Geri Dön

Bir sosyal pediatri çocuk sağlığı izlem polikliniğinde gelişimsel kalça displazisi (GKD) tarama programı sonuçlarının COVİD-19 pandemi dönemlerine göre değerlendirilmesi: Pandemi öncesi, süreci ve sonrası dönem

Evaluation of developmental dysplasia of the hip (DDH) screening program outcomes by COVID-19 pandemic periods in a social pediatrics well-child follow-up clinic: pre-pandemic, pandemic, and post-pandemic periods

PDF İndir

  1. Tez No: 1013183
  2. Yazar: AYŞENUR KOCA YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYSU DUYAN ÇAMURDAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Gelişimsel kalça displazisi, kalça ultrasonografisi, tarama programı, COVID-19 pandemisi, GKD risk faktörleri, geç tarama, Developmental dysplasia of the hip, hip ultrasonography, screening program, COVID-19 pandemic, risk factors for DDH, delayed screening
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Gelişimsel kalça displazisi (GKD), erken dönemde tanı konulmadığında kalıcı ortopedik sorunlara yol açabilen önemli bir çocukluk çağı hastalığıdır. Bu nedenle GKD, birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de ulusal tarama programı kapsamında değerlendirilen ve erken tanı ile prognozu belirgin şekilde iyileştirilebilen bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'nde yürütülen GKD tarama programı kapsamında değerlendirilen bebeklerde tarama sonuçlarının ve risk faktörlerinin incelenmesi, ayrıca COVID-19 pandemisinin tarama süreçleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Haziran 2018–Nisan 2025 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'ne başvuran 0–6 ay yaş aralığındaki bebekler retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmaya GKD taraması planlanan 5775 bebek dahil edildi. Kalça ultrasonografisi yapılan 5416 bebek analiz grubunu oluşturdu. Olgular pandemi öncesi, pandemi dönemi ve pandemi sonrası olmak üzere üç grupta incelendi. Demografik ve perinatal özellikler, risk faktörleri, klinik bulgular, tarama zamanlaması, takip sonuçları ve tedavi süreçleri değerlendirildi. Ayrıca GKD ile ilişkili bağımsız risk faktörlerini belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı. Kalça USG sonuçlarına göre bebeklerin %93,1'inde Tip I, %6,6'sında Tip IIa ve %0,4'ünde Tip ≥IIb kalça saptandı. Bebeklerin %93,7'sinin standart tarama zamanı olan ≤12 hafta içinde değerlendirildiği, %6,3'ünde ise taramanın geciktiği görüldü. Pandemi döneminde gecikmiş tarama oranının arttığı, pandemi sonrası dönemde ise azaldığı ve dönemler arasında anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0,001). Pandemi döneminde olgunlaşmamış kalça (Tip IIa) oranının daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Risk faktörleri, Graf tiplerinin üçlü ve ikili sınıflamalarına göre değerlendirildiğinde; kız cinsiyet, ailede GKD öyküsü, oligohidramniyoz varlığı ve eşlik eden ortopedik anomali her iki analizde de kalça patolojisi ile anlamlı ilişkili bulundu. Makat geliş öyküsü ve doğum zamanı yalnızca üçlü sınıflamada, çoğul gebelik ise yalnızca ikili gruplamada anlamlı saptandı. Klinik değerlendirmede abdüksiyon kısıtlılığı ve pili asimetrisinin kalça tipleri ile anlamlı ilişkili olduğu bulundu (p<0,001). Tip ≥IIa kalça saptanan olguların %66,3'ünde tek taraflı, %33,7'sinde bilateral tutulum olduğu görüldü. İlk USG'de Tip IIa veya ≥IIb saptanan olguların %78,3'üne kontrol USG yapıldığı ve kontrol edilen olguların %82,3'ünde kalçanın normale döndüğü belirlendi. Ortopediye yönlendirme oranı %34,5, tedavi kararı verilen olgu oranı ise %41,6 olarak bulundu. Pandemi döneminde kontrol USG yapılma oranının azaldığı saptanırken, kontrol sonucu ve tedavi oranları açısından dönemler arasında anlamlı fark bulunmadı. Çok değişkenli Backward stepwise lojistik regresyon analizinde ailede GKD öyküsü (OR: 11,79), eşlik eden ortopedik anomali varlığı (OR: 3,58), oligohidramniyoz (OR: 2,59) ve kız cinsiyet (OR: 2,28) GKD için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı; çoğul gebelik durumunun ise GKD için risk azaltıcı yönde ilişkili olduğu görüldü (OR: 0,37). Sonuç olarak çalışmamız hastanemizde GKD tarama programının bebeklerin büyük çoğunluğunda önerilen zaman aralığında uygulanabildiğini ve erken tanı açısından etkili olduğunu göstermiştir. Çalışmamız, rutin taramanın önemini desteklemekle birlikte, COVID-19 pandemisinin tarama zamanlaması ve izlem süreçleri üzerinde belirgin etkileri olduğunu da ortaya koydu. Pandemi döneminde gecikmiş tarama oranının artması, olgunlaşmamış kalça oranının yükselmesi ve kontrol USG yapılma oranının azalması, kriz dönemlerinde tarama ve izlem basamaklarının aksayabildiğini göstermektedir. Buna karşılık pandemi sonrası dönemde standart tarama oranının yeniden artması ve tarama yaşının daha erken haftalara kayması, düzenli tarama programlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması halinde bu olumsuz etkinin azaltılabileceğini düşündürmektedir. Pandemi öncesi, pandemi dönemi ve pandemi sonrası olmak üzere üç farklı zaman diliminde yapılan karşılaştırmalı değerlendirme, bu