Ayatekla bazilikası ve yeraltı kilisesi koruma projesi
Conservation project of the st. thecla basilica and the cave church
- Tez No: 1011392
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT ALMAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Arkeoloji, Architecture, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Bizans mimarisi, Byzantine architecture
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ayatekla (Meryemlik), Akdeniz kıyısının doğu kesiminde, Mersin'in Silifke ilçesinin yaklaşık 2 km güneyinde yer alan bir arkeolojik sit alanıdır. Arkeolojik sit alanı sınırları içindeki yapılar arasında Ayatekla Bazilikası, Yeraltı Kilisesi,“Kubbeli”Kilise, Kuzey Kilise, hamam, sarnıçlar, güney ve kuzey nekropol yer almaktadır. İmparatorluk topraklarında Hıristiyanlığın yayılmaya başladığı dönemde Thekla'nın son günlerini Yeraltı Kilise'sinde geçirmesi ile yerleşim kutsanmıştır. 4. yüzyılda Hıristiyanlığın meşrulaşmasıyla birlikte bölge, birçok ziyaretçiyi ağırlayan bir hac merkezine dönüşmüştür. Yerleşimdeki inşaat faaliyetleri Zeno döneminde (474-491) imparatorluğun desteğiyle yürütülmüştür. 6. yüzyıldan sonra meydana gelen Arap ve Pers akınları Kilikya bölgesinde büyük yıkıma neden olmuştur. Bu dönemden sonra yerleşimdeki yapılar, yeni yapıların inşası için malzeme deposu olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu nedenle alandaki yapıların çoğu ancak temel seviyesinde görülebilmektedir. Tez çalışmasının konusunu, yerleşimdeki en önemli yapılardan olan Ayatekla Bazilikası ve Yeraltı Kilisesi oluşturmaktadır. 2019 ve 2021 yıllarında yürütülen Ayatekla Ören Yeri Yüzey Araştırması kapsamında tez çalışmasının konusunu oluşturan yapılar özelinde alan çalışması gerçekleştirilmiş ve söz konusu yapılar detaylı olarak belgelenmiştir. Elde edilen verilerle yapıların rölöve çizimleri yapılmış, yapıların plan tipleri, yapım teknikleri ve malzeme özellikleri ile yapılarda meydana gelen hasarlar, alanda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalarla belgelenmiştir. Yapılara ait restitüsyon önerilerinin geliştirilmesi için mimarlık tarihi araştırması yapılmış ve İtalya, İstanbul, Suriye gibi merkezlerdeki Erken Hristiyanlık Dönemi kilise mimarisi incelenmiştir. Bu verilerin 1907 yılında alanda Herzfeld ve Guyer tarafından gerçekleştirilen kısmi kazıdan elde edilen verilerle ve Kilikya bölgesindeki kilise yapıları özelinde gerçekleştirilen alan çalışmasında elde edilen verilerle karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Restitüsyon önerisi, Ayatekla Bazilikası'nın 5. yüzyıldaki inşa hâlini ve ve bazilikanın inşasıyla birlikte Yeraltı Kilisesi'nin aldığı ekleri ortaya koymaktadır. Bizans İmparatorluğu'nun batısındaki üç nefli, galerili kilise plan şemasının Suriye'deki ve Kilikya Bölgesi'ndeki yapım teknikleriyle sentezlendiği yapılar olan Ayatekla Bazilikası ve Yeraltı Kilisesi, Erken Hristiyanlık Dönemi'nde bölgedeki yapı inşa karakterini ortaya koyması bakımından önem teşkil etmektedir. Söz konusu yapıların içerisinde bulunduğu yerleşim ise, dönemin sosyal yapısının anlaşılabilmesi adına önemli veriler sunmaktadır. Ayatekla'nın ve tezin konusunu oluşturan yapıların korunarak geleceğe aktarılması elzemdir. Tez çalışması kapsamında, yapılarda tespit edilen hasarlara ve arkeolojik sit alanı ölçeğinde tespit edilen koruma sorunlarına yönelik, güncel koruma yaklaşımları bağlamında öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Ayatekla (Meryemlik) is an archaeological site located in the eastern part of the Mediterranean coast, approximately 2 km south of the Silifke district of Mersin. Among the structures within the boundaries of the archaeological site are the Ayatekla Basilica, the Cave Church, the“Kupola”Church, the North Church, the Bath, the cisterns, and the southern and northern necropolis. The settlement was blessed when Thekla spent her last days in the Cave Church during the period when Christianity began to spread within the Empire. With the legitimation of Christianity in the 4th century, the area turned into a pilgrimage center that welcomed many visitors. Construction activities in