Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Sürdürülebilirlik Performansı Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Sürdürülebilirlik Desteğinin Aracılık Rolü
A Research on the Mediating Role of Organizational Support in the Effect of Green Human Resource Practices on Organizational Sustainability Performance
- Tez No: 1012718
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZNUR GÖKKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Belirtilmemiş.
- Anahtar Kelimeler: Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi, Çevre Bilinci, Sürdürülebilrlik Performansı, Çalışanların Örgütsel Sürdürülebilirlik Destek Algısı, Green Human Resource Management, Environmental Awareness, Sustainability Performance, Employees' Perceived Organizational Support for Sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yeşil insan kaynakları yönetimi (YİKY) uygulamalarının sürdürülebilirlik performansı üzerindeki etkisini ve bu ilişkide çalışanların örgütsel sürdürülebilirlik destek algısının aracı (mediatör) rolünü incelemektedir. Araştırma, üretim sektöründe görev yapan 277 katılımcıdan elde edilen verilerle test edilmiş; korelasyon, regresyon ve Hayes PROCESS yöntemiyle bootstrap aracılık analizleri kullanılmıştır. Bulgular, YİKY uygulamalarının sürdürülebilirlik performansı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, çevresel duyarlılığın örgütlerde yalnızca politika belgeleri veya üst yönetim söylemleriyle değil; işe alım, eğitim, performans değerlendirme ve ödüllendirme gibi gündelik insan kaynakları uygulamaları aracılığıyla kurumsallaştığını ortaya koymaktadır. Araştırmanın ikinci bulgusu, YİKY uygulamalarının çalışanların örgütsel sürdürülebilirlik destek algısını da pozitif yönde ve anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Çalışanlar, yeşil işe alım, çevresel eğitim ve yeşil performans kriterleri gibi uygulamaları örgütün sürdürülebilirliği ciddiye aldığına dair bir gösterge olarak yorumlamaktadır; bu durum sosyal takas teorisi ve algılanan örgütsel destek yaklaşımıyla açıklanabilmektedir. Üçüncü olarak, çalışanların destek algısının sürdürülebilirlik performansı üzerinde de pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Ancak araştırmanın en kritik bulgusu, bu destek algısının YİKY ile sürdürülebilirlik performansı arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rol üstlenmediğidir. Bootstrap analizinde dolaylı etkinin güven aralığının sıfırı içermesi, aracılık etkisinin desteklenmediğini göstermiştir. Bu bulgu zayıflık değil, aksine teorik açıdan değerli bir sonuç olarak yorumlanmaktadır: YİKY'nin performansa dönüşümü, çalışan destek algısı gibi tek bir psikolojik mekanizma üzerinden açıklanamamakta; yeşil psikolojik iklim, psikolojik güçlenme, çevreye yönelik örgütsel vatandaşlık davranışı, yeşil inovasyon ve üst yönetimin yeşil bağlılığı gibi ek mekanizmaların devreye girmesi gerektiğine işaret etmektedir. Teorik katkılar açısından çalışma; (i) destek algısını YİKY ve sürdürülebilirlik performansıyla ilişkilendirerek literatüre katkı sağlamakta, (ii) YİKY'yi sosyal değişim teorisi çerçevesinde sembolik bir“anlam üretim sistemi”olarak ele almakta, (iii) desteklenmeyen aracılık hipoteziyle daha karmaşık, çok mekanizmalı modellere ihtiyaç olduğunu göstermekte ve (iv) Azerbaycan'daki üretim sektörü bağlamında literatürdeki bağlamsal boşluğa katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research examines the effect of Green Human Resource Management (GHRM) practices on sustainability performance, and the mediating role of employees' perceived organizational support for sustainability in this relationship. The study was tested using data obtained from 277 participants working in the manufacturing sector; correlation, regression, and bootstrap mediation analyses using the Hayes PROCESS method were employed. The findings show that GHRM practices have a positive and statistically significant effect on sustainability performance. This result reveals that environmental sensitivity becomes institutionalized within organizations not solely through policy documents or top management discourse, but through everyday human resource practices such as recruitment, training, performance evaluation, and reward systems. The second finding of the study indicates that GHRM practices also positively and significantly affect employees' perceived organizational support for sustainability. Employees interpret practices such as green recruitment, environmental training, and green performance criteria as indicators that the organization takes sustainability seriously; this can be explained through social exchange theory and the perceived organizational support approach. Third, it was determined that employees' perceived support also has a positive and significant effect on sustainability performance. However, the most critical finding of the study is that this perceived support does not play a statistically significant mediating role in the relationship between GHRM and sustainability performance. The bootstrap analysis showed that the confidence interval of the indirect effect included zero, indicating that the mediation effect was not supported. This finding is interpreted not as a weakness but rather as a theoretically valuable result: it indicates that the translation of GHRM into performance outcomes cannot be explained through a single psychological mechanism such as perceived employee support, and that additional mechanisms—such as green psychological climate, psychological empowerment, environmental organizational citizenship behavior, green innovation, and top management's green commitment—need to come into play. In terms of theoretical contributions, the study (i) contributes to the literature by linking perceived support to both GHRM and sustainability performance, (ii) approaches GHRM within the framework of social exchange theory as a symbolic“meaning-making system,”(iii) demonstrates, through the unsupported mediation hypothesis, the need for more complex, multi-mechanism models, and (iv) contributes to a contextual gap in the literature within the context of Azerbaycan's manufacturing sector.
Benzer Tezler
- Moda ve tekstil endüstrisinde kurumsal sürdürülebilirlik performansının çalışanlar perspektifinden analizi
Analysis of corporate sustainability performance from the employee perspective in the fashion and textile industry
EMİNE DEMET ÖRGÜT
- Yeşil İKY ve yeşil yönetimin sürdürülebilirlik ve performansa etkisinde yeşil örgüt iklimi ve yeşil inovasyonun aracı rolü
The mediating role of green organizational climate and green innovation in the effect of green HRM and green management on sustainability and performance
BARIŞ ÇAĞLAR YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA KILIÇ KIRILMAZ
- Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik paydaş baskılarının pozitif örgütsel çıktılara dönüştürülme sürecinde yeşil işletmecilik uygulamalarının aracı rolü
The mediating role of green business practices in the process of transforming stakeholder pressures towards environmental sustainability into positive organizational outcomes
MUSTAFA ÖZGÜN ATALAY
- The effect of corporate sustainability on corporate performance: the mediator role of green HR (a research based on managers`perspective)
Kurumsal sürdürebilirliğin kurumsal performansa etkisi: yeşil insan kaynaklarının aracılık rolü (yöneticilerin perspektifine dayalı bir araştırma)
BASHAR ALMETLAQ ALZU'BI
- Yeşı̇l insan kaynakları yönetı̇mı̇nı̇n algılanan yeşı̇l örgütsel davranış ve içsel motı̇vasyona etkisi
The effect of green human resource management on perceived green organizational behavior and intrinsic motivation
YİĞİT FATİH YEŞİLBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. NECMİYE TÜLİN İRGE
