Tuvacada bağımsız cümle bağlayıcıları
Adjuncts in Tuvan
- Tez No: 1013141
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HAYIRSEVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cümlelerin çeşitli anlambilimsel ve sözdizimsel ilişkilerle birbirine bağlanmasına cümle bağlama adı verilir. Cümle bağlama farklı stratejiler ile gerçekleşebilir. Bu stratejiler, bağımsız sıralı cümleler, altasıralı bağlı cümleler ve bağlaşık cümleler stratejileridir. Bağlaşık cümleler stratejisinde cümleler, sıralayıcı cümle bağlayıcıları ve bağımsız cümle bağlayıcıları ile bağlanır. Metinsellik bağlamında cümleler arasında çeşitli anlambilimsel işlevler üstlenen ve bu şekilde cümleleri birbirine bağlayan ögelere bağımsız cümle bağlayıcıları adı verilir. Bağımsız cümle bağlayıcılarının anlambilimsel ve sözdizimsel açıdan detaylı bir şekilde incelenmesi dilin yapısının çözümlenmesi için önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı Tuvacada bağımsız cümle bağlayıcılarını tespit edip yapısal ve işlevsel özelliklerine göre genel bir dağılım yapmaktır. İnceleme materyalini Tuvaca edebî eserler ve daha önce yapılmış akademik çalışmalar oluşturmaktadır. Söz konusu edebî eserler ve daha önce yapılmış akademik çalışmalar taranarak Tuvacadaki bağımsız cümle bağlayıcıları saptanmış ve işlevleri, yapısı, dil ilişkilerinde kod kopyalama modeline göre kopya olup olmadıkları incelenmiştir. Giriş bölümünde konu, amaç, yöntem, özgünlük, dil ilişkileri, bağımsız cümle bağlayıcılarının morfosentaktik yapısı, terminoloji ve alanyazın ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Birinci bölümde Tuvalar ve Tuvaca ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Kuramsal Arka plan hakkında dilbilimsel çalışmalara dayanılarak açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise Tuvacada Bağımsız Cümle Bağlayıcıları incelenmiştir. Sonuç bölümü ise tezin giriş bölümündeki soruların yanıtlandığı, tezin çıktılarının değerlendirildiği bölümdür. Tezin çıktılarının dilbilimi ve Tuvaca başta olmak üzere çeşitli araştırma alanlarına veri sunması, Türk ve Tuva dilbilimine katkıda bulunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The interconnection of sentences through various semantic and syntactic relationships is termed sentence linkage. Sentence linking can be realized through different strategies: independent coordination, subordination, and cohesive sentence strategies. In the cohesive sentence strategy, sentences are linked by sequential sentence connectors and conjunctions. In the context of textuality, elements that assume various semantic functions between sentences and link them in this manner are called conjunctions. A detailed semantic and syntactic analysis of conjunctions is essential for deciphering the structure of a language. The aim of this thesis is to identify the conjunctions in Tuvan and to provide a general distribution based on their structural and functional characteristics. The research material consists of Tuvan literary works and previously conducted academic studies. By scanning the aforementioned literary works and academic studies, the conjunctions in Tuvan have been identified, and their functions, structures, and status as“copies”according to the code-copying model in language contact have been examined. The study consists of five chapters. In the first chapter, the Introduction, explanations regarding the subject, aim, method, originality, language contact, morphosyntactic structure of conjunctions, terminology, and literature review are provided. The second chapter provides general information about the Tuvans and the Tuvan language. The third chapter provides explanations regarding the Theoretical Background based on linguistic studies. In the fourth chapter, Conjunctions in Tuvan are analyzed. The Conclusion is the section where the questions posed in the introduction are answered and the outputs of the thesis are evaluated. The outputs of the thesis are expected to provide data for various research fields, primarily linguistics and Tuvan studies, and to contribute to Turkish and Tuvan linguistics.
Benzer Tezler
- Tuvacada tasvir fiilleri
Descriptive verbs of Tuvan
FATOŞ KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimÇukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ÇETİN
- Tuvacada söz öbekleri
Phrases in Tuvan
UĞUR ALTUNDAŞ
Doktora
Türkçe
2022
DilbilimHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE YILMAZ
- Eski Türkçe ile Tuvacanın karşılaştırmalı fiil varlığı
Comparative verb presence of Old Turkic with Tuvan
FATOŞ KARADAĞ TOPRAK
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıÇukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ÇETİN
- Çin'de Kazakça-Tuvaca dil ilişkisi
Kazakh-Tuvan languang contact in China
SHANATI SILAMU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM AHMET AYDEMİR
- Tuvaca Kül Tegin Yazıtı (Metin, yazı çevirimi, sözlük)
The Kül Tegin Inscription in Tuvan (Text, transcription, glossary)
BUĞRA ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