Evre-3 evre-4 kronik böbrek hastalarında SGLT-2 inhibitörleri kullanımının böbrek fonksiyon ve proteinüri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of SGLT-2 inhibitor use on renal function and proteinuria in stage-3 and stage-4 chronic kidney disease patients
- Tez No: 1010199
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜLFÜKAR YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Chronic Kidney Disease, SGLT-2 Inhibitors, Glomerular Filtration Rate, Proteinuria, Renal Function, Stage 3–4 CKD, End-Stage Kidney Disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Giriş-Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), artan prevalansı ve yüksek kardiyovasküler riski nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olup, hastalığın ilerleyişinde GFR kaybı ve proteinüri temel belirleyicilerdir. Son yıllarda SGLT-2 inhibitörleri, glisemik kontrolden bağımsız renal koruyucu etkileri ile dikkat çekmektedir. Ancak bu ilaçların özellikle evre 3–4 KBH'de gerçek yaşam sonuçlarına ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışma, evre 3–4 KBH hastalarında SGLT-2 inhibitörü kullanımının GFR değişimi, proteinüri düzeyleri, temel biyokimyasal parametreler ve son dönem böbrek hastalığına ilerleme üzerindeki etkisini retrospektif olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı poliklinik ve servislerinde 01 Şubat 2020-01 Mayıs 2025 tarihleri arasında takip edilen, evre 3–4 kronik böbrek hastalığı (KBH) kriterlerini karşılayan hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların glomerüler filtrasyon hızları (GFR) 20–60 mL/dak/1,73 m² aralığında olup, KDIGO evrelemesine göre evre 3 ve evre 4 KBH grubunda yer almaktaydı. Hastalar SGLT-2 inhibitörü kullananlar ve kullanmayanlar (Kontrol Grubu) olarak iki gruba ayrıldı Her iki grupta da hastaların 0. ay (başlangıç), 6. ay ve 12. ay laboratuvar değerleri hastane bilgi yönetim sisteminden retrospektif olarak elde edilmiştir. Çalışmanın başlangıç popülasyonu 124 hastadan oluşmakta olup, 55 hasta tedavi grubunu, 69 hasta kontrol grubunu oluşturmuştur. Hastalara ait demografik bilgiler (yaş, cinsiyet, ek hastalıklar), klinik özellikler ve laboratuvar sonuçları aynı veri tabanından elektronik olarak taranmıştır. Hastaların hemogram ve hematokrit değerleri, biyokimyasal parametreleri, lipid profili, açlık glukozu, HbA1c düzeyleri, spot idrarda protein ve kreatinin ölçümleri ile kan gazı sonuçları değerlendirilmiş; tüm bu parametrelerin başlangıç (0. ay), 6. ay ve 12. ay takiplerindeki değişimleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. GFR hesaplamaları otomasyon sisteminin kullandığı CKD-EPI formülüne göre değerlendirilmiştir. Proteinüri ölçümleri spot idrar protein/kreatinin oranı ile kantitatif olarak analiz edilmiştir. Çalışma retrospektif nitelikte olduğundan hasta müdahalesi yapılmamış, yalnızca kayıtlı veriler değerlendirilmiştir. Veritabanındaki eksik, tutarsız veya takip süreleri yetersiz olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Verilerin işlenmesi sırasında kişisel bilgiler anonimleştirilmiştir. Son dönem böbrek hastalığına (SDBH) ilerleme oranları iki grup arasında karşılaştırıldı. İstatistiksel analizlerde; sürekli değişkenler için ortalama ± standart sapma, kategorik değişkenler için sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır. İki grup arasındaki farkların değerlendirilmesinde dağılıma uygun olarak Student's t-testi veya Mann-Whitney U testi; zamana bağlı değişimlerde tekrarlı ölçüm analizleri ve karşılaştırmalar uygulanmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: SGLT-2 inhibitörü kullanan hastalarda 0., 6. ve 12. ay ölçümlerinde GFR değişimi kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yavaş seyretti (6. ay için p<0,05; 12. ay için p<0,01). SGLT-2 inhibitörü kullanan hastalarda spot idrar protein/kreatinin oranı 6. ve 12. aylarda anlamlı azalma gösterirken, kontrol grubunda artış eğilimi izlendi (her iki dönem için p<0,01). Kreatinin düzeylerindeki yıllık artış, SGLT-2 inhibitörü kullanan grupta belirgin şekilde daha düşük olup 12. ayda kontrol grubuna göre anlamlı fark oluşturdu (p<0,05). Üre, hemoglobin ve diğer biyokimyasal parametrelerde tedavi lehine istatistiksel açıdan anlamlı değişiklikler kaydedildi (p<0,05). Son dönem böbrek hastalığına ilerleme oranı SGLT-2 inhibitörü kullanan grupta %5,5 iken, kontrol grubunda %20,3 olarak saptandı ve fark anlamlı bulundu (p<0,05). Bu sonuçlar, SGLT-2 inhibitörü kullanımının evre 3–4 KBH hastalarında GFR kaybını yavaşlattığını, proteinüriyi azalttığını ve SDBH'ye ilerleme riskini anlamlı biçimde düşürdüğünü göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, evre 3–4 kronik böbrek hastalarında SGLT-2 inhibitörü kullanımının renal fonksiyonların korunmasına anlamlı katkı sağladığını göstermektedir. SGLT-2 inhibitörü kullanan hastalarda GFR düşüş hızının belirgin şekilde yavaşlaması, proteinüri düzeylerinde anlamlı azalmanın izlenmesi ve kreatinin artışının kontrol grubuna göre daha sınırlı seyretmesi, bu ilaçların güçlü nefroprotektif etkisini desteklemektedir. Ayrıca son dönem böbrek hastalığına ilerleme oranının SGLT-2 inhibitörü kullanan hastalarda anlamlı ölçüde düşük bulunması, SGLT-2 inhibitörlerinin klinik sonuçları iyileştirici etkisini ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler, SGLT-2 inhibitörlerinin gerçek yaşam koşullarında da GFR kaybını yavaşlattığını, proteinüriyi azalttığını ve uzun dönem böbrek yetmezliği riskini düşürdüğünü göstermekte olup, bu ilaçların evre 3–4 KBH yönetiminde etkin bir tedavi seçeneği olduğunu desteklemektedir. Anahtar kelimeler Kronik Böbrek Hastalığı, SGLT-2 inhibitörleri, Glomerüler Filtrasyon Hızı, Proteinüri, Böbrek Fonksiyonları, Evre 3–4 KBH, Son Dönem Böbrek Yetmezliği.