Osteoporoz hastalarında pankreatik ekzokrin yetmezliği araştırılması
Investigation of pancreatic exocrine insufficiency in patients with osteoporosis
- Tez No: 1011866
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, pankreatik ekzokrin yetmezlik, fekal elastaz, kemik mineral yoğunluğu, Osteoporosis, pancreatic exocrine insufficiency, fecal elastase, bone mineral density
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, osteoporoz hastalarında pankreatik ekzokrin fonksiyonun fekal elastaz düzeyi üzerinden değerlendirilmesi, pankreatik ekzokrin yetmezliği sıklığının araştırılması ve fekal elastaz düzeylerinin osteoporoz varlığı, kemik mineral yoğunluğu ve bazı klinik-biyokimyasal parametrelerle ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğinde yürütülen kesitsel, vaka-kontrol tipinde bir çalışmadır. Çalışmaya 73 osteoporoz hastası ile 68 kontrol olgusu olmak üzere toplam 141 postmenopozal katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, yaşam tarzı verileri, komorbid hastalıkları, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal parametreleri ve kemik mineral yoğunluğu değerleri kaydedilmiştir. Pankreatik ekzokrin fonksiyon dışkıda fekal elastaz düzeyi ile değerlendirilmiş, ≤200 µg/g değeri pankreatik ekzokrin yetmezliği lehine kabul edilmiştir. Bulgular: Fekal elastaz düzeyi osteoporoz grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur [319,00 (157,00–562,00)'a karşı 201,50 (119,50–408,50); p=0,006]. Benzer şekilde, fekal elastazın ≤200 µg/g olma oranı kontrol grubunda %50,0 iken osteoporoz grubunda %32,9 bulunmuştur (p=0,039). Osteoporoz grubunda düşük fekal elastaz düzeyine sahip hastalarda kilo (p=0,019) ve vücut kitle indeksi (p=0,005) anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. Ancak yaş ve vücut kitle indeksi için düzeltme yapıldığında fekal elastaz kategorilerinin lomber ve femoral kemik mineral yoğunluğu üzerinde bağımsız anlamlı etkisi gösterilememiştir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde vücut kitle indeksi (OR=0,917; %95 GA: 0,861–0,976; p=0,007), açlık kan şekeri (OR=0,990; %95 GA: 0,981–1,000; p=0,043) ve fekal elastaz düzeyi [100 birim artış için OR=1,265; %95 GA: 1,065–1,504; p=0,008] osteoporoz varlığının bağımsız belirleyicileri olarak saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada osteoporoz hastalarında pankreatik ekzokrin yetmezliğinin beklenenin aksine daha sık olmadığı, buna karşılık fekal elastaz düzeylerinin daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Bulgular, osteoporoz ile pankreatik ekzokrin fonksiyon arasındaki ilişkinin yalnızca klasik malabsorbsiyon temelli mekanizmalarla açıklanamayabileceğini, daha karmaşık metabolik yolların da rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bu ilişkinin aydınlatılabilmesi için daha geniş örneklemli, prospektif ve mekanistik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate exocrine pancreatic function in patients with osteoporosis using fecal elastase levels, to investigate the frequency of pancreatic exocrine insufficiency, and to examine the relationship of fecal elastase levels with the presence of osteoporosis, bone mineral density, and selected clinical and biochemical parameters. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional, case-control study conducted in the Family Medicine outpatient clinic of Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital. A total of 141 postmenopausal participants were included in the study, comprising 73 patients with osteoporosis and 68 control subjects. Sociodemographic characteristics, lifestyle data, comorbid diseases, anthropometric measurements, biochemical parameters, and bone mineral density values of the participants were recorded. Exocrine pancreatic function was assessed by fecal elastase level in stool samples, and a value of ≤200 µg/g was accepted as indicative of pancreatic exocrine insufficiency. Results: Fecal elastase levels were significantly higher in the osteoporosis group than in the control group [319.00 (157.00–562.00) vs. 201.50 (119.50–408.50); p=0.006]. Similarly, the proportion of participants with fecal elastase ≤200 µg/g was 50.0% in the control group and 32.9% in the osteoporosis group (p=0.039). Among patients with osteoporosis, those with low fecal elastase levels had significantly lower body weight (p=0.019) and body mass index (p=0.005). However, after adjustment for age and body mass index, fecal elastase categories did not show an independent significant effect on lumbar or femoral bone mineral density. In multivariable logistic regression analysis, body mass index (OR=0.917; 95% CI: 0.861–0.976; p=0.007), fasting blood glucose (OR=0.990; 95% CI: 0.981–1.000; p=0.043), and fecal elastase level [for each 100-unit increase, OR=1.265; 95% CI: 1.065–1.504; p=0.008] were identified as independent predictors of the presence of osteoporosis. Conclusion: In this study, pancreatic exocrine insufficiency was not found to be more frequent in patients with osteoporosis, contrary to expectations; however, fecal elastase levels were higher in this group. These findings suggest that the relationship between osteoporosis and exocrine pancreatic function may not be explained solely by classical malabsorption-based mechanisms, and that more complex metabolic pathways may also play a role. Larger-scale, prospective, and mechanistic studies are needed to clarify this association.
Benzer Tezler
- Kronik pankreatit tanılı hastalarda sarkopeni sıklığı, sarkopeninin prognoz ve ekzokrin pankreatik yetmezlik ile ilişkisi
Frequency of sarcopenia in patients with chronic pancreatitis, its relationship with prognosis and exocrine pancreatic insufficiency
HÜSEYİN DÖNGELLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSEL BENGİ
- Pankreas ekzokrin yetmezliğinin osteoporoz tedavisine yanıt ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZLEM YÜKSEL KAÇAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Osteoporozu olan hastalarda pankreas ekzokrin yetersizliği
Pancreatic exocrine insufficiency in patients with osteoporosis
AYŞE HACIÇAVUŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAKİR ÖZGÜR KEŞKEK
- Tersiyer merkeze başvuran normokalsemik primer hiperparatiroidizm tanılı hastalar ile hiperkalsemik primer hiperparatiroidizm tanılı hastaların karşılaştırılması
Comparison of patients with normocalcemic primary hyperparathyroidism and patients diagnosed with hypercalcemic primary hyperparathyroidism applied to the tertiary center
MURAT ŞERİF İŞGÜDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR DEMİR
- Transfüzyon bağımlı talasemi hastalarında doku demir birikiminin MR ile değerlendirilmesi ve laboratuvar korelasyonu
Evaluation of tissue iron accumulation by MTI and its correlation with laboratory parameters in transfusion-dependent thalassemia patients
AGİT CENAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpEge ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELEN BAYRAKTAROĞLU