Osmanlı Klasik Dönem tıp kitaplarının yazarları ve yazılış amaçları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Ottoman Classical Period medical books in terms of authors and their purposes of writing
- Tez No: 1012925
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN ALTINTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma kapsamında Osmanlı klasik dönemde yazılan tıp kitapları yazarları ve yazılış amaçları açısından incelenmiştir. İnsan var olduğundan beri var olan tıp ilmi, bulunduğu devrin özelliklerine göre gelişme göstermiş ve şekillenmiştir. Mezopotamya, Mısır, Hitit, Yunan, İslam tıbbı gibi dönemlerde incelenen tıp ilminde Türk tıbbı da önemli bir yer almaktadır. Türk tıbbı içinde yer alan Osmanlı döneminin tıp alanındaki en önemli dönemlerinden biri de şüphesiz ki klasik dönem olarak adlandırılan dönemdir. Bu dönemde yazılan tıp eserleri önceki ve sonraki dönemlerde olduğu gibi daha önceki yazılan eserlerden faydalanılarak veya yazarların kendi tecrübeleri ile yazılmıştır. Yazarların birçoğu eserlerin giriş bölümlerinde eserleri hangi amaçla yazdıklarını belirten bir bölüme yer vermişlerdir. Çalışmamızda Osmanlı Klasik dönemde yazılmış olan, eski harfli Türkçe 'den günümüz Türkçe' sine çevirisi yapılan, basılı veya elektronik kopyalarına ulaşılabilen eserler kaynak olarak kullanılmıştır. Eserlerin incelenmesi sonucunda eserlerin yalnızca hekimler için yazılmadığı, eğitici bir rehber olarak da yazıldığı görülmüştür. Yazılış amaçları arasında tıp ilmi ile din ilminin ilişkilendirilmesi, herkesin anlaması için Türkçe yazılmasına özen gösterilmesi, sevap kazanma veya Allah rızası, bilgi ve tecrübelerin aktarılması gibi amaçlar yer almaktadır. İncelemeler sonucu elde edilen yazılış amaçları bu dönem yazarlarının sadece bilimsel olarak değil, eğitim, sosyal, dini sorumluluk gibi sorumluluklar da taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines Ottoman classical period medical books in terms of authors and writing purposes. Medical science, which has existed since the dawn of humanity, has developed and been shaped by the characteristics of its time. Turkish medicine holds a significant place within the medical sciences studied in periods such as Mesopotamian, Egyptian, Hittite, Greek, and Islamic medicine. One of the most important periods in the field of medicine during the Ottoman period, within Turkish medicine, is undoubtedly the so-called Classical Period. Medical books written during this period, as in previous and subsequent periods, drew on previous works or drew on the authors' own experiences. The purposes of writing are included in the introduction section of the books. In this study, books written during the Ottoman Classical Period, translated old Turkish to modern Turkish, and available in printed or electronic copies, were used as sources. The analysis of these books revealed that the Works were not written only for physicians but also served as educational guides. Their writing purposes included linking medical science and religion, careful attention to writing in Turkish for universal unserstanding, earning good deeds or divine approval, conveying knowledge and experiences. The writing purposes identified through analysis demonstrate that writers from this period held not only scientific but also educational, social, and religious responsibilities.
Benzer Tezler
- XVII. yüzyıl Hekimbaşısı Emir Çelebi ve eseri Enmûzecü't-Tıbb
17th century Chief Physician Emir Çelebi and its work Enmûzecü't-Tıbb
HÜSAMETTİN HALİT ATLI
- Osmanlı Devleti'nin Yenileşme Dönemi'nde dil eğitimi
Language education in the Reformation Period of the Ottoman State
BEKİR KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER YILDIRIM
- Osmanlı klasik dönem tıp yazmalarında bulaşıcı hastalıklar
Infectious diseases in classical ottoman medical manuscripts
NAZIM NASUHBEYOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Deontoloji ve Tıp TarihiSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TOPÇU
- Hekim Ahmet El-Hayatî'nin Şeceretü't-Tıb isimli yazma eserinin klasik dönem Osmanlı tıp metinleri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the manuscript titled Shajarat Al-Tibb by physician Ahmet Al-Hayati in the context of classical Ottoman medical texts
MEHMET FATİH ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deontoloji ve Tıp TarihiKocaeli Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHATTİN TURGUT
DOÇ. DR. İBRAHİM TOPÇU
- Osmanlı klasik dönem hekimlik sanatının modern dönem hekim profesyonelliği, aile hekimliği kimliği ve uygulamaları açısından incelenmesi
Examination of medical ethics of ottoman classical period in terms of modernphysician professionalism and family medicine practices
AKSANUR GÖKÇE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