Neoliberal dönemde Türkiye'de sağlık sisteminin piyasalaşması
Marketization of the health system in Turkey in the neoliberal era
- Tez No: 1013307
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET UTKU ERDAYI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Kamu hastaneleri, Sosyal devlet, Social state
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin sağlıklı nesiller yetiştirebilmesi, içinde bulundukları sosyo-politik koşullara uygun sağlık politikalarının geliştirilmesiyle mümkündür. 1980 sonrası dönemde küresel ölçekte etkisini artıran neoliberal politikalar, Türkiye'de de sağlık sisteminin yeniden yapılandırılmasına zemin hazırlamıştır. Bu dönüşüm, 2003 yılında uygulamaya konulan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile kurumsal bir nitelik kazanmıştır. Bu çalışma, neoliberal dönüşümün Türk sağlık sistemi üzerindeki etkilerini; çıkarılan yasal düzenlemeler, uygulanan politikalar ve ortaya çıkan yapısal sorunlar bağlamında incelemektedir. Literatür taraması ve ilgili istatistiksel veriler ışığında yapılan değerlendirmeler, sağlık hizmetlerinin kamusal bir hak olma anlayıştan uzaklaşarak piyasa mekanizmalarına dayalı bir yapıya evrildiğini göstermektedir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, sağlık hizmetlerinin finansman ve sunum yapısında önemli değişimlerin yaşandığını; katkı payları, performans sistemi, kamu-özel ortaklığı modeli ile yapılan şehir hastaneleri ve özel sektörün artan rolü ile birlikte hizmetin giderek piyasa dinamikleri çerçevesinde şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, neoliberal dönüşüm sürecinde sağlığın kamusal temelli bir hak olmaktan uzaklaştırılarak ekonomik bir hizmet alanına dönüştürüldüğünü göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The ability of nations to raise healthy generations depends on the development of health policies aligned with their prevailing socio-political conditions. Neoliberal policies, which gained significant momentum on a global scale in the post-1980 period, laid the groundwork for the restructuring of the health system in Turkey as well. This transformation acquired an institutional character with the implementation of the Health Transformation Program in 2003. This study examines the effects of neoliberal transformation on the Turkish health system within the context of legislative reforms, implemented policies, and the structural problems that have emerged as a result. Assessments conducted through a literature review and analysis of relevant statistical data indicate that health services have progressively diverged from the understanding of healthcare as a public right, evolving instead toward a market-based structure. The findings obtained within the scope of this study reveal that significant changes have occurred in the financing and delivery of health services, and that, alongside co-payments, the performance-based payment system, city hospitals constructed under the public-private partnership model, and the growing role of the private sector, healthcare has increasingly come to be shaped by market dynamics. This study demonstrates that, throughout the neoliberal transformation process, health has been divested of its status as a publicly grounded right and converted into a domain of economic service provision.
Benzer Tezler
- Küreselleşme ve sosyal güvenlik reformu: Güney Avrupa refah rejimleri açısından bir analiz
Globalization and social security reform: An analysis of South European welfare regimes
MUSTAFA ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2026
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ PARLAK
- Transformation in the organizational and financial set-up of the health care system in Turkey its repercussions and similarities with the English model
Türk sağlık sisteminde yerelleşme ve finansmana yönelik dönüşüm çabaları, bunların etkileri ve İngiltere modeli ile benzerlikler
BENGİ DEMİRCİ
Doktora
İngilizce
2012
Sağlık Kurumları YönetimiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİNASİ AKSOY
- The impact of Public Private Partnership model on healthcare service provision: The case of Ankara City Hospital
Kamu Özel İşbirliği modelinin sağlık sistemine etkileri: Ankara Şehir Hastanesi örneği
MURAT KÜÇÜKKAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. YILMAZ ÜSTÜNER
PROF. DR. KAMİL YAZICIOĞLU
- Değişen sosyal güvenlik sistemi ve sağlıkta dönüşüm programı üzerine bir değerlendirme: Ardahan örneği
On changing social security system and health transformation program: The case of Ardahan
CAN ELİGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiYıldız Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESTER RUBEN
- Türk eğitim sisteminde öğretmen yetiştirmenin tarihî sosyal ve felsefi temelleri (1923-2018)
Historical social and philosophical foundations of teacher training in the Turkish education system (1923-2018)
FAİK BENLİ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HALUK ERDEM