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT İntroduction and aim: Chronic kidney disease (CKD) is an important public health problem due to its increasing prevalence and high cardiovascular risk, with proteinuria and decline in glomerular filtration rate (GFR) being key determinants of disease progression. Sodium-glucose cotransporter-2 (SGLT-2) inhibitors have recently gained attention for their renoprotective effects independent of glycemic control. However, real-world data on their effectiveness, particularly in patients with stage 3–4 CKD, remain limited. This study aimed to retrospectively evaluate the effects of SGLT-2 inhibitor use on GFR changes, proteinuria levels, biochemical parameters, and progression to end-stage kidney disease (ESKD) in patients with stage 3–4 CKD. Methods: This retrospective study included patients with stage 3–4 CKD who were followed at the outpatient clinics and inpatient services of Dicle University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine between February 1, 2020 and May 1, 2025. Eligible patients had a baseline GFR between 20–60 mL/min/1.73 m², classified according to KDIGO criteria. Patients were grouped as SGLT-2 inhibitor users (n=55) and non-users (control group, n=69). Laboratory data at baseline, 6 months, and 12 months—including hemogram, biochemical parameters, lipid profile, fasting glucose, HbA1c, spot urine protein and creatinine, and blood gas analysis—were extracted from electronic records. GFR was calculated using the CKD-EPI formula, and proteinuria was quantified using spot urine protein/creatinine ratio. Incomplete or inconsistent records were excluded. Data were analyzed using appropriate statistical methods, including Student's t-test, Mann-Whitney U test, and repeated-measures analyses, with p<0.05 considered significant. Results: GFR decline at 6 and 12 months was significantly slower in the SGLT-2 inhibitor group compared with controls (p<0.05 and p<0.01, respectively). The spot urine protein/creatinine ratio showed a significant reduction in the treatment group, whereas the control group demonstrated a progressive increase (p<0.01 for both intervals). The annual rise in serum creatinine was significantly lower in SGLT-2 inhibitor users, with the 12-month difference reaching statistical significance (p<0.05). Favorable changes were also observed in urea, hemoglobin, and other biochemical parameters (p<0.05). Progression to ESKD occurred in 5.5% of the SGLT-2 inhibitor group and 20.3% of the control group, demonstrating a significant difference (p<0.05). These findings indicate that SGLT-2 inhibitors slow GFR decline, reduce proteinuria, and lower the risk of progression to ESKD in stage 3–4 CKD patients. Conclusion: SGLT-2 inhibitor use provides meaningful renoprotective benefits in patients with stage 3–4 CKD, reflected by slower GFR decline, significant reductions in proteinuria, and a lower rate of progression to ESKD. These real-world data support the role of SGLT-2 inhibitors as an effective therapeutic option in the management of moderate to advanced CKD.
Benzer Tezler
- Evre 1-4 kronik böbrek hastalarında SGLT-2 inhibitörü kullanımının inflamatuvar belirteçler üzerine etkisi
The effect of SGLT-2 inhibitor use on inflammatory markers in stage 1-4 chronic kidney disease patients
BÜŞRANUR AKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ALTUN
- Evre 2–4 kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda SGLT-2 inhibitörü kullanımı ile serum ürik asit düzeyleri ve albuminüri arasındaki ilişki: Retrospektif kesitsel bir analiz
The relationship between SGLT-2 inhibitor use and serum uric acid levels and albuminuria in patients with stage 2–4 chronic kidney disease: A retrospective cross-sectional analysis
LALA ALLAHVERDIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ALTUN
- Diyabetik kronik böbrek hastalarında SGLT2 inhibitörlerinin böbrek fonksiyonu ve serum elektrolitleri üzerine etkileri
Effects of SGLT2 inhibitors on renal function and serum electrolytes in diabetic chronic kidney disease patients
AHMET TAŞKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA YILMAZ AYDIN
- Sodyum-glukoz kotransporter-2 inhibitörü kullanan kronik böbrek hastalarında serum elektrolit ve ürik asit düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum electrolyte and uric acid levels in chronic kidney patients using sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors
YELİZ KAZAK ÇAĞLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK HİLMİ TURGUT
- Kronik böbrek hastalığı tanılı hastaların güncel kılavuzlara göre tedavi optimizasyonunun değerlendirilmesi: Tek merkez çalışması
Evaluation of treatment optimization according to current guidelines in patients with chronic kidney disease: A single-center study
HÜSEYİN ÇİFTLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ŞENGÜL