Geri Dön

Anne baba tutumları, benlik algısı ve akademik başarı baskısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Examination of the relationships between parental attitudes, self-concept, and academic achievement pressure

PDF İndir

  1. Tez No: 1012723
  2. Yazar: LEVENT ŞİMŞEK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA BETÜL KURNAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Ana-baba tutumu, Benlik algısı, Ebeveyn başarı baskısı, Parents attitude, Self perception, Parental achievement pressure
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karabük Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, ergenlik dönemindeki bireylerin algıladıkları anne-baba tutumları ile benlik algıları ve ebeveyn kaynaklı akademik başarı baskısı arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı tipteki bu araştırma Artvin il merkezinde öğrenim gören 527 lise öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Ergenler İçin Benlik Algısı Ölçeği (ABTÖ) ve Algılanan Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı Ölçeği (AEABBÖ) kullanılmıştır. Veriler, normal dağılıma uygunluklarına göre ikili gruplarda bağımsız gruplar için t-testi, çoklu gruplarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve değişkenler arası ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson korelasyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Ergenlerin ebeveynlerini yüksek düzeyde kabul edici ve ilgili olarak algıladıkları, çocuklara belirli ölçüde özerklik tanındığını düşündükleri, ancak ebeveynlerini aynı zamanda oldukça denetleyici olarak algıladıkları bulunmuştur. Bununla birlikte, ergenlerin benlik algılarının genel olarak orta-üst düzeyde olduğu; genel, sosyal ve aile benlik algılarının daha yüksek seyrettiği, buna karşın fizik ve akademik benlik algılarının görece daha düşük kaldığı görülmüştür. Ayrıca ergenlerin algıladıkları akademik başarı baskısının genel olarak orta-alt düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ergenlerin ebeveynlerini daha kabul edici, ilgili ve denetleyici olarak algılamaları arttıkça genel, fiziksel, akademik, sosyal ve aile benlik algılarının da arttığı belirlenmiştir. Buna karşılık, algılanan psikolojik özerklik arttıkça genel ve aile benlik algılarının azaldığı görülmüştür. Ebeveynlerin kabul edici ve ilgili olarak algılanmasının, ergenlerin psikolojik baskı, kısıtlama, aşırı yüksek beklenti ve toplam akademik başarı baskısı düzeylerini azaltıcı yönde etkilediği; benzer şekilde denetleyici algının da psikolojik baskı, kısıtlama ve toplam akademik başarı baskısını düşürdüğü saptanmıştır. Ancak psikolojik özerklik algısının artması, psikolojik baskı, kısıtlama, aşırı yüksek beklenti ve genel akademik başarı baskısının artışıyla ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, ergenlerin psikolojik baskı, kısıtlama, aşırı yüksek beklenti ve akademik başarı baskısı algıları arttıkça genel, sosyal ve aile benlik algılarının, kısıtlama özelinde ise akademik benlik algısının da azaldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ebeveynlerin çocuklarına karşı kabul edici ve destekleyici bir tutum sergilemeleri, aynı zamanda denetim ile özerklik arasında dengeli bir yaklaşım geliştirmeleri önerilmektedir. Ayrıca okullarda, ergenlerin benlik algılarını güçlendirmeye ve akademik baskıyı sağlıklı düzeyde tutmaya yönelik eğitici programların uygulanması yararlı olabilir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the relationships between adolescents perceived parental attitudes, self-concepts, and parent-induced academic achievement pressure. This descriptive study was carried out with 527 high school students studying in the city center of Artvin. Data were collected using the Personal Information Form, the Parental Attitude Scale (PAS), the Self-Perception Profile for Adolescents (SPPA), and the Perceived Parental Academic Achievement Pressure Scale (PPAAPS). The data were analyzed using independent samples t-test for binary groups, one-way analysis of variance (ANOVA) for multiple groups, and Pearson correlation analysis to determine the relationships between variables, according to their conformity with normal distribution. The findings revealed that adolescents perceived their parents as highly accepting and involved, believed that children were granted a certain degree of autonomy, yet simultaneously perceived their parents as considerably controlling. In addition, adolescents' self-concepts were generally found to be at a moderate-to-high level; general, social, and family self-concepts were relatively higher, whereas physical and academic self-concepts remained comparatively lower. Furthermore, the level of perceived academic achievement pressure among adolescents was determined to be generally moderate-to-low. As adolescents' perceptions of their parents as accepting, involved, and controlling increased, their general, physical, academic, social, and family self-concepts also increased. In contrast, as perceived psychological autonomy increased, general and family self-concepts decreased. Perceiving parents as accepting and involved was found to reduce adolescents' levels of psychological pressure, restriction, excessive expectations, and overall academic achievement pressure. Similarly, the perception of parental control was also found to decrease psychological pressure, restriction, and overall academic achievement pressure. However, an increase in perceived psychological autonomy was associated with increases in psychological pressure, restriction, excessive expectations, and overall academic achievement pressure. Moreover, as adolescents' perceptions of psychological pressure, restriction, excessive expectations, and academic achievement pressure increased, their general, social, and family self-concepts decreased; specifically, restriction was also associated with a decrease in academic self-concept. In line with these findings, it is recommended that parents adopt accepting and supportive attitudes toward their children while also maintaining a balanced approach between control and autonomy. Additionally, the implementation of educational programs in schools aimed at strengthening adolescents' self-concepts and maintaining academic pressure at healthy levels may be beneficial.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    889163

    Anne- baba tutumu ve öğretmen sınıf liderliği ile akademik başarı arasındaki ilişkide akademik benlik kavramı ve üstbilişin aracılık rolünün incelenmesi

    Examination of the mediating role of academic self-concept and metacognition in the relationship between parental attitude, teacher class leadership and academic success

    PINAR DEMİRTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimKırıkkale Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET BAHADDİN ACAT

  2. Tez No

    529825

    Bir il merkezinde özel okulların 9. sınıf öğrencilerinin benlik kavramının anne baba tutumu ve bazı değişkenlerle ilişkisi

    The relationship with parental attitudes and some variables on the self-esteem of the students in the 9TH class of the private schools in A city center

    AYŞENUR BEYAZIT ÜÇGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Halk SağlığıSüleyman Demirel Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET NESİMİ KİŞİOĞLU

  3. Tez No

    116945

    Lise öğrencilerinin utangaçlık düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    HATİCE CABAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Eğitim ve Öğretimİnönü Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NAZMİYE ÇAKIL

  4. Tez No

    117552

    Okul öncesi öğretmenliği programında okuyan üniversite öğrencilerinin benlik algıları ile mesleki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    To Examined the relationship between self-images of the student teacher in preschool teacher education undergraduate programs and their career maturity

    EDA KARGI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GELENGÜL HAKTANIR

  5. Tez No

    368259

    Ortaokul öğrencilerinin benlik algıları ile akademik öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Zonguldak ili örneği

    A study of the relationship between academic self-efficacy and self-concept of secondary school students: A case study in Zonguldak province

    MERVE KOÇER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞUHEDA ÖZBEN

Geri Dön