Müzikli eğlence mekânlarında suç ve şiddetin sosyal ve kültürel nedenleri
Social and cultural causes of crime and violence in music entertainment venues
- Tez No: 1010689
- Danışmanlar: PROF. DR. HACI DURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Müzik, Eğlence, Eğlence Mekânı, Suç, Saldırganlık, Şiddet, Music, Entertainment, Entertainment Venue, Crime, Aggression, Violence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müzik ve eğlence insanları bir araya getiren, stres ve sıkıntıların askıya alınarak yaşamın tüm evrelerini yüksek moral ve motivasyon ile geçirilmesine yardımcı önemli bir unsurdur. Ancak her insanın sosyal ortamlarda benlik algılarını ifade etmeleri aynı biçimde olmamaktadır. Bu çalışma ile müzikli eğlence mekânlarına eğlenmek amacı ile giden kişilerin suç, saldırganlık ve şiddete yönelim göstermelerinin sosyal ve kültürel nedenleri sosyolojik bir zeminde incelenmektedir. Eğlence yerlerine ilişkin literatüre baktığımızda mekânda bir aradalık, gece ekonomisi, müzisyenler ve çalışma şartları, kültürel tüketim vb. araştırmalar bulunmakta ancak eğlence mekânlarında insanların saldırganlık, suç ve şiddet eğilimlerini görünür kılan sosyal ve kültürel örüntülere ilişkin bir çalışmalar çok azdır. Bu çalışmanın amacı eğlence mekânlarına müzik dinlemek, dans etmek, partnerleri veya ailesi ile özel zamanlarını geçirmek isteyen kişilerin saldırganlık algılarını, suç ve şiddet temelinde müzikli eğlence mekân deneyimleri hakkındaki tutumlarını ve başkalarına dönük izlenimlerini analiz etmektedir. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada, İstanbul'da yer alan 20 müzikli eğlence mekânını seçilmiştir. Bu mekanlarda,18 yaş ve üzeri müşteri, işletmeci, müzisyen/sanatçı, garson, vale, çiçekçi vb. kişilerden oluşan toplamda 400 katılımcıdan anket yapılarak veriler toplanmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş, t-testi varyans analizi (ANOVA) ve cinsiyet temelli karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler; demografik, müzikli mekâna gitme alışkanlığı, sevilen müzik türü ve insanların şiddete yönelme nedenlerini likert tarzı önermelerle ölçen bir anket formu kullanılmıştır. Müzikli eğlence mekanlarında şiddet kaynağı olarak tahmin edilen değişkenler, gürültü, alkol, kişilik, gurur, nezaketsizlik, kıskançlık, maçoluk, siyasi ve politik saplantı gibi faktörlere göre tasnif edilmiştir. Arıaştırmaya kadınlar ve erkekler yakın oranlarda katılmıştır. Örneklemin beşte biri yaklaşık olarak meslek olarak müzisyenlik yapanlardan oluşmaktadır. Diğerleri ise, müzikli mekanların çalışanları ve müşterileridir. Araştırmada katılımcıların birinci sırada halk müziği, ikinci sırada sanat müziği üçüncü sırada popüler müzik ve dördüncü sırada ise arebesk müzikten hoşlandıkları saptanmıştır. Tasavvuf, Rock, Hevy Metal vb. müzikleri sevenler olmamıştır. Müzikli mekanlarda şiddete yönelme nedeni olarak en yüksek oran kıskançlık(1,01/kendisi;1,24/başkaları), ikinci sırada nezaketsizlik (1,01/kendisi; 1,24/başkaları, üçüncü sırada sosyo-ekonomikdurum (0,88/kendisi; 1.15/başkaları), dördüncü sırada gurur (0,45/kendisi; 0,65/başkaları) beşinci sırada ise politik fanatizm (0,1 ve 0.8) çıkmıştır. Ancak Alkol, Gürültü, faktörlerinde ise, katılımcılar, kendilerini şiddetsiz, centilmen, hoşgörülü ve nazik gösterirken, diğerlerini tam tersine şiddet eğilimli olarak etiketlemişlerdir. Maçoluk kategorisindeki tutumlarada ise katılımcılar, müzikli mekanlarda benzeri davranışların olmaması gerektiğini belirtmişlerdir. Kadınlar kıskançlığın önemli bir şiddet ve tahammülsüzlük nedeni olduğunu belirtmişler. Bu konuda erkeklere göre daha katı ve şiddet yanlısı bir tutum sergilemişler. Şiddete yönelme konusunda bütün katılımcılar, aktör ve gözlemci yanlılığı konusunda net bir şekilde farklı tutumlar sergilemiştir. Bütün katılımcılar, kendilerini aklamış, nazik kibar ve centilmen tanımlamış ve daha az şiddet eğilimli göstermiştir. Diğerlerini ise şiddet eğilimli, kaba ve saldırgan olarak göstermiştir. Özellikle alkol ve gürültünün şiddete neden olması konularında, kendileri ile başkaları arasındaki fark çok belirgindir. Başkalarının alkol etkisinde şiddete başvurduklarını söylerken kendilerinin şiddete başvurmadıklarını ılımlı davrandıklarını ifade etmişlerdir.
