Cinsel suç mağdurlarında travma, travma sonrası büyüme ve dini başa çıkma ilişkisi
The relationship of trauma, post-traumatic growth and religious coping in victims of sexual crimes
- Tez No: 1012785
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Din, Psychology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik travma, Psychological trauma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada cinsel şiddet mağdurlarında travma, travma sonrası büyüme ve dini başa çıkma arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma sürecinde 18 yaş ve üzerindeki 20 yetişkin kadın cinsel şiddet mağduru ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin analizinde MAXQDA Analytics PRO 2024 programından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları; geçmiş travma etkileri, güncel travma etkileri, travma sonrası büyüme ve dini başa çıkma temaları altında incelenmiştir. Bulgular, cinsel şiddet travmasının bilişsel, duygusal, davranışsal, bedensel ve sosyal alanlarda çok boyutlu etkiler oluşturabildiğini; bu etkilerin travmatik yaşantının üzerinden uzun yıllar geçmiş olmasına rağmen devam edebildiğini ve travma sonrası stres bozukluğu belirtileriyle örtüşen deneyimlerin varlığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte mağdurların deneyimlerinin yalnızca olumsuz etkilerden ibaret olmadığı; zaman içerisinde başa çıkma ve anlamlandırma süreçleri aracılığıyla travma sonrası büyüme yaşayabildikleri belirlenmiştir. Travma sonrası büyüme kapsamında özellikle kişisel güçlenme, manevi gelişim ve yaşamın değerini anlama alanlarında olumlu değişimler tespit edilmiştir. Katılımcıların travma ile başa çıkma sürecinde dini destek arayışına yöneldikleri, travmatik yaşantılarını dini referanslar aracılığıyla anlamlandırmaya çalıştıkları ve çeşitli dini başa çıkma stratejilerinden yararlandıkları görülmüştür. Temalar arası ilişkiler incelendiğinde, olumlu dini başa çıkmanın travma sonrası uyumu ve büyümeyi destekleyen koruyucu bir işlev gördüğü; olumsuz dini başa çıkmanın ise bazı katılımcılarda manevi çatışma ve sorgulamalara yol açmakla birlikte yeniden anlamlandırma süreçlerine de zemin hazırlayabildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma, dini başa çıkma tarzlarının bireyin travmatik yaşantıyı anlamlandırma, yeniden anlam bulma ve travma sonrası büyüme kapasitesi üzerinde önemli bir role sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to explore the relationship between trauma, posttraumatic growth, and religious coping among survivors of sexual violence. A phenomenological design, one of the qualitative research methods, was employed in the study. Semi-structured interviews were conducted with 20 adult female survivors of sexual violence aged 18 and above. The interview data were analyzed using MAXQDA Analytics PRO 2024 software.The findings were examined under four main themes: past trauma effects, current trauma effects, posttraumatic growth, and religious coping. The results revealed that sexual violence trauma may produce multidimensional effects in cognitive, emotional, behavioral, physical, and social domains. These effects were found to persist even many years after the traumatic experience and to reflect experiences consistent with symptoms of posttraumatic stress disorder. However, the findings also demonstrated that survivors' experiences were not limited to negative consequences. Over time, participants were able to experience posttraumatic growth through processes of coping and meaning-making.Within the context of posttraumatic growth, positive changes were identified particularly in the areas of personal strength, spiritual development, and appreciation of life. Participants reported seeking religious support during their efforts to cope with trauma, attempting to make sense of their experiences through religious interpretations, and utilizing various religious coping strategies. Examination of the relationships among the themes indicated that positive religious coping served a protective function by facilitating posttraumatic adjustment and growth. In contrast, negative religious coping, while contributing to spiritual struggles and questioning among some participants, also appeared to create opportunities for processes of reappraisal and meaning reconstruction.In conclusion, the findings suggest that religious coping styles play a significant role in individuals' efforts to make sense of traumatic experiences, reconstruct meaning, and foster posttraumatic growth.
Benzer Tezler
- Erişkinlere yönelik cinsel saldırılarda ruh sağlığının bozulup bozulmadığının değerlendirilmesinde Atatürk üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı deneyimi
Ataturk University School of Medicine Department of Forensic Experience on assessing whether mental health deteriorates in sexual assaults on adults
SADIK ŞAHİNGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Adli TıpAtatürk ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TALİP ŞENER
- Cinsel suç mağdurlarında“Beden veya ruh sağlığında bozulma kavramı”, bu hususta düzenlenen adli raporların yargı kararı üzerindeki etkinliği
“The term of the deterioration of physical or mental health”at sex crime victims, the efficiency of the judicial reports repared about this matter on the dijudication
KENAN KARBEYAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Adli TıpEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TARIK GÜNDÜZ
- Cinsel suç mağdurlarının sosyodemografik ve klinik özellikleri ile ruh sağlığını etkileyen etmenler
The clinical and sociodemographic features in sexual crime victims and its relatedness to mental health
ZEYNEP ERDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN FATİH ÖNCÜ
- Türkiye'de cinsel suç mağdurlarının yardım arama deneyimleri ve destek mekanizmalarına ilişkin algıları
Sexual offence victims' perception of support mechanisms and attitude toward the help-seeking process in Turkey
YAĞMUR ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM SÖZÜER
- Tıp fakültesi öğrencilerinin cinsel saldırı mağdurlarına karşı tutumları
Attitudes of medical school students towards victims of sexual assault
FATİH TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Adli TıpManisa Celal Bayar ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ZEYBEK