Kılıçkaya ve Çamlıgöze baraj göl sistemi ve havzasında arazi kullanımı hayvancılık ve balık yetiştiriciliğinden gelen fosfor yükünün modellenmesi
Modeling of phosphorus load from land use, livestock, and aquaculture livestock in the Kılıçkaya and Çamlıgöze reservoir system and its watershed
- Tez No: 1013194
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM BUHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Akuakültür, Baraj gölleri, Fosfor, Hayvancılık, Modelleme, Aquaculture, Dam lakes, Phosphorus, Animal husbandry, Modelling
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Su ürünleri yetiştiriciliği ve hayvancılık, gıda güvenliği ve protein temini için hayati sektörlerdir. Ancak bu faaliyetler, özellikle atıklarla ortama yayılan azot ve fosfor gibi besin maddeleri yoluyla çevresel etkilere neden olur. Bu besin maddeleri, geniş alanlardan sızıntı veya akışla taşındığı için yayılı kirlilik olarak adlandırılır ve kontrolü noktasal kirliliğe göre daha zordur. Su kaynaklarına ulaşan bu maddeler, ötrofikasyon adı verilen, aşırı alg ve bitki büyümesine yol açan ciddi bir kirliliğe neden olur. Ötrofikasyon; suyun kullanım değerini düşürür, biyolojik çeşitlilik kaybına ve ekosistem dengesinin bozulmasına yol açar ve insan sağlığı için risk oluşturur. Yayılı kaynaklı kirliliğin bu karmaşık yapısı ve ciddi etkileri, ancak detaylı, bilimsel ve bütünleşik yönetim sistemleri ile kontrol altına alınabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, Kılıçkaya ve Çamlıgöze Baraj Göllleri ve havzasında hayvansal üretim ve su ürünleri yetiştiriciliğinden kaynaklanan fosfor yükleri modellenmiştir. Model, saha ölçümleriyle doğrulanmıştır. Sonuçlara göre, göle ulaşan fosfor yükünün kaynaklara göre dağılımı; hayvansal üretimden %10 (6,10 ton/yıl), su ürünleri üretiminden ise %56 fosfor (33 ton/yıl) şeklindedir. Çamlıgöze ve Kılıçkaya Baraj Gölü Havzasından suya ulaşan fosfor yükü modelden hesaplanan 25,4 ton P, suda ölçülen ise 28,4 ton olarak gerçeleşmiş olup, ölçülen ile hesaplanan yakın değerler sergilemiştir. Değerlendirmeler, gölün fosfor asimilasyon kapasitesinin sınır değerlere ulaştığını ve ötrofikasyon riski altında olduğunu göstermiştir. Bu riskleri azaltmak ve sürdürülebilirliği sağlamak için; alabalık yetiştiriciliğinde yıllık maksimum kapasitenin 2500 ton ile sınırlandırılması ve havzada besin maddesi girdilerini azaltacak En İyi Yönetim Uygulamalarının hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aquaculture and livestock farming are vital sectors for food security and protein supply. However, these activities cause environmental impacts, primarily through nutrients such as nitrogen and phosphorus released into the environment via waste. As these nutrients are transported over wide areas through leaching or runoff, they are termed non-point source pollution, which is more challenging to control than point-source pollution. When these substances reach water bodies, they cause a severe form of pollution called eutrophication, leading to excessive algal and plant growth. Eutrophication reduces the utility value of water, leads to biodiversity loss, disrupts ecosystem balance, and poses risks to human health. The complex nature and severe impacts of non-point source pollution indicate that it can only be controlled through detailed, scientific, and integrated management methods. In this study, phosphorus loads originating from livestock production and aquaculture activities in the Kılıçkaya and Çamlıgöze reservoir system and its watershed were modeled. The model was validated using field measurements. According to the results, the distribution of phosphorus loads reaching the reservoir by source was estimated as 10% (6.10 tons/year) from livestock production and 56% (33 tons/year) from aquaculture activities. The total phosphorus load delivered to the aquatic system from the Çamlıgöze and Kılıçkaya reservoir watershed was calculated as 25.4 tons P by the model, while field measurements indicated 28.4 tons P, demonstrating close agreement between observed and estimated values. The assessment revealed that the phosphorus assimilation capacity of the reservoir has reached its critical threshold levels, indicating a high risk of eutrophication. To mitigate these risks and ensure sustainability, it is recommended that the annual maximum production capacity of trout aquaculture be limited to 2,500 tons and that Best Management Practices (BMPs) aimed at reducing nutrient inputs in the watershed be implemented.
Benzer Tezler
- Suşehri havzassının coğrafi etüdü
The geographical study of the Suşehri basin
ADEM BAŞIBÜYÜK
Doktora
Türkçe
1999
CoğrafyaAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKKI YAZICI
- Kelkit havzasında Gölova-Koyulhisar arasının doğal çevre özellikleri
The natural environment characteristics of between Gölova-Koyullhisar in the basın of Kelkit
İBRAHİM EVRENSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
CoğrafyaAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKKI YAZICI
- Türkiye`de ilçelerin il olma çalışmaları: Suşehri örneği
Studies of the counties to become province in Turkey: The case of Suşehri
ŞERİF İBRAHİM AYDOĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Kamu YönetimiKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. H. EMRE BAĞCE
- Kılıçkaya orijinli sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarına ait bazı temel morfolojik ve fizyolojik özelliklerin mevsimsel olarak araştırılması
Investigation of seasonal changes in some morphological and physiological parameter in seedlings of scots pine (Pinus sylvestris L.) provenance Kiliçkaya
BURÇAK BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TURNA
- Kılıçkaya köyü ve çevresinin (Yusufeli-Artvin) halk ilacı olarak kullanılan bitkilerinin belirlenmesi
The determination of plants used as folk medicine in Kilickaya village and around (Yusufeli-Artvin)
GİZEM ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BotanikArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. ÖZGÜR EMİNAĞAOĞLU