Erken yaşta hadis talebi ve hadis rivayetindeki yeri (Hicri ilk altı asır)
Early-age hadith pursuit and its role in hadith transmission (The first six Hijri centuries)
- Tez No: 1011118
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEYİT ALİ GÜŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken yaşta hadis semâ'ı, usul literatüründe semâu's-sağîr (çocuğun hadis dinlemesi) başlığı altında işlenmiş ve genellikle rivayetin geçerliliği çerçevesinde ele alınmıştır. İlk üç asırda âlimler, semâ'ın sıhhati için uygun yaşları tartışmış, rivayetin sağlıklı tahammülü için bazı özelliklerin varlığına vurgu yapmışlardır. Sonraki asırlarda ise rivayetin naklinde görülen esnek tutum, çocukların hadis derslerindeki varlığını arttırmıştır. Mütekaddim dönem ve sonrasıyla söz konusu geçişkenlik, hadis rivayetindeki dönüşümü anlamlandırma adına oldukça önemlidir. Bu öneme binaen çalışma, erken yaşta hadis semâ'ını usul, tarih ve rivayet kaynakları merkezinde ele almaktadır. İlk olarak“erken”kabul edilecek yaşın sınırları ve rivayet süreciyle ilişkisi tespit edilmiştir. Ardından taramalar sonucunda doğumu Memlükler asrından öncesine tarihlenen ve küçük yaşında hadis dinlediği tespit edilen 258 isim arasından, erken yaşantısına dair daha fazla detay bulunan belli başlı kimselerin hadis meclislerine katılımı, usul, tarih ve isnada bakan yönüyle değerlendirilmiştir. Son kısımda ise bu isimlerin ilimle erken yaşta tanışmalarına âlimlerin yaklaşımları, erken yaşta dinledikleri rivayetlerin sıhhati ve nakledilip edilmeme durumları hadis rivayetine bakan yönüyle bahis konusu edilmiştir. Ulaşılan veriler, rivayet naklinin değişen yapısıyla birlikte özellikle hicri dördüncü asırdan itibaren çocukların hadis meclislerindeki varlığının daha net biçimde takip edilebildiğini göstermektedir. Buna göre erken dönemde rivayetin sıhhati konusu muhaddislerce gündeme getirilmiş; küçük yaşta hadis tahammülünün sıhhati birkaç râvi özelinde tartışılmışken çocukların mezkûr dönemle birlikte rivayet meclislerinin birer ferdi oldukları tespit edilmiştir. Çalışma çocukların ayrıca âlî isnad edinimi ve ittisalin devamı gibi sebeplerle derslere getirildiklerini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The practice of samāʿ of Hadith at an early age has been addressed in the uṣūl literature under the rubric of samāʿ al-ṣaghīr and has generally been discussed in terms of transmission validity. In the first three centuries, scholars debated the appropriate age for valid samāʿ, emphasizing certain qualities necessary for reliable taḥammul. In later centuries, a more flexible approach to transmission led to an increased presence of children in Hadith sessions. This transition between the early period and subsequent eras is crucial for understanding the transformation in Hadith transmission. In light of this importance, the study examines early-age Hadith samāʿ drawing on uṣūl literature, historical records, and transmission sources. First, the boundaries of what constitutes“early”age and its relationship to the transmission process are identified. Subsequently, among 258 individuals born before the Mamluk era who are confirmed to have heard Hadith at a young age, select figures for whom more detailed early biographical information is available are evaluated with regard to their participation in Hadith gatherings (majālis), with attention to uṣūl considerations, historical context, and isnād. In the final section, scholars' attitudes toward these individuals' early engagement with knowledge, the reliability of the Hadiths they received at a young age, and whether those Hadiths were later transmitted are discussed from the perspective of Hadith transmission. The findings indicate that, in conjunction with the changing structure of transmission, children's presence in Hadith gatherings can be traced more clearly, particularly from the fourth Hijri century onward. Accordingly, while the validity of transmission was raised as a concern by muḥaddithūn in the early period and the soundness of early-age taḥammul debated in relation to a few specific transmitters, children are identified as members of transmission circles from the aforementioned period onward. The study further reveals that children were brought to Hadith sessions for reasons such as the acquisition of ʿālī isnād and the maintenance of ittiṣāl
Benzer Tezler
- Comparison of some physical and physiological parameters of Ethiopian and Turkish elite distance athletes
Etiyopya ve Türk elit mesafe sporcularinin bazi fiziksel ve fizyolojik parametrelerinin karşilaştirilmasi
GETAYE FISSEHA GELAW
Doktora
İngilizce
2022
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM CİCİOĞLU
- Astımlı ergenlerde sağlık hizmeti talep erteleme davranışının değerlendirilmesi
Evaluation of health service delay behavior inadolescents with asthma
İREM SEVİM AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUBA TUNCEL
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Hekimlerin ötanazi hakkında tutum ve davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting physicians' attitudes and behaviors towards euthanasia
ALİ İHSAN DİLBER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpOndokuz Mayıs ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TURLA
- Mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin sınav hizmetlerine yönelik görüşleri ve sınav kaygıları
Vocational open education high school students' opinions about examination services and exam anxiety
ALİ YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALÜK ÜNSAL