Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riski: Akdeniz yaşam tarzının değerlendirmesi
Cardiovascular disease risk in individuals with type 2 diabetes: Assessment of the mediterranean lifestyle
- Tez No: 1011809
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER KARLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, tip 2 diyabetli bireylerde Akdeniz yaşam tarzına uyum düzeyi ile kardiyovasküler hastalık (KVH) riski ve farkındalığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kesitsel bir çalışma tasarlanıp yürütülmüştür. Araştırmanın evreni İstanbul Ataşehir Florence Nightingale Hastanesi Endokrin Polikliniği'nden Beslenme ve Diyet Polikliniği'ne yönlendirilen hastalardan oluşmaktadır. Çalışma kapsamında dahil edilme kriterlerine uygun 200 gönüllü katılımcı (96 erkek, 104 kadın) incelenmiştir. Veriler; sosyodemografik form, Akdeniz Yaşam Tarzı Ölçeği (MEDLIFE), Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği (KHRFDÖ), 24 saatlik besin tüketim kaydı ve vücut kompozisyonu analizleri kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması 32,35±2,33 kg/m² ile obezite sınırının üzerinde saptanmıştır. Besin öğesi analizlerinde, günlük enerjinin yaklaşık %47,34'nün yağdan karşılandığı, karbonhidrat alımının ise %34-37 ile referans değerlerin altında kaldığı belirlenmiştir. Katılımcıların hesaplanan MEDLIFE puan ortalaması 9,36±2,48; KHRFDÖ puan ortalaması ise 22,94±7,87 düşük olarak bulunmuş olup, KVH risk farkındalığının davranış değişikliğine yeterince yansımadığı saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizlerinde, KVH risk farkındalığının; BKİ, iç yağlanma ve HbA1c düzeyleri ile pozitif yönlü (p<0.05); total kolesterol ile negatif yönlü (p<0.05) olduğu görülmüştür. Akdeniz yaşam tarzına uyumun vücut ağırlığı, BKİ ve iç yağlanma ile pozitif yönlü korelasyon sergilediği saptanmıştır. Kardiyovasküler risk farkındalığının glisemik kontrol ve obezite göstergeleri ile doğrusal bir ilişki içinde olduğu; bireylerin beslenme örüntülerinde besin öğesi dağılımının dengesiz olduğu belirlenmiştir. Akdeniz yaşam tarzı uyumunun mevcut antropometrik risk faktörleriyle birlikte yükselmesi, klinik uygulamada diyabet yönetiminin multidisipliner yöntemlerle porsiyon kontrolü ve çeşitli besin müdahaleleriyle daha spesifik hale getirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was designed and conducted as a cross-sectional study to investigate the relationship between adherence to the Mediterranean lifestyle and cardiovascular disease (CVD) risk and awareness in individuals with type 2 diabetes. The study population consisted of patients referred from the Endocrinology Outpatient Clinic to the Nutrition and Diet Outpatient Clinic at İstanbul Ataşehir Florence Nightingale Hospital. A total of 200 voluntary participants (96 men and 104 women) who met the inclusion criteria were included in the study. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, Mediterranean Lifestyle Index (MEDLIFE), the Cardiovascular Disease Risk Awareness Assessment Scale (CVDRAS), 24-hour dietary recalls, and body composition analyses. Participants were found to be above the obesity threshold. Nutrient analyses revealed that approximately 47.34% of daily energy intake was derived from fat, while carbohydrate intake remained below the recommended reference values at 34–37%. The calculated mean MEDLIFE score for participants was 9.36±2.48, while the mean CVDRAS score was 22.94±7.87, indicating low cardiovascular risk awareness and suggesting that this awareness was not reflected in behavioral change. Correlation analyses showed that cardiovascular risk awareness was positively associated with BMI, visceral fat, and HbA1c. In addition, adherence to the Mediterranean lifestyle was positively correlated with body weight, BMI, and visceral fat levels. Cardiovascular risk awareness was found to be linearly associated with glycemic control and obesity indicators, whereas participants' dietary patterns were characterized by an imbalanced nutrient distribution. The finding that adherence to the Mediterranean lifestyle increased alongside existing anthropometric risk factors suggests that diabetes management in clinical practice should be tailored through multidisciplinary approaches, including portion control and targeted nutritional interventions.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyometabolik risk faktörlerinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of cardiometabolic risk factors on the quality of life in patients with type 2 diabetes
ELÇİN YANGEÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Sosyal Bilişsel Teori'ye temellendirilen akran ve hemşire liderliğinde sağlığı koruma ve geliştirme eğitim programlarının yaşlı bireylerin sağlık davranışlarına etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of social cognitive theory-based peer-led and nurse-led health protection and promotion education programs on the health behaviors of older adults
MERVE ŞIKLAROĞLU
- Hafif şişman ve obez kadınlarda kronotipin yeme davranışı, akdeniz diyetine uyum ve adipoz doku disfonksiyonuna etkisi
The effect of chronotype on eating behavior, compliance with the mediterranean diet and adipose tissue dysfunction in overweight and obese women
BETÜL TÜYSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KÜBRA SAYIN
- Tip 2 diyabeti olan kadınlarda plazminojen aktivatör inhibitörü-1 (PAİ-1) ve vaspin düzeylerinin kardiyometabolik risk faktörleri ve beslenme durumu ile ilişkisi
Association of plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1) and vaspin levels with cardiometabolic risk factors and nutritional status in women with Type 2 diabetes
ŞULE KOCABAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 45 yaş ve üzeri bireylerde kardiyovasküler risklerin araştırılması ve risk skorlaması
Investigation of cardiovascular risks and risk scoring in 45-years and older adolescents applying to family medicine outpatient clinic
CAN UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