çalışmanın özgün yönünü oluşturmaktadır. Ayrıca belirlenen bağımsız risk faktörleri, GKD gelişiminde rol oynayan temel değişkenleri desteklemekte ve özellikle olağanüstü dönemlerde tarama programlarının sürekliliğinin korunması ile riskli bebeklerin yakın izleminin önemini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Developmental dysplasia of the hip (DDH) is an important pediatric condition that may lead to permanent orthopedic complications if not diagnosed early. Therefore, DDH is included in national screening programs in many countries, including Türkiye, and early diagnosis significantly improves prognosis. This study aimed to evaluate the screening outcomes and risk factors of infants assessed within a DDH screening program conducted in a tertiary well-child clinic, and to investigate the impact of the COVID-19 pandemic on screening processes. Infants aged 0–6 months who presented to the Well-Child Clinic of the Social Pediatrics Department at Gazi University Faculty of Medicine between June 2018 and April 2025 were retrospectively evaluated. A total of 5,775 infants scheduled for DDH screening were included in the study. Among them, 5,416 infants who underwent hip ultrasonography (USG) constituted the analysis group. The study population was categorized into three periods: pre-pandemic, pandemic, and post-pandemic. Demographic and perinatal characteristics, risk factors, clinical findings, screening timing, follow-up outcomes, and treatment processes were evaluated. In addition, a multivariate logistic regression analysis was performed to identify independent risk factors associated with DDH. According to hip USG results, 93.1% of the infants had Type I hips, 6.6% had Type IIa hips, and 0.4% had Type ≥IIb hips. A total of 93.7% of infants were evaluated within the standard screening period (≤12 weeks), while screening was delayed (>12 weeks) in 6.3% of cases. The rate of delayed screening increased during the pandemic period and decreased in the post-pandemic period, with a statistically significant difference between periods (p<0.001). The proportion of immature hips (Type IIa) was higher during the pandemic period (p<0.001). When risk factors were evaluated according to both the three-group and twogroup Graf classifications, female sex, family history of DDH, oligohydramnios, and associated orthopedic anomalies were found to be significantly associated with hip pathology in both analyses. Breech presentation and birth timing were significant only in the three-group classification, whereas multiple gestation was significant only in the two-group classification. On clinical evaluation, limitation of hip abduction and asymmetry of skin folds were significantly associated with hip types (p<0.001). Among infants with Type ≥IIa hips, 66.3% had unilateral involvement and 33.7% had bilateral involvement. Among infants with Type IIa or ≥IIb hips on the initial ultrasonography, follow-up ultrasonography was performed in 78.3%, and normalization was observed in 82.3% of those who were followed. The referral rate to orthopedics was 34.5%, and treatment was initiated in 41.6% of cases. Although the rate of followup ultrasonography decreased during the pandemic period, no significant difference was found between the periods in terms of follow-up results or treatment rates. In the backward stepwise multivariate logistic regression analysis, family history of DDH (OR: 11.79), the presence of associated orthopedic anomalies (OR: 3.58), oligohydramnios (OR: 2.59), and female sex (OR: 2.28) were identified as independent risk factors for DDH, whereas multiple gestation was found to be negatively associated with DDH (OR: 0.37). In conclusion, the DDH screening program was shown to be applicable within the recommended time interval in the great majority of infants and to be effective for early diagnosis. While our findings support the importance of routine screening, they also demonstrate that the COVID-19 pandemic had a marked impact on screening timing and follow-up processes. The increase in delayed screening, the higher rate of immature hips, and the decrease in follow-up ultrasonography during the pandemic period indicate that screening and follow-up steps may be disrupted during crisis periods. In contrast, the increase in the standard screening rate and the shift toward earlier screening weeks in the post-pandemic period suggest that these adverse effects may be reduced when the sustainability of regular screening programs is maintained. The originality of this study lies in its comparative evaluation of DDH screening outcomes across three distinct time periods: the pre-pandemic, pandemic, and post-pandemic periods. In addition, the identified independent risk factors support the major variables involved in the development of DDH and highlight the importance of maintaining screening programs and closely monitoring high-risk infants, particularly during extraordinary circumstances.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    225992