the settlement were carried out during the Zeno period (474-491) with the support of the empire. Arab and Persian raids that took place after the 6th century caused great destruction in the Cilicia region. After this period, the buildings in the settlement started to be used as a source of existing building materials for the construction of new ones. For this reason, most of the structures in the area can only be seen at the foundation level. The subject of the thesis is the Ayatekla Basilica and the Cave Church, which are among the most important structures in the settlement. Within the scope of the Ayatekla Ruins Survey carried out in 2019 and 2021, a field study was carried out on the structures that constitute the subject of the thesis study and these structures were documented in detail. Survey drawings of the buildings were made with the data obtained, and the plan types, construction techniques and material properties of the buildings and the deteriorations of the buildings were documented by scientific studies carried out in the field. In order to develop restitution proposals for buildings, architectural history research was conducted and Early Christian Period church architecture in centers such as Italy, Istanbul and Syria was examined. A comparative analysis of these data was made with the data obtained from the partial excavation carried out by Herzfeld and Guyer in the area in 1907 and the data obtained in the field study carried out specifically for the church structures in the Cilicia region. The restitution proposal reveals the construction of the Ayatekla Basilica in the 5th century and the additions that the Cave Church received with the construction of the basilica. The Ayatekla Basilica and the Cave Church, which are the structures in the west of the Byzantine Empire in which the church plan scheme with three naves and galleries are synthesized with the construction techniques in Syria and the Cilicia Region, are important in terms of revealing the building construction character of the region in the Early Christian Period. The settlement in which these structures are located provides important data in order to understand the social structure of the period. It is essential that Ayatekla and the structures that constitute the subject of the thesis are preserved and transferred to the future. Within the scope of the thesis, suggestions have been developed in the context of current conservation approaches for the deteriorations detected in the structures and the conservation problems identified at the scale of the archaeological site.
Benzer Tezler
- Silifke Aya Tekla Bazilikası Sarnıcı restorasyon projesi
The restoration project for the Cistern of Hagia Thekla Basilica in Silifke
IŞIL POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ZEYNEP AHUNBAY
- Ayatekla Kutsal Alanında (Meryemlik'te) bulunan Kubbeli Kilisenin güncel bulgular doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi ve mekansal özellikleri
Reapproach to the Cupola Church in the sanctuary of Hagia Thecla (Meryemlik) according to the new findings and its spatial features
ÖYKÜ BAHAR BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE AR
- Ayatekla (Meryemlik) ören yeri su yapılarının duvar örgü tekniklerinin belgelenmesi ve yapılarda kullanılan harç ve sıvaların karakterizasyonu
Documentation of wall construction techniques of the cisterns at Ayatekla (Meryemlik) archaeological site and characterization of mortars and plasters used in the constructions
MERVE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL POLAT PEKMEZCİ
- Bizans'ta inkubasyon faaliyetleri ve Azize Thekla kültü
Incubation activities in Byzantium and the cult of Saint Thecla
BUSE SORKON
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
- Kilikya bölgesi inanç tur rotaları ve turizm paydaş görüşleri; Aziz Pavlus ve Aya Tekla örneği
Cilicia region belief tour routes and tourism stakeholder opinions; the example of Saint Paul and Aya Tekla
TUNAHAN DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmMersin ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UYSAL YENİPINAR