İstanbul ili Avcılar ilçesi Marmara Caddesi üzerinde yer alan kent mobilyalarının vandalizm açısından incelenmesi
An examination of urban furniture on Marmara Street in Avcılar district of istanbul in terms of vandalism
- Tez No: 1011628
- Danışmanlar: DR. AHMET ŞADİ ARDATÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kent kimliği, Kent mobilyası, Urban identity, Urban furniture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kentsel mekânlarda kent mobilyalarının tasarımı ve korunması giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle vandalizm olgusu, kamusal alanlarda yer alan donatı elemanlarının işlevselliğini, estetik değerini ve kullanım ömrünü doğrudan etkileyen önemli bir problem alanı olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, kent mobilyalarının yalnızca fiziksel nesneler olarak değil, aynı zamanda kentsel kimliği, kullanıcı deneyimini ve sosyal etkileşimi biçimlendiren unsurlar olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu tezde kent mobilyaları ile vandalizm arasındaki ilişkinin çok boyutlu yapısı incelenmiş ve konuya ilişkin kapsamlı bir literatür değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında çalışma alanı olarak İstanbul ili Avcılar ilçesinde bulunan Marmara Caddesi seçilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve veri toplama sürecinde saha gözlemi ile fotoğrafik belgeleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Marmara Caddesi üzerinde farklı zamanlarda toplam beş gözlem gerçekleştirilmiş ve her gözlem yaklaşık 60–90 dakika sürmüştür. Gözlemler sırasında kent mobilyalarının fiziksel durumu, kullanım biçimleri ve vandalizm müdahaleleri yerinde incelenmiş, elde edilen veriler fotoğrafik kayıtlarla desteklenmiştir. Araştırmada oturma elemanları, aydınlatma elemanları, bilgilendirme tabelaları, çöp ve atık kovaları, bisiklet ve scooter park alanları, sınırlayıcı elemanlar, heykeller ve büstler, peyzaj unsurları ve işlevsel altyapı elemanları olmak üzere dokuz farklı kent mobilyası kategorisi değerlendirilmiştir. Toplanan verilerin analizinde betimsel analiz ve sistematik analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, çalışma alanında gözlemlenen vandalizm müdahalelerinin büyük ölçüde yüzey temelli müdahalelerden oluştuğunu göstermektedir. Grafiti, sticker ve poster kalıntıları gibi yüzey müdahalelerinin özellikle geniş ve düz yüzeylere sahip kent mobilyalarında daha sık görüldüğü tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra bazı donatı elemanlarında bağlantı noktalarının gevşemesi ve küçük ölçekli yapısal bozulmalar da gözlemlenmiştir. Bulgular ayrıca kent mobilyalarının konumlandırıldığı mekânsal bağlamın, yaya yoğunluğunun ve görünürlük düzeyinin vandalizm müdahalelerinin ortaya çıkmasında etkili olabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, kent mobilyalarında gözlemlenen vandalizm olgusunun yalnızca bireysel müdahalelerle açıklanamayacağını; tasarım kararları, mekânsal organizasyon ve bakım yönetimi süreçleri ile ilişkili çok boyutlu bir kentsel kalite sorunu olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda araştırma, vandalizm riskinin azaltılmasına yönelik olarak tasarım stratejileri, mekânsal planlama ilkeleri ve bakım-yönetim süreçlerini birlikte ele alan bütüncül bir değerlendirme çerçevesi sunarak kent mobilyalarının daha dayanıklı, sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı biçimde planlanmasına yönelik kavramsal ve uygulamaya dönük bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In contemporary urban environments, the design and preservation of urban furniture have gained increasing importance. In particular, vandalism has emerged as a significant problem that directly affects the functionality, aesthetic value, and lifespan of urban furniture elements located in public spaces. This situation necessitates considering urban furniture not merely as physical objects but also as elements that shape urban identity, user experience, and social interaction within public environments. Based on this perspective, this thesis examines the multidimensional relationship between urban furniture and vandalism and provides a comprehensive review of the relevant literature. Within the scope of the research, Marmara Street located in the Avcılar district of Istanbul was selected as the study area. The study adopted a qualitative research approach, and field observation and photographic documentation methods were used during the data collection process. A total of five field observations were conducted on Marmara Street at different times, each lasting approximately 60–90 minutes. During these observations, the physical conditions, usage patterns, and vandalism interventions affecting urban furniture were examined directly on site, and the collected data were supported through photographic records. The study evaluated nine categories of urban furniture, including seating elements, lighting elements, information boards, waste bins, bicycle and scooter parking units, boundary elements, statues and busts, landscape elements, and functional infrastructure components. The collected data were analyzed using both descriptive analysis and systematic analysis methods. The findings indicate that vandalism interventions observed in the study area largely consist of surface-based actions. Surface interventions such as graffiti, stickers, and poster residues were found to occur more frequently on urban furniture elements with large and flat surfaces. In addition, loosened connection points and minor structural deformations were also identified in certain urban furniture components. The findings further reveal that the spatial context in which urban furniture is located, as well as pedestrian density and visibility levels, may significantly influence the emergence of vandalism interventions. As a result, the study demonstrates that vandalism observed in urban furniture cannot be explained solely through individual acts, but should instead be understood as a multidimensional urban quality issue associated with design decisions, spatial organization, and maintenance management processes. Accordingly, the research proposes a comprehensive evaluation framework that integrates design strategies, spatial planning principles, and maintenance-management processes to reduce vandalism risks. In this respect, the study contributes both conceptually and practically to the planning and design of more durable, sustainable, and user-oriented urban furniture in public spaces.
Benzer Tezler
- 1999 Gölcük depreminin Avcılar bölgesine etkisi ve Avcılar bölgesine etkisi ve Avcılar bölgesinde uygulanan zemin iyileştirme yöntemleri
Effect of 1999 Golcuk earthquake on the region of Avcilar and methods of ground improvement applied in the region of Avcilar
IŞIL ALPTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Deprem Mühendisliğiİstanbul Gelişim Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YÜCEL ÜRÜŞAN
- Kazık grupları ile şev stabilite analizi
Slope stability analysis with pile groups
GÜLNİHAL GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEKAİ ANGIN
- Banka sigortacılığının müşteri tatmini açısından değerlendirilmesi istanbul ili: Avcılar ilçesi örneği
A research about the degree of costumer satisfaction in bank insurance in Istanbul Avcılar town
EZGİ DAĞDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SigortacılıkGazi ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEYHAN ÇİL KOÇYİĞİT
- İlkokul müdürlerinin yenilik yönetimi yeterliklerine ilişkin öğretmen algıları: İstanbul ili avcılar ilçesi örneği
The perceptions of the teachers regarding the innovation management competences of the primary school principals (The sample in the town of avcilar in İstanbul)
MUSTAFA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIFZI DOĞAN
- 6306 sayılı kanun kapsamında afet riski altındaki alanların dönüştürülmesinin incelenmesi: İstanbul ili Avcılar ilçesi Ambarlı mahallesi örneği
Examination of the transformation of areas under disaster risk under law no 6306: The case of Ambarli neighborhood, AvcIlar district of ıstanbul province
DİCLE GEÇİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ERGİNÖZ