Okul yöneticilerinin bilişsel esneklikleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between cognitive flexibility and decision-making styles of school principals
- Tez No: 1011264
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLA YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Eğitim yönetimi, Karar verme, Karar verme stilleri, Okul yöneticileri, Cognitive flexibility, Educational administration, Decision making, Decision making styles, School administrators
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin bilişsel esneklikleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Konya ili Karatay, Meram ve Selçuklu ilçelerinde devlet okullarında görev yapan toplam 351 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Melbourne Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; okul yöneticilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu, karar verme stillerinden en çok dikkatli karar verme stilinin tercih edildiği ve okul yöneticilerinin karar vermede öz saygılarının yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bilişsel esneklik değişkeniyle ilgili demografik özellikler açısından yapılan analizlerde; okul yöneticilerinin bilişsel esnekliğinin kontrol alt boyutunun yöneticilik görevi bakımından okul müdürleri lehine, alternatif alt boyutunun ise lisansüstü düzeyde eğitime sahip okul yöneticileri lehine anlamlı şekilde farklılaştığı; diğer demografik özellikler açısından ise anlamlı bir fark bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Karar verme stilleri değişkenine ilişkin demografik özellikler açısından yapılan analizlerde; karar vermede öz saygı ve dikkatli karar verme stilinin okul müdürleri lehine, kaçıngan karar verme stilinin ise müdür yardımcıları lehine farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca kaçıngan karar verme stilinin 1–5 yıl yöneticilik kıdemine sahip yöneticilerde, ortaokullarda görev yapan yöneticilerde ve lisans düzeyinde eğitime sahip yöneticilerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte cinsiyet değişkeninin, okul yöneticilerinin karar verme stilleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, okul yöneticilerinin bilişsel esneklikleri ile karar vermede öz saygı ve dikkatli karar verme stili arasında pozitif yönde; kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme stilleri arasında ise negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda ise okul yöneticilerinin bilişsel esnekliklerinin karar verme stillerini anlamlı bir şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study investigated the relationship between cognitive flexibility and decision-making styles of school administrators. The research was conducted using a correlational survey model. The sample consisted of 351 school administrators working in public schools in the Karatay, Meram, and Selçuklu districts of Konya province. A Personal Information Form, the Cognitive Flexibility Inventory, and the Melbourne Decision-Making Scale were used to collect data. The findings revealed that school administrators generally have high levels of cognitive flexibility, the most preferred decision-making style is found as careful decision-making, and school administrators have high self-esteem in decision-making. Analyses of demographic characteristics related to the cognitive flexibility variable showed that the control sub-dimension of cognitive flexibility differed significantly in favor of school principals in terms of their administrative duties, while the alternative sub-dimension differed significantly in favor of school administrators with postgraduate education; no significant differences were found in other demographic characteristics. Analyses of demographic characteristics related to the decision-making styles variable showed that; self-esteem and careful decision-making styles seems higher in school principals, while avoidant decision-making styles are higher in assistant principals. Furthermore, avoidant decision-making styles were found to be higher among administrators with 1-5 years of experience, working in middle schools, and with a bachelor's degree. However, the gender variable did not have a significant effect on the decision-making styles of school administrators. Correlation analysis showed a positive and significant relationship between cognitive flexibility and self-esteem and careful decision-making styles, and a negative and significant relationship between cognitive flexibility and avoidant, procrastinatory, and panic decision-making styles. The regression analysis revealed that cognitive flexibility significantly influenced decision-making styles among school administrators.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' cognitive flexibility levels and problem solving skills
İLKNUR ÇETİN DALGIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSiirt ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZIM ÇOĞALTAY
- Bilişsel esneklik düzeyi ile problem çözme becerisi ilişkisi: İstanbul ilinde bir araştırma
The relationship between cognitive flexibility and problem solving skills: A research in İstanbul
NURSENA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE NECLA KELEŞ
- Okul yöneticilerinin bilişsel esneklik ve örgütsel yenilikçilik algılarının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Examining the perceptions of cognitive flexibility and organizational innovation of school principles according to different
SONER POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
- İlköğretim okul yöneticilerinin bilişsel stilleri
Cognitive style?s of elementary school administrators
FİLİZ AKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN
- Okul yöneticilerinin sosyal yeterlik ve sosyal sonuç beklenti düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
School administrators on variables of social efficacy and social outcome expectation levels
SERAP KUYUBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA DEMİR BAŞARAN