Tasarımda yangın güvenliği açısından kaçış mesafelerinin denetiminde YBM tabanlı karar destek modeli
A BIM-based decision support model for verifying escape distances in terms of fire safety in design
- Tez No: 1011960
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TOGAN TONG
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yangın güvenliği mimari tasarım sürecinin yanı sıra yapının tüm yaşam döngüsü boyunca hayati önem taşıyan multidisipliner tasarım bileşenidir. Geleneksel tasarım ve denetim yaklaşımlarında yangın güvenliği çoğunlukla manuel yöntemlerle ve tasarımın ileri aşamalarında ele alınmakta, bu durum zorlu revizyonlara, zaman ve maliyet kayıplarına yol açmaktadır. Günümüzde Yapı Bilgisi Modellemesi (YBM), bir yapının tüm yaşam döngüsünü kapsayan verilerin depolanması ve yönetilmesiyle, yangın güvenliğinin tasarım aşamasından itibaren bütüncül biçimde ele alınmasına olanak tanımaktadır. Tasarımın uygunluğunun doğrulanması, yangın güvenlik sistemleri ile diğer bina bileşenlerinin çakışmasının takibi, disiplinler arası iş birliği, simülasyon ve analiz gibi YBM özellikleri hataların erken aşamada tespit edilmesini ve süreç optimizasyonunu sağlar. Bu tez çalışmasında, yangın güvenliğinin YBM ile entegrasyonu literatür üzerinden sistematik biçimde incelenmiş; Yüksek ayrıntı düzeyi (LOD) ya da simülasyon yazılımları arasındaki veri şeması farklılığı nedeniyle yangın güvenliğinin YBM ile entegrasyonunun aksadığı ve mevcut YBM uygulama planlarının yangın güvenliği özelinde gelişime ihtiyacı olduğu görülmüştür. Ulusal ve uluslararası yangın güvenliği yönetmelikleri karşılaştırılarak, YBM tabanlı otomatik kod denetimi için uygun bir çerçeve oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında, sayısal ve parametrik yapısı nedeniyle NFPA standartları referans alınarak, erken tasarım evresinde yangın güvenliği gerekliliklerini otomatik olarak denetleyebilen YBM tabanlı bir kontrol modeli geliştirilmiştir. Autodesk Revit ve Dynamo görsel programlama aracı kullanılarak, tahliye bileşenlerine ilişkin kaçış mesafeleri YBM ortamında otomatik olarak analiz edilmiş ve örnek model üzerindeki değişikliklerde uygunsuzlukların anlık olarak tespit edilebildiği gösterilmiştir. Geliştirilen bu yöntemle, geleneksel manuel kontrollere kıyasla denetim sürelerinde önemli ölçüde zaman kazancı sağlanmış ve karmaşık planlarda insan kaynaklı gözden kaçırma/hata riskleri minimize edilmiştir. Ayrıca, yangın güvenliğinin yalnızca tasarım aşamasında değil, yapı yaşam döngüsünün tüm evrelerinde sürdürülebilir biçimde yönetilebilmesi amacıyla Yangın Güvenliği Odaklı bir YBM Uygulama Planı (BEP) çerçevesi önerilmiştir. Çalışmanın, yangın güvenliği süreçlerinin dijitalleşmesine katkı sağlayarak, erken tasarım aşamasında karar destek mekanizmaları geliştirilmesine ve geleneksel denetim yaklaşımlarının iyileştirilmesine katkı sunması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Fire safety is a vital multidisciplinary design component during the architectural design process and the entire building life cycle. In traditional design and inspection approaches, fire safety is mostly handled via manual methods in later design stages, leading to difficult revisions and time and cost losses. Today, Building Information Modeling (BIM) enables a holistic approach to fire safety from the design stage onwards by storing and managing life-cycle data. BIM features such as design compliance verification, clash detection, interdisciplinary collaboration, and simulation ensure early error detection and process optimization. In this thesis, BIM and fire safety integration is systematically examined through literature. It was observed that this integration is hindered by high Level of Development (LOD) requirements or data schema differences between simulation software, and existing BIM Execution Plans need fire safety-specific improvements. By comparing national and international regulations, a suitable framework for BIM-based automated code checking was established. Within this scope, a BIM-based control model was developed to automatically check fire safety requirements in the early design phase, referencing NFPA standards due to their numerical and parametric structure. Using Autodesk Revit and the Dynamo visual programming tool, escape distances for evacuation components were automatically analyzed in the BIM environment, demonstrating that non-compliances can be instantly detected upon model changes. With this method, significant time savings in inspection durations were achieved compared to traditional manual checks, and human-induced oversight and error risks in complex plans were minimized. Furthermore, a Fire Safety-Focused BIM Execution Plan (BEP) framework is proposed to sustainably manage fire safety throughout all life cycle stages. This study aims to contribute to the digitalization of fire safety processes, the development of early-stage decision support mechanisms, and the improvement of traditional inspection approaches.
Benzer Tezler
- Kaçış merdivenlerinin yangın güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of escape stairs in terms of fire safety
HÜSNİYE SUEDA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN AVLAR
- Betonarme yüksek binalarda yangın güvenliği ve yangın senaryoları üzerinde incelemeler
Investigations on fire safety and fire scenario for reinforced concrete high rise buildings
HASAN KAYACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA GENÇOĞLU
- Yapıların projeleri üzerinden yangın güvenlik analizinin bilgisayar modeli ve programı
Analysis of fire security with computer modeling on the building projects
FİGEN KARS
Doktora
Türkçe
1999
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMİZ ABDÜLRAHİMOV
- Yangın güvenliği düzenlemelerinin mimariye etkisi: Tarihi New York Kiralık Evler örneği
Impact of fire safety regulations on architecture: A case study of Historic Tenement Houses in New York
BURÇİN YENİCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ KORKMAZ
- Yangın kaçış yollarında kullanılan duman perdelerinin duman hareketine etkisinin belirlenmesi için bir yöntem önerisi
A methot proposal for determinarion of the effects pf smoke curtains on smoke movement in fire escape routes
MUSTAFA ÖZGÜNLER