Hasan el-Hudeybi dönemi Müslüman Kardeşler Hareketi ve İslamcılığın ideolojik dönüşümü (1951-1973)
The Muslim Brotherhood under Hasan Al-Hudaybi and the ideological transformation of Islamism (1951-1973)
- Tez No: 1010953
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ÇINKARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 20. yüzyıl Mısır siyasal hayatının ve İslami hareketlerin en kritik dönemlerinden birini, Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) bünyesinde yaşanan iç mücadeleler ve ideolojik dönüşümleri ele almaktadır. Çalışmanın odağını, hareketin kurucu lideri Hasan El-Benna'nın ardından ikinci mürşid olarak göreve gelen Hasan ElHudeybi dönemi, bu dönemde hareketin maruz kaldığı ağır devlet baskısı ve tasfiye politikaları, bünyesinde baş gösteren kurumsal gerilimler ile Seyyid Kutub düşüncesinin yarattığı fikri kırılmalar oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmış; dönemin birincil kaynakları ve literatürdeki temel eserler kuramsal bir çerçevede incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Hasan El-Hudeybi'nin kaleme aldığı Davetçiyiz, Yargılayıcı (Kadı) Değil adlı eserin, sadece örgütsel bir savunma metni olmadığı; tabanda yükselen tekfirci ve radikal eğilimlere karşı mutedil çizgiyi koruma gayreti taşıyan stratejik bir güvence mekanizması olduğu ortaya konmuştur. Bununla birlikte, Hudeybi'nin ortaya koyduğu bu uzlaşmacı ve tebliğ eksenli yaklaşımın, günümüz İslam dünyasındaki ana akım İslami hareketlerin siyasal ve toplumsal stratejilerinde kalıcı izler bıraktığı ve çağdaş İslamcılığın şiddetten arınarak sivil alana evrilen ideolojik dönüşüm sürecine kuramsal bir temel teşkil ettiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study addresses one of the most critical periods in 20th-century Egyptian political life and Islamist movements, focusing on the internal struggles and ideological transformations within the Muslim Brotherhood (Ikhwan al-Muslimin). The core focus of the research centers on the tenure of Hasan al-Hudaybi, who assumed office as the second General Guide (Murshid) following the movement's founding leader, Hasan alBanna, alongside the severe state oppression and suppression policies the movement was subjected to during this period, the institutional tensions that emerged within its structure, and the conceptual fractures induced by Sayyid Qutb's thought. Utilizing qualitative research methods, the study examines the primary sources of the period and fundamental literature within a theoretical framework. The findings reveal that Hasan al-Hudaybi's work, Preachers, Not Judges, was not merely an organizational defense text, but rather a strategic safeguard mechanism aimed at preserving the moderate line against the rising takfiri and radical tendencies among the grassroots. Furthermore, it is determined that Hudaybi's conciliatory and dawah-oriented approach has left permanent traces on the political and social strategies of mainstream Islamist movements in the contemporary Islamic world, providing a theoretical foundation for the ideological transformation of contemporary Islamism as it evolved away from violence and toward the civil sphere.
Benzer Tezler
- Hasan el Basri`nin hayatı, eserleri ve kelami görüşleri
The Life Works and theological views of Hasan al-Basri
MUSTAFA ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TUNÇBİLEK
- Hasan el-Bennâ'nın din ve siyaset anlayışı
Understanding of religion and politics Hasan el-Bannâ
SONGÜL AKKOYUNLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ATALAN
- Hasan el-Bennâ'nın hayatı ve tefsir anlayışı
The life of Hasan al-Banna and his understanding of tafsir (Exegeses) of Quran
MUSTAFA HAMURLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET AKDEMİR
- Hasan el-Basrî ve Hadis ilmindeki yeri
Hasan el-Basrî and his place in the science of Hadith
MUAMMER AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİMETULLAH AKIN
- Hasan el-bennâ'nın düşünce hayatında Sahâbenin yeri
The Place Of The Sahâbes in the thought Life Of Hasan el-Bannâ
EMİNE ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinGaziantep Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKBAŞ