Kültürel duyarlılıkla ilgili grup psikoeğitiminin psikolojik danışmanların çokkültürlü yeterlilikleri ve kültürel zekâları üzerindeki etkisinin sınanması
Testing the effect of culturally sensitive group psychoeducation on psychological counselors' multicultural competencies and cultural intelligence
- Tez No: 1012463
- Danışmanlar: PROF. DR. RAGIP ÖZYÜREK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültüre duyarlı psikoloji danışma, psikolojik danışman'ın kendi kültürel değerlerinin farkında olduğu, danışanın kültürel geçmişini anlamaya çalıştığı, psikolojik danışma sürecini danışanın kültürel özelliklerine uygun biçimde yapılandırdığı ve kültürel farklılıkların önemli birer unsur olduğu profesyonel bir süreçtir. Psikolojik danışma eğitiminde hem ulusal hem de uluslararası standartlar, kültüre duyarlı ve çokkültürlü psikolojik danışman yeterliklerini temel bir gereklilik olarak vurgulamaktadır. Türkiye'deki psikolojik danışman eğitiminde kültüre duyarlı psikolojik danışma sınırlı sayıdaki lisans programlarında zorunlu ders olarak yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı kültürel duyarlılıkla ilgili grup psikoeğitiminin (KDİGP) psikolojik danışmanların çokkültürlü yeterlilikleri ve kültürel zekâ düzeylerini yükseltmeye yönelik etkisini incelemektir. Çalışmada ön test-son test, araştırma grubu ve bekleme listesi gruplu (2x2) yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmada Kültürel Zekâ Ölçeği ve Çokkültürlü Psikolojik Danışma Yeterlilikleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi, grupların değişkenlere ilişkin puan ortalamalarının birbirinden anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek üzere Mann Whitney U testi, araştırma grubunda uygulanan kültürel duyarlılıkla ilgili grup psikoeğitimi programının etkisini değerlendirebilmek amacıyla katılımcıların ön test ve son test puanları arasındaki değişimi belirlemek için parametrik olmayan Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Gruplar arası karşılaştırma sonuçlarına göre kültürel zekâ ölçeği toplam puanı ile kültürel zekânın ölçeğinin biliş ve motivasyon alt boyutlarında araştırma grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna karşılık, çokkültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ancak araştırma grubunun çokkültürlü psikolojik danışma yeterlilikleri ölçeği toplam puanı ile bilgi ve beceri alt boyutlarında son test lehine anlamlı artış görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, kültürel duyarlılıkla ilgili grup psikoeğitiminin psikolojik danışmanların özellikle kültürel zekâ düzeylerini geliştirmede etkili olduğunu, çokkültürlü psikolojik danışma yeterliliklerinde ise daha sınırlı ancak olumlu bir değişim sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Culturally sensitive psychological counseling is a professional process where the counselor is aware of their own cultural values, strives to understand the client's cultural background, structures the counseling process in a way that is appropriate to the client's cultural characteristics, and recognizes cultural differences as important elements. Both national and international standards in psychological counseling education emphasize culturally sensitive and multicultural counseling competencies as a fundamental requirement. In Turkey, culturally sensitive psychological counseling is included as a mandatory course in a limited number of undergraduate programs. The aim of this study is to examine the effect of culturally sensitive group psychoeducation on increasing the multicultural competencies and cultural intelligence levels of counselors. A quasi-experimental design with pre-test-post-test, research group, and waiting list groups (2x2) was used in the study. The Cultural Intelligence Scale and the Multicultural Counseling Competencies Scale were used in the study. Data analysis included a Mann Whitney U test to examine whether the mean scores of the groups on the variables differed significantly, and a non-parametric Wilcoxon Signed-Rank Test to determine the change between the pre-test and post-test scores of the participants in order to evaluate the effect of the group psychoeducation program on cultural sensitivity applied to the research group. According to the results of the between-group comparisons, statistically significant differences in favor of the research group were found in the total score of the Cultural Intelligence Scale and in the cognition and motivation subscales of the scale. In contrast, no significant differences were found between the groups in the total score or subscales of the Multicultural Counseling Competence Scale. However, a statistically significant increase was observed in the research group's total score on the Multicultural Psychological Counseling Competencies Scale and in its knowledge and skills subscales on the post-test. The results indicate that group psychoeducation focused on cultural sensitivity is effective in enhancing psychological counselors' cultural intelligence levels, particularly, while it yields a more limited yet positive change in multicultural psychological counseling competencies.
Benzer Tezler
- Görev temelli kültürlerarası yeterlik eğitim programının üniversite öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık, etnikmerkezcilik, kültürel zekâ düzeyleri ile çokkültürlü kişilik özellikleri üzerinde etkililiği
The effectiveness of task-based intercultural competence training program on intercultural sensitivity, ethnocentrism, cultural intelligence levels and multicultural personality traits of university students
SEYDİ AKTUĞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiSosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU TAŞDELEN KARÇKAY
- Kültürel yeterlilik eğitim programının hemşirelik öğrencilerinin kültürel yeterliliğine etkisi
The effect on cultural competence of nursing students of cultural competency training program
EBRU DIĞRAK
- Sosyal bilgiler dersinde sanat temelli kültür ve kültürel miras öğretimi
Arts-based culture and cultural heritage education in social studies course
ESRA NİHLENUR ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM TAY
- The effects of intercultural development activities on the development of intercultural competence of foreign language learners
Kültürlerarasılığı geliştirme etkinliklerinin yabancı dil öğrencilerinin kültürlerarası yeterliliğini geliştirmeye etkileri
DİDEM ATAN
Doktora
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimPamukkale Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN PAKER
- Sosyal bilgiler öğretiminde ters yüz edilmiş sınıf modelinin kullanımı
The use of flipped classroom model in social studies teaching
ERDİ ERDOĞAN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT AKBABA