Yapay Zekâ Kaygısı ve Yenilikçi İş Davranışının Stratejik Karar Alma Rasyonelliğine Etkisi: Bilişim Sektörü Örneği
The Effects of Artificial Intelligence Anxiety and Innovative Work Behavior on Strategic Decision-Making Rationality: The Case of the IT Sector
- Tez No: 1013292
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ŞAHİN ÖRNEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Ekonomi, İşletme, Science and Technology, Economics, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ kaygısının stratejik karar alma rasyonelliği üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide yenilikçi iş davranışının aracı rolünü ortaya koymaktır. Dijital dönüşüm sürecinde yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması, çalışanların iş süreçlerine, mesleki yeterlilik algılarına ve karar alma davranışlarına yönelik değerlendirmelerini etkilemektedir. Bu nedenle yapay zekâ kaygısının yalnızca bireysel bir psikolojik tepki olarak değil, örgütsel ve yönetsel sonuçlar doğurabilecek bir değişken olarak ele alınması önem taşımaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, veriler yapılandırılmış anket formu aracılığıyla İngiltere'de bilişim sektöründe faaliyet gösteren bir firmada çalışan bireylerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler SmartPLS programı kullanılarak varyans temelli yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırma modeli kapsamında yapay zekâ kaygısı bağımsız değişken, yenilikçi iş davranışı aracı değişken ve stratejik karar alma rasyonelliği bağımlı değişken olarak konumlandırılmıştır. Bulgular, yapay zekâ kaygısının stratejik karar alma rasyonelliği üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca yapay zekâ kaygısının yenilikçi iş davranışını anlamlı biçimde etkilediği, yenilikçi iş davranışının ise stratejik karar alma rasyonelliğini pozitif yönde ve anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Aracılık analizi sonucunda yenilikçi iş davranışının, yapay zekâ kaygısı ile stratejik karar alma rasyonelliği arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, yapay zekâ kaygısının stratejik karar süreçlerine doğrudan ve dolaylı biçimde yansıyabildiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of artificial intelligence anxiety on strategic decision-making rationality and to reveal the mediating role of innovative work behavior in this relationship. In the process of digital transformation, the widespread use of artificial intelligence technologies affects employees' evaluations of work processes, perceptions of professional competence, and decision-making behaviors. Therefore, artificial intelligence anxiety should be considered not only as an individual psychological response but also as a variable that may lead to organizational and managerial outcomes. In this study, a quantitative research method was adopted, and data were collected through a structured questionnaire from employees working in a firm operating in the information technology sector in the United Kingdom. The obtained data were analyzed using SmartPLS software within the framework of variance-based structural equation modeling (PLS-SEM). In the research model, artificial intelligence anxiety was positioned as the independent variable, innovative work behavior as the mediating variable, and strategic decision-making rationality as the dependent variable. The findings indicate that artificial intelligence anxiety has a significant effect on strategic decision-making rationality. In addition, artificial intelligence anxiety significantly affects innovative work behavior, while innovative work behavior has a positive and significant effect on strategic decision-making rationality. As a result of the mediation analysis, innovative work behavior was found to play a partial mediating role in the relationship between artificial intelligence anxiety and strategic decision-making rationality. These findings reveal that anxiety related to artificial intelligence may affect decision-making processes not only directly but also indirectly through employees' innovative behaviors.
Benzer Tezler
- AYZERA (Akıllı Teknoloji, Yapay Zekâ, Robotik ve Algoritmalar) farkındalığının yenilikçi iş davranışına etkisinde algılanan örgütsel desteğin rolü
The role of perceived organizational support in the impact of STARA (Smart Technologies, Artificial Intelligence, Robotics, and Algorithms) awareness on innovative work behavior
SEHER ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBursa Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN BİRİNCİOĞLU
- Deniz ulaştırma lojistiğinin dijital dönüşüm sürecine adaptasyonunun teknoloji kabul modeli ile analizi
Analysis of the adaptation of maritime transportation logistics to the digital transformation process through the technology acceptance model
ORÇUN GÜNDOĞAN
Doktora
Türkçe
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA KEÇECİ
- The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners
Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi
MELTEM BALLIDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- An investigation into the effects of Virtual Reality Exposure Therapy (VRET) on foreign language speaking and public speaking anxiety among tertiary-level learners
Yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerde yabancı dilde konuşma ve topluluk önünde konuşma kaygısına sanal gerçeklik maruz kalma terapisinin etkilerinin incelenmesi
BERKE OĞUZ YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM BALÇIKANLI
- Otonom mobil depo robotunun mekatronik sistem tasarımı
Mechatronic system design of the autonomous warehouse mobile robot
CAN ÖZBARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Gedik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAVAŞ DİLİBAL