Sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan kadın başlı hanelerin sosyal hizmet gereksinimleri: Samsun örneği
An examination of the social problem-solving skills of female-headed households: The case of Samsun
- Tez No: 1012154
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM KÖKDENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal hizmet ile sosyal sorun çözme kavramları birbiriyle yakından ilişkili kavramlar olmakla birlikte sosyal hizmet uzmanları müdahale süreçlerinde bireylerin sorun çözme becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Özellikle kadın başlı haneler, sosyal hizmetin birey merkezli müdahale alanlarında öncelikli olarak ele alınması gereken gruplardan biridir. Bu araştırmanın amacı, kadın başlı hanelerde yaşayan bireylerin sosyal sorun çözme becerilerinin; yaş, eğitim, medeni hâl, sağlık durumu, meslek, ekonomik durum, tek ebeveynli olarak geçirilen süre, sosyal destek mekanizmaları ve bireylerin kendilerinde güçlü/güçsüz gördükleri yönler değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Samsun ili merkez ve ilçelerinde ikamet eden 18 yaş altı çocuğu bulunan çeşitli sebeplerle(boşanma, eşin vefatı, eşin cezaevinde olması, ayrı yaşama) tek ebeveyn olan kadınlar oluşturmuştur. Çalışma toplam 498 kadın katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler,“Sosyal Sorun Çözme Envanteri”ve“Demografik Bilgi Formu”aracılığıyla toplanmış; analizler SPSS v26 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Betimsel istatistikler (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) ile birlikte bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmaya katılan kadın başlı hanelerin profili şu şekildedir: Katılımcıların yaşları 19 ile 55 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 40,01'dir. Ortalama evlilik yaşı ise 20,90'dır. Eğitim düzeylerine göre dağılımda çoğunluk lise ve ilkokul mezunlarından oluşmaktadır. Tek ebeveynli olma sebebi açısından, katılımcıların %60,4'ü boşanmış, %31,5'i eşi vefat etmiş, %6,8'i cezaevinde bir eşe sahip olduğu, %1,2'si ise ayrı yaşadığı bilgisi edinilmiştir. Katılımcıların yaklaşık yarısı çalışmakta olup %79,9'unun aylık geliri 25.000 TL'nin altındadır. Bulgulara göre, bireylerin eğitim düzeyi, ekonomik durumu, sosyal destek algısı ve kendilerinde güçsüz gördükleri yönler ile sosyal sorun çözme becerileri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Buna karşın yaş, evlenme yaşı, çocuk sayısı, medeni hâl, sağlık durumu, meslek, çalışma durumu, tek ebeveynli olarak geçirilen süre ve bireyin güçlü yön algısı ile sosyal sorun çözme becerisi arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sosyal sorun çözme envanterinin tüm alt boyutlarında (biliş, duyuş, davranış, tanı, seçenek, karar ve çözüm) puanlar orta düzeyde bulunmuştur. Sonuç olarak, kadın başlı hanelerde yaşayan bireylerin sosyal sorun çözme becerileri, yalnızca demografik değişkenlerle değil, aynı zamanda öznel güçsüzlük algısı ve sosyal destek düzeyiyle de ilişkilidir. Bu bulgular, sosyal hizmet uygulamalarında bireylerin algısal ve çevresel kaynaklarının dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir. Araştırma sonucunda, bu bireylerin sorun çözme iv kapasitesini artırmaya yönelik sosyal politikalar ve hizmet modelleri geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu araştırmanın bulguları doğrultusunda, kadın başlı hanelerde yaşayan bireylerin sosyal sorun çözme becerilerini geliştirmeye yönelik hizmetlerin, bireylerin yalnızca demografik özelliklerine değil; algıladıkları güçsüzlük alanlarına, sosyal destek düzeylerine ve öz-yeterlik inançlarına duyarlı biçimde yapılandırılması önerilmekle birlikte ne tür hizmet ve politikalar geliştirilmesi gerektiği konusunda da önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The concepts of social work and social problem-solving are closely interconnected, with social work professionals aiming to enhance individuals' problem-solving abilities during intervention processes. Female-headed households represent one of the priority groups in person-centered social work practices due to their unique vulnerabilities and structural disadvantages. This study aims to examine whether the social problem-solving skills of individuals living in female-headed households vary according to age, education level, marital status, health condition, occupation, economic status, duration of single parenthood, access to social support mechanisms, and their perceived strengths and weaknesses. The research was conducted using a descriptive method, one of the quantitative research approaches. The sample consists of female-headed households residing in Samsun, Türkiye, who have at least one child under the age of 18 and who are divorced, widowed, or whose spouses are incarcerated. A total of 498 women living in urban and rural districts of Samsun province participated in the study. Data were collected using the“Social Problem-Solving Inventory”and a“Demographic Information Form,”and analyzed with the SPSS v26 statistical package. Descriptive statistics (frequency, percentage, mean, standard deviation), independent samples ttest, one-way ANOVA, and Pearson correlation analysis were applied. The participant profile is as follows: ages range from 19 to 55 years (mean = 40.01); the average age at marriage is 20.90. Educationally, most participants are primary or high school graduates. Regarding marital status, 60.4% are divorced, 31.5% widowed, 6.8% have incarcerated spouses, and 1.2% are separated. About half of the women are employed, and 79.9% have a monthly income below 25,000 TL. The findings indicate that social problem-solving abilities significantly differ by education level, economic condition, perceived social support, and self-identified weaknesses. However, no significant differences were found in relation to number of children, marital status, health condition, occupation, employment status, duration of single parenthood, or perceived strengths. Subscale scores from the problem-solving inventory (cognition, emotion, behavior, problem identification, alternative generation, decision-making, and resolution) were found to be at a moderate level. In conclusion, social problem-solving abilities in female-headed households are influenced not only by demographic variables but also by perceived vulnerability and levels of social support. These results highlight the importance of considering both individual perceptions and environmental resources in social work interventions. Based on the findings, it is recommended that social policies and services aimed at enhancing problem-solving capacity be designed with sensitivity to perceived weaknesses, levels of social support, and self-efficacy beliefs, rather than relying solely on demographic characteristics.
Benzer Tezler
- Sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan çocuğu olan kadınlar: Yoksulluk algıları, deneyimleri ve baş etme yöntemleri
Women with children benefiting from social and economic support services: Poverty perceptions, experiences and coping methods
DENİZ TAŞAĞAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KASIM KARATAŞ
- Sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan ailelerin algıladıkları sosyal dışlanma ve sosyal destek ilişkisi
Social exclusion perceived by families benefiting from social and economic support services and relationship with social support
RABİA YARIMTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetSağlık Bilimleri ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜMEYYE BEYZA ABAY ALYÜZ
- Sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan çocukların annelerinin yaşam doyumlarının değerlendirilmesi: Yenişehir örneği
Evaluation of life satisfaction of mothers of children benefiting from social and economic support service: Yenişehir case
ŞÜKRAN EĞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM BÖLÜKBAŞI
- Engelli yakınlarının özel bakım merkezi deneyimi: Sakarya örneği
Special care center experience of disabled relatives: Sakarya example
DUDU AKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetÇankırı Karatekin ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR AYKUT
- Sosyal ve ekonomik destek hizmetinden faydalanan çocukların okul ile ilişkilerini etkileyen psiko-sosyal faktörlerin incelenmesi: Kahramanmaraş Hatice Tanrıverdi Sosyal Hizmet Merkezi örneği
Examination of pscho-social factors that effetcs relationships with school of children who benefits from social and economic support service: Example of Kahramanmaras Hatice Tanrıverdi Social Work Center
UĞUR ATALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA