Yapay zekanın muhasebe denetimine etkisi üzerine bir analiz
An analysis of the impact of artificial intelligence on accounting auditing
- Tez No: 1011266
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ÇİĞDEM AKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Muhasebe denetimi, Accounting audit
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada muhasebe denetiminde yapay zekâ kullanımına ilişkin uluslararası ve ulusal literatürün gelişimi, eğilimleri ve öne çıkan temaları bütüncül bir bakışla ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma çok yöntemli bir yaklaşımla yürütülmüştür. Uluslararası literatür, Scopus ve Web of Science veri tabanlarında bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiş; ulusal literatür ise DergiPark kapsamında metasentez yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Literatür taraması 30.01.2026 tarihinde sonlandırılmış, tarih sınırlaması uygulanmamış ve çalışmalar seçim sürecinde sistematik derleme ilkeleri dikkate alınmıştır. Analiz kapsamına uluslararası literatürden 402, ulusal literatürden 41 çalışma dâhil edilmiştir. Bibliyometrik bulgular, belirli yazarlar, ülkeler, kurumlar ve dergiler etrafında yoğunlaştığını; anahtar kelime ve atıf ağlarında Denetim 4.0, sürekli denetim, tam veri denetimi, makine öğrenmesi, derin öğrenme, doğal dil işleme, elektronik raporlama temalarının öne çıktığını göstermiştir. Metasentez bulguları ise ulusal çalışmaların ağırlıklı olarak nicel desenlere yöneldiğini, anket ve doküman incelemesi gibi veri kaynaklarının yaygınlaştığını ve risk, etik, hukuk, eğitim ve müfredat dönüşümü, sürdürülebilirlik ve dijital varlık ekosistemleri gibi temaların merkezde yer aldığını ortaya koymuştur. Çalışma, muhasebe denetiminde yapay zekâ alanının kavramsal ve yöntemsel görünümünü güncelleyerek araştırmacılar için gelecek araştırma alanlarını belirlemekte; uygulayıcılar ve düzenleyiciler için etik yönetişim, yetkinlik dönüşümü ve denetim uygulamalarına yönelik kanıta dayalı bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to present a comprehensive overview of the development, trends, and prominent themes in the international and national literature on the use of artificial intelligence in accounting auditing. The research was conducted using a mixed research design. The international literature was examined through bibliometric analysis based on the Scopus and Web of Science databases, while the national literature was analyapay zekâed using a metasynthesis approach within the scope of DergiPark. The literature search was completed on January thirtieth, two thousand twenty six, without applying any time limitation, and systematic review principles were followed during the study selection process. A total of four hundred two international studies and forty one national studies were included in the analysis. The bibliometric findings reveal a concentration around specific authors, countries, institutions, and journals, and indicate that themes such as Audit Four Point Zero, continuous auditing, full data auditing, machine learning, deep learning, natural language processing, and electronic reporting have become prominent within keyword and citation networks. The metasynthesis findings show that national studies predominantly adopt quantitative research designs, with surveys and document analysis being the most frequently used data sources, and that themes related to risk, ethics, law, education and curriculum transformation, sustainability, and digital asset ecosystems are central. Overall, the study updates the conceptual and methodological landscape of artificial intelligence in accounting auditing, identifies directions for future research, and provides an evidence based framework for practitioners and regulators with regard to ethical governance, competency transformation, and auditing practices.
Benzer Tezler
- Auditors' opinion about ai and the impact of ai on audit quality: A study on qualified auditors in selected African countries
Denetçilerin yapay zekâ hakkındaki görüşleri ve yapay zekânın denetim kalitesi üzerindeki etkisi: Seçili Afrika ülkelerinde nitelikli denetçiler üzerine bir araştırma
URICH JOE SALY LONTSI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Maliyeİstanbul Aydın ÜniversitesiMuhasebe ve Finans Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DOĞUŞ EKTİK
- Yapay zekânın vergi kaçakçılığını önlemedeki rolü: Mali müşavirler, yeminli mali müşavirler ve vergi denetim uzmanlarının görüşleri üzerine nitel bir araştırma
The role of artificial intelligence in preventing tax evasion: A qualitative research based on the views of financial advisors, certified public accountants, and tax audit experts
YUSUF ZİYA TANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeBitlis Eren Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN BULUT
- Bilişim teknolojilerindeki gelişmeler ve denetimde mesleki şüphecilik ilişkisi: Bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Developments in information technologies and the relations with the professional skepticism in audit: A research on independent auditors
ÇAĞLAR AYYAYLA
- Dijital denetim: Bir üretim işletmesinde model önerisi
Digital audit: Model proposal in a manufacturing enterprise
HAKAN ALPAYDIN
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN TUĞAY
- Bağımsız denetim firmalarında yapay zeka uygulamaları ve denetim riski
Artificial intelligence applications in independent audit firms and its effect on audit risk
NİHAT ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeİstanbul ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DAVUT PEHLİVANLI