Özet (Çeviri)
Music and entertainment are vital elements that bring people together, allowing them to suspend their stress and anxieties while helping them maintain high morale and motivation throughout various stages of life. However, not every individual expresses their self-perception in social environments in the same way. This study examines the social and cultural reasons why individuals visiting musical entertainment venues for leisure turn toward crime, aggression, and violence within a sociological framework. A review of the literature on entertainment venues reveals research on spatial togetherness, the night economy, musicians and their working conditions, and cultural consumption; however, there are very few studies on the social and cultural patterns that render people's tendencies toward aggression, crime, and violence visible in these settings. The aim of this study is to analyze the perceptions of aggression, attitudes regarding experiences in musical entertainment venues based on crime and violence, and impressions of others among individuals who visit these venues to listen to music, dance, or spend quality time with their partners or families. Employing quantitative research methods, 20 musical entertainment venues in Istanbul were selected for this study. Data were collected through surveys administered to a total of 400 participants, including customers aged 18 and over, managers, musicians/artists, waiters, valets, and florists. The data were analyzed using SPSS software, involving t-tests, analysis of variance (ANOVA), and gender-based comparative analysis. The research utilized a survey form measuring demographics, habits of visiting musical venues, preferred music genres, and reasons for resorting to violence through Likert-scale propositions. Variables predicted as sources of violence in musical entertainment venues were categorized into factors such as noise, alcohol, personality, pride, incivility, jealousy, machismo, and political obsession. Men and women participated in the study in nearly equal proportions. Approximately one-fifth of the sample consisted of professional musicians, while the remainder comprised employees and customers of the venues. The study found that participants preferred folk music (halk müziği) first, followed by classical Turkish music (sanat müziği), popular music, and arabesque music. There were no preferences for Sufi music, Rock, or Heavy Metal. Regarding the causes of violence in musical venues, the highest rate was attributed to jealousy (1.01 self; 1.24 others), followed by incivility (1.01 self; 1.24 others), socio-economic status (0.88 self; 1.15 others), pride (0.45 self; 0.65 others), and political fanaticism (0.1 and 0.8). However, regarding alcohol and noise factors, participants described themselves as non-violent, gentlemanly, tolerant, and polite, while labeling others as the exact opposite—prone to violence. In the category of machismo, participants stated that such behaviors should not exist in musical venues. Women identified jealousy as a significant cause of violence and intolerance, exhibiting a stricter and more violence-prone attitude on this issue compared to men. Regarding the tendency toward violence, all participants exhibited clearly different attitudes concerning actor-observer bias. Every participant exonerated themselves, defining themselves as polite, kind, and gentlemanly, and presenting themselves as less prone to violence. In contrast, they portrayed others as violence-prone, rude, and aggressive. The discrepancy between self-perception and the perception of others was particularly stark regarding alcohol and noise as triggers for violence; while participants claimed others resort to violence under the influence of alcohol, they stated that they themselves do not resort to violence and instead act with moderation.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yaşayan Arap Alevilerinin etnik ve müzikal kimliği
Arab Alewis' ethnic and musical identity in Turkey
RESUL BAĞI
Doktora
Türkçe
2014
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU
- Gazino kültürünün klasik Türk müziğine etkileri
The effects of gazino culture on classical Turkish music
EMİNE ASLAN DUMAN
- Reading İzmir Culture Park through women's experiences: Matinee practices in the 1970s' casino spaces
İzmir Kültürpark'ı kadın deneyimleri üzerinden okumak: 1970'lerin gazino mekanlarında matine pratikleri
MELTEM ERANIL DEMİRLİ
Doktora
İngilizce
2018
İç Mimari ve Dekorasyonİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAVVA MELTEM GÜREL
- Eğlence kavramının İstanbul`da geçirdiği değişim süreci ve mekana etkisi
The evaluation process of entertainment concept in İstanbul and effects on place
FEYZA CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METE ÜNÜGÜR
- İstanbul'da elektronik dans müziğinin (EDM) heterotopik mekân kurmadaki rolü
The Role of electronic dance music (EDM) in construction of heterotopic space in İstanbul
ALANUR İKLİM ÖZERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM HİKMET ÖĞÜT