    Sosyal pediatri polikliniğinde sağlık izlemi yapılan çocukların 24 aylık izlemlerinin sonuçları

    Results of 24 months supervision of children in social pediatrics polyclinic

    ATAKAN COMBA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BETÜL ULUKOL

  2. Tez No

    988195

    Çocuk nöroloji polikliniğine başvuran prematüre doğan hastaların sosyodemografik, klinik, EEG, beyin MRG ve nörogelişimsel sonuçlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of sociodemographic, clinical, EEG, brain MRI and neurodevelopmental outcomes of premature infants presenting to the pediatric neurology outpatient clinic

    BEGÜM ÇALIŞ ÖZKARA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA SARIGEÇİLİ

  3. Tez No

    1009161

    Annenin kaygı, stres ve çocuğunun davranışları ile ilgili algı durumunun çocuğun tuvalet eğitimi süreci üzerine olan etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi

    Longitudinal study of the effects of the mother's anxiety, stress and perception of their child's behavior on the child's toilet training process

    BERİTAN CEVİZCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİLİZ ORHON

  4. Tez No

    163940

    Doğum sonrası depresyonun sıklığı, ortaya çıkartan risk faktörleri ve bebeğin anne sütü alımı, uykusu, büyümesi, gelişimi ve davranışı üzerine olan etkileri

    The prevalence of postpartum depression, risk factors causing postpartum depression, and the effects thereof on babies' breastfeeding, sleeping, growth, development, and behavior

    FİLİZ ŞİMŞEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Sosyal Pediatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETÜL ULUKOL

  5. Tez No

    937930

    Özgül öğrenme bozukluğu tanısı ile takip edilen bireylerin ergenlik dönemindeki prognoz, prognoza etki eden faktörler ve yaşam kalitesi açısından değerlendirilmesi

    Evaluation of the prognosis, prognostic factors, and quality of life in individuals with specific learning disorder during adolescence

    AYÇA HAMDOOĞLU YALÇIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞERMİN YALIN SAPMAZ

Geri Dön