Özel yetenekli çocukların kardeş ilişkilerinin incelenmesi
Sibling relationship among gifted children
- Tez No: 1011763
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN ALABAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada özel yetenekli çocukların kardeş ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, İstanbul ilinde Bilim ve Sanat Merkezleri'ne (BİLSEM) devam eden özel yetenekli çocuklar ile onların ebeveynleri ve özel yetenekli olmayan kardeşleri oluşturmaktadır. Araştırmaya 30 özel yetenekli çocuk, 30 özel yetenekli çocukların ebeveynleri, 30 özel yetenekli olmayan kardeş katılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış ebeveyn, öğrenci ve kardeş görüşme formları kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler yüz yüze ve çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analiziyle incelenerek temalar ve kodlar oluşturulmuştur. Bulgular: Araştırma sonucunda BİLSEM'lerde eğitim gören bir kardeşin olması; kardeşlik ilişkilerinde kıskançlık, rekabet ve iletişim sorunlarını artırdığı; özellikle özel yetenekli olmayan kardeşlerde dışlanmışlık hissi oluşturduğu belirlenmiştir. Kardeş görüşmelerinde çocukların kardeşliği sevgi, arkadaşlık ve birliktelik olarak tanımladıkları; ortak oyunların ilişkiyi güçlendirdiği, çatışmaların ise sahiplenme ve rekabetten kaynaklandığı görülmüştür. Büyük kardeşin yönlendirici, küçük kardeşin ise takip eden bir rolde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenci görüşmelerinde çatışmaların çoğunlukla sözlü tartışma ve kısa süreli fiziksel temasla ortaya çıktığı; çocukların hem kaçınma hem de duygusal dışavurum stratejileri kullandığı belirlenmiştir. Mizaç, yaş ve özel yetenek farklılıklarının ilişkiyi hem olumlu hem de zorlayıcı şekilde etkilediği görülmüştür. Sonuç: BİLSEM'de eğitim gören bir kardeşin olması, kardeşlik dinamiklerinde rekabet ve kıskançlığı artırdığı, aile içi iletişim ve duygusal düzenleme becerilerinin ise ilişkileri güçlendirdiği görülmüştür. Kardeş etkileşimlerini desteklemek için aile içi iletişimi artıran etkinliklerin, duygu düzenleme becerilerini geliştiren çalışmaların ve sağlıklı rekabeti destekleyen uygulamaların yararlı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine the sibling relationships of gifted children. Materials and Methods: The case study model, one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group consists of gifted children attending Science and Art Centers (BİLSEM) in Istanbul, their parents, and their non-gifted siblings. A total of 30 gifted children, 30 parents of gifted children, and 30 non-gifted siblings participated in the study. Data were collected using semi-structured parent, student, and sibling interview forms prepared by the researcher. Interviews were conducted both face-to-face and online. The data were analyzed through content analysis, and themes and codes were established. Results: The results of the study indicated that having a sibling receiving education at a BİLSEM increases jealousy, competition, and communication problems in sibling relationships. It was specifically determined that a sense of exclusion is formed in non-gifted siblings. In sibling interviews, children defined brotherhood/sisterhood as love, friendship, and togetherness. It was observed that shared games strengthen the relationship, while conflicts arise from possessiveness and rivalry. The study concluded that the older sibling tends to take on a guiding role, while the younger sibling adopts a following role. In student interviews, it was found that conflicts mostly manifest as verbal arguments and short-term physical contact. Children were found to use both avoidance and emotional expression strategies. Temperament, age, and differences in giftedness were seen to affect the relationship in both positive and challenging ways. Conclusion: Having a sibling in a BİLSEM increases competition and jealousy in sibling dynamics, whereas family communication and emotional regulation skills strengthen the relationships. It is thought that activities increasing family communication, studies improving emotion regulation skills, and practices supporting healthy competition would be beneficial in supporting sibling interactions.
Benzer Tezler
- Çocukların mizaçlarının, demografik özelliklerinin ve riskli oyunlara izin verilmesinin çocuk-anne baba ilişkisine etkisi
The effect of children's temperament, demographic characteristics, and permission for risky play on the parent-child relationship
SERAP UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ÇALIŞANDEMİR
- Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren ilköğretim öğrencilerinin empati becerileri ve duygusal zeka düzeyleri ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysing the relation between the empathy skills, emotional intelligence level and parent attitude of gifted and normally developed primary school students
BAHAR UYAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN METİN
- Özel yetenekli çocuklar ve normal gelişim gösteren çocukların mükemmeliyetçilik ile akran ilişki düzeylerinin incelenmesi
Investigation of perfectionism and peer relationship levels of gifted and normally developed children
FERİT ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÇankırı Karatekin ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN KAYTEZ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişliğinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of the special talented middle school students with school burnout in various factors
ZEYNEP DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NÜKET AFAT