Ergenlerde sosyal kaygı ile akran ilişkileri arasındaki ilişkide, dijital oyun bağımlılığının aracı rolü
The mediating role of digital game addiction in the relationship between social anxiety and peer relationships among adolescents
- Tez No: 1012462
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ TOPLU DEMİRTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mef Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ergenlik dönemi, bireyin kimlik gelişiminin hızlandığı, akran ilişkilerinin merkezi bir önem kazandığı ve sosyal değerlendirilme duyarlılığının arttığı gelişimsel bir dönemdir. Bu dönemde yaşanan sosyal kaygı, ergenlerin yüz yüze sosyal etkileşimlerden kaçınmalarına yol açabilmekte; dijital oyunlar ise sosyal ortamlara kıyasla daha güvenli ve kontrol edilebilir bir alan olarak algılanabilmektedir. Bu durum, dijital oyun kullanımının problematik düzeylere ulaşmasına ve akran ilişkilerinin niteliğinin zayıflamasına zemin hazırlayabilmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı, ergenlerde sosyal kaygı ile akran ilişkileri arasındaki ilişkide, dijital oyun bağımlılığının aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın örneklemini, örgün eğitime devam eden 14–18 (Ort = 15.92; SD = 1.02) yaş aralığındaki 348 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler; Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği ve Ergenler İçin Oyun Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak yüz yüze yöntemle toplanmıştır. Verilerin analizi için, Hayes PROCESS Macro (Model 4) kullanılarak basit aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; sosyal kaygı ile akran ilişkileri arasındaki ilişkide dijital oyun bağımlılığı aracı rol oynamaktadır. Bulgular, sosyal kaygı düzeyi arttıkça dijital oyun bağımlılığı eğiliminin arttığını ve bu artışın akran ilişkilerinin niteliğini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, ilgili akademik literatür çerçevesinde ele alınmış; bu bulgular doğrultusunda araştırmacılara ve okul psikolojik danışmanlığı alanında çalışan uzmanlara; sosyal kaygı, dijital oyun bağımlılığı ve akran ilişkilerini birlikte ele alan araştırma ve uygulamalara yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Adolescence is a developmental period marked by accelerated identity development, the central importance of peer relationships, and increased sensitivity to social evaluation. Social anxiety experienced during this period can cause adolescents to avoid face-to-face social interactions; digital games, on the other hand, can be perceived as a safer and more controllable environment compared to social settings. This situation can pave the way for problematic levels of digital game use and a weakening of the quality of peer relationships. Therefore, the aim of this study is to examine the mediating role of digital game addiction in the relationship between social anxiety and peer relationships in adolescents. The sample of the study consists of 348 high school students aged 14–18 (M = 15.92; SD = 1.02) who are enrolled in formal education. Data were collected using the Liebowitz Social Anxiety Scale, the Peer Relationships Scale, and the Gaming Addiction Scale for Adolescents through face-to-face interviews. For data analysis, a simple mediation analysis was performed using the Hayes PROCESS Macro (Model 4). According to the findings, digital game addiction plays a mediating role in the relationship between social anxiety and peer relationships. The findings show that as the level of social anxiety increases, the tendency toward digital game addiction increases, and this increase negatively affects the quality of peer relationships. The findings were examined within the framework of the relevant academic literature; based on these findings, recommendations were developed for researchers and specialists working in the field of school counseling regarding research and applications that address social anxiety, digital game addiction, and peer relationships together.
Benzer Tezler
- Özgül öğrenme güçlüğü eş tanılı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde okul reddi ile damgalanma, sosyal dışlanma ve algılanan sosyal desteğin ilişkisi
The relationship between school refusal, stigmatization, social exclusion, and perceived social support in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid specific learning disorder
ALPER ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Epilepsili çocukların nöbet öz-yeterliklerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÖZDE ÖRÇEN ERGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEMAN TEKİN ORGUN
- Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde ve annelerinde bağlanma ve oksitosin, vazopressin düzeyleri
Attachment and oxytocin, vasopressin levels of adolescents with non-suicidal self injury and their mothers
FATMA BELGER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ÇAKALOZ
- Liselerde akran zorbalığının yaygınlığı ve mağdurların sosyal kaygı düzeylerinin incelenmesi
The prevalence of peer bullying in high schools and the investigation of the social anxiety levels of victims
HÜLYA TANAS TELCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KÖK
- An examination of risk factors that predict adolescent smoking in Turkey
Türkiye'de ergenlerde sigara içme davranışını yordayan risk faktörlerinin incelenmesi
ALI CISSEY USMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFA BULUT