Beam arm sıcaklığının X-ray enerjilerde yüzde derin doza(PDD) ve enerjiye etkisi
Investigation of the effect of beam arm temperature on percentage depth dose (PDD) and beam energy for X-ray beams
- Tez No: 1012423
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM GÜLCE ÇOKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Elekta Versa HD, IAEA TRS-398, SSD=100, 10×10/30×30, 6 MV/18 MV, BeamCheck, Elekta Versa HD, IAEA TRS-398, SSD=100, 10×10/30×30, 6 MV/18 MV, BeamCheck
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Fiziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Elekta Versa HD Linac'da beam arm soğutma suyu sıcaklığının 28°C ve 45°C set değerlerine sabitlenmesinin, foton demet karakteristikleri üzerindeki etkileri gerçek ölçüm verileri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı; sıcaklık değişiminin yüzde derin doz (PDD) eğrilerinde meydana getirebileceği olası kaymaları nicel olarak ortaya koymak, dmax konumunda oluşabilecek değişimleri incelemek ve demet kalitesini temsil eden göstergelerdeki (ör. TPR20/10 gibi kalite indeksleri) sıcaklığa bağlı farklılıkları analiz etmektir. Bu kapsamda ölçümler SSD=100 cm geometrisinde, 10×10 cm² ve 30×30 cm² alanlarda, 6 MV ve 18 MV foton enerjilerinde gerçekleştirilmiştir. Tüm ölçümlerde nominal doz hızı 600 MU/dk olarak kullanılmış; sıcaklık set değerleri dışında cihazın çalışma koşulları ve ölçüm geometrisi sabit tutularak karşılaştırılabilirlik sağlanmıştır. Elde edilen ölçüm sonuçları, her bir enerji ve alan boyutu için PDD eğrilerinin normalize edilmesi ve karakteristik noktaların (dmax, 10 cm, 20 cm ve 30 cm derinlikler gibi) karşılaştırılması yoluyla analiz edilmiştir. Sıcaklık değişiminin derin doz dağılımına etkisi, yalnızca tekil noktalar üzerinden değil, PDD eğrisinin tamamındaki eğilimler dikkate alınarak ele alınmıştır. Ayrıca demet kalitesi değerlendirmesinde, referans protokollerle uyumlu biçimde kalite indeksi hesaplamaları yapılmış ve sıcaklık set değerleri arasındaki farkların klinik anlamlılığı, kabul edilebilir toleranslar ve ölçüm belirsizlikleri bağlamında tartışılmıştır. Bu değerlendirmede IAEA TRS-398 protokolündeki yaklaşım temel alınarak, ölçüm zincirinin izlenebilirliği ve karşılaştırmaların tutarlılığı önceliklendirilmiştir. Sonuç olarak bu tez, beam arm soğutma suyu sıcaklığının PDD eğrisi şekli, dmax konumu ve demet kalite göstergeleri üzerindeki etkilerini deneysel olarak ortaya koyarak; kalite kontrol süreçlerinde sıcaklık parametresinin izlenmesine ilişkin pratik bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir. Elde edilen bulgular, özellikle farklı alan boyutları ve enerji seviyelerinde sıcaklık değişimlerine karşı duyarlılığın aynı olmayabileceğini gösteren ölçüm temelli bir çerçeve sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the impact of stabilizing the beam-arm cooling-water temperature at two set points (28°C and 45°C) on photon beam characteristics of an Elekta Versa HD linear accelerator is investigated using measured data. The primary objective is to quantify potential temperature-related variations in percentage depth dose (PDD) curves, to evaluate possible shifts in the depth of maximum dose (dmax), and to assess the influence of temperature on beam-quality indicators (e.g., quality indices such as TPR20/10). Measurements were performed under an SSD = 100 cm geometry using two clinically relevant square field sizes (10×10 cm² and 30×30 cm²) and two photon energies (6 MV and 18 MV). Throughout the study, the nominal dose rate was set to 600 MU/min, and all measurement conditions other than the cooling-water temperature were kept constant to ensure a controlled comparison between temperature settings. The acquired data were analyzed by normalizing PDD curves for each energy–field combination and comparing characteristic depths and regions of the curves, including dmax and representative depths such as 10 cm, 20 cm, and 30 cm. Temperature effects were evaluated not only at discrete points but also in terms of overall trends across the full PDD profile. Beam-quality assessment was carried out in a manner consistent with reference dosimetry practice, and any observed differences between the two temperature set points were interpreted in the context of measurement uncertainty, clinical tolerances, and quality assurance relevance. In particular, the evaluation framework was aligned with the principles of the IAEA TRS-398 protocol, emphasizing traceability and methodological consistency. Overall, this work provides an experimental basis for understanding how beam-arm cooling-water temperature may affect PDD shape, dmax position, and beam-quality metrics. The findings support practical quality control considerations by highlighting that temperature sensitivity can differ across energies and field sizes, and by underscoring the importance of monitoring thermal conditions as part of a robust linac QA program.
Benzer Tezler
- Beam arm sıcaklığının X-ray enerjilerde simetri ve flatness üzerine etkisi
The effect of beam arm temperature on symmetry and flatness at X-ray energies
ŞULE UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM GÜLCE ÇOKER
- The role of different modes of bias voltage on the morphology, structure and durability of tin and tialn coatings produced with cathodic arc physical vapor deposition
Farklı hızlandırma voltaj türlerinin katodik ark fiziksel biriktirme yöntemi ile üretilen tin ve tialn kaplamaların morfoloji, yapı ve dayanaklılığı üzerindeki rolü
GOLNAZ TAGHAVI POURIAN AZAR
Doktora
İngilizce
2019
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAMİL ÜRGEN
- Preparation of indium tin oxide thin films and investigation of hydrogen post-treatment effect
İndiyum kalay oksit ince filmlerin hazırlanması ve hidrojen ile indirgeme etkisinin incelenmesi
GÖKÇEN GÖKÇELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiNanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN YAVUZ
- Kapalı hacimlardaki tabii yangınların analizinde yeni bir model
Ein Neues brandraummodeli für die analyse der natürlichen braende in geschlofenen raeumen
AYŞEN HAKSEVER