzeyi düşük yatırımcıların belirsizlik ve riskin yoğun olduğu ortamlarda başkalarının kararlarını izleyerek hareket etme eğiliminde olduklarına işaret etmektedir. Buna karşılık, dışadönüklük, uyumluluk ve deneyime açıklık özelliklerinin sürü davranışı ile ters yönlü bir ilişki sergilediği tespit edilmiştir. Sosyal etkileşime daha açık, bilişsel esnekliği yüksek ve yeni bilgilere duyarlı bireylerin yatırım kararlarını daha bağımsız biçimde aldıkları gözlemlenmiştir. Genel değerlendirme itibarıyla elde edilen bulgular, sürü davranışının yalnızca bilgiye erişimdeki eşitsizlikler ya da piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını; bireysel psikolojik özelliklerin yatırım kararları üzerinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye örneklemi üzerinden davranışsal finans literatürüne özgün bir katkı sunmakta ve yatırımcı eğitimi ile finansal farkındalık çalışmalarına yönelik önemli çıkarımlar sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the relationship between individual investors and five personality traits. The main objective of the study is to demonstrate that investment decisions in the Turkish market, characterized by high levels of uncertainty and constant fluctuations, cannot be understood solely through rational and information-based evaluations; these decisions are also significantly influenced by the psychological makeup of individuals. To better explain investor psychology, five personality factors were considered: extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness to experience. The study investigated how these factors influence investors' herd behavior tendencies. The data for the study was obtained through a survey of 198 individual investors in Turkey with diverse demographic and investment profiles. Multiple regression techniques were applied for data analysis, and multicollinearity was examined using the Variance Increment Factor (VIF) to verify the stability of the model. The results of the research data analysis indicates that neurotic personality traits have statistically significant and positive effect on herd behavior. It was found that investors with low emotional intelligence are more likely to exhibit herd behavior tendencies in situations of high uncertainty and risk. The other side of the coin is that extroversion, agreeableness, and openness to experience have an inverse effect on herd behavior. Independent decision-makers generally maintain better social relationships; demonstrate greater strategic flexibility; and are more open to re-evaluating new information. This study offers an interesting perspective on the behavioral finance literature using a sample of Turkish investors and provides practical implications for investor education and financial literacy initiatives.

Benzer Tezler

  1. Pay piyasasında sürü davranışı: Borsa İstanbul'da sektörel bazlı bir araştırma

    Herding behavior in stock markets

    LEYLA TAHİRZADE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İşletmeİstanbul Üniversitesi

    Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET SABRİ TOPAK

  2. Behavioural biases in invesment decisions: A comparison between finance professionals and individual investors in Turkey

    Yatırım kararlarındaki davranışsal önyargılar: Türkiye'de finans profesyonelleri ve bireysel yatırımcılar arasında bir karşılaştırma

    GÜRBEY FIÇI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    İşletmeBahçeşehir Üniversitesi

    Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı

    ÖĞR. GÖR. FAHRİ OKAN BÖKE

  3. Behavioral finance: Investor's psychology

    Davranışsal finans: Yatırımcılar psikolojisi

    CHINEDU NUEL ANI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÇİĞDEM ÖZARI

  4. Turizmin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ve çevre duyarlı sürdürülebilir turizm modeli

    Environmental impact assesment of tourism and environment sensitive sustainable tourism model

    FUAT GÜNDÜZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    DOÇ.DR. GÜLDEN ERKUT

  5. A study on psychological biases, personality traits, and investment behavior from behavioral finance perspective

    Davranışsal finans perspektifinden psikolojik önyargılar, kişilik özellikleri ve yatırım davranışı üzerine bir çalışma

    ÖZGE NASIRCILAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    MaliyeAntalya Bilim Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ÇİĞDEM AKBAŞ