NHE6 gen modülasyonunun alzheimer ile ilişkili genlerin anlatımı üzerine etkisinin araştırılması
Investigating the effect of NHE6 gene modulation in alzheimer's-related gene expression profiles
- Tez No: 1013327
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHSİN KONUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Genetik, Tıbbi Biyoloji, Genetics, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alzheimer Hastalığı (AH) en sık görülen nörodejeneratif hastalıktır ve sıklıkla ciddi bilişsel gerileme ile kendini gösterir. Histolojik olarak AH, sinaptik bozuklukların ve nöronal hücre ölümünün sebebi olan hücre dışı Aβ (Amiloid beta) plakları ve hücre içi hiperfosforile tau yumaklarının varlığı ile karakterize edilir. Alzheimer gibi nörodejeneratif bozukluklar da endolizozomal mekanizmalar ile ilişkilidir ve bu da NHE6 aracılı pH regülasyonunun bu hastalıkların oluşum süreci ile ilgili olabileceğini düşündürmektedir. SLC9A6 geni tarafından kodlanan NHE6 evrimsel olarak korunmuş ökaryotik Na+/H+ değiştiricilerden oluşan daha geniş bir ailenin üyesidir. NHE proteinleri hücrenin ve organellerin pH'ını, veziküler trafiği ve veziküllerin geri kazanımını, hücre boyutunu ve osmotik dengeyi, hücre büyümesi ve göçünü, iyon homeostazını ve sinyal mekanizmalarını düzenler. NHE6 anlatımını değiştirerek veya endozomal alkalileştirme ajanlarını uygulayarak veziküler pH'ı değiştirmek, AH hastaları için yeni bir terapötik seçenek olarak umut vaat edebilir. Bu tez çalışması kapsamında NHE6 proteinini kodlayan SLC9A6 gen anlatımındaki artış ve azalışın, Alzheimer ile ilişkili APP, PSEN1, IRS1 ve CKIε genleri üzerine etkisi araştırılmıştır. SLC9A6 gen anlatımının siRNA ile baskılanmasının, AH ile ilişkili genlerin anlatımını ve hücre içi Aβ (1-42) miktarını anlamlı şekilde azalttığını ortaya koymuştur. SH-SY5Y (F+A+siRNA) grubunda, kontrol grubuna kıyasla, APP gen anlatımının 5,2 kat (p <0.05), PSEN1 gen anlatımının 6,9 kat (p <0.0001), IRS1 gen anlatımının 17,33 kat (p<0.0001), CKIε gen anlatımının 2,7 kat (p <0.0001) anlamlı olarak azaldığı belirlenmiştir. Hücre içi Aβ (1-42) miktarının ise istatistiksel olarak anlamlı şekilde (%CV <20) 0,31 kat azaldığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar AH'nin önlenmesi ve ilerlemesinin yavaşlatılması noktasında yeni bir terapötik yaklaşım olarak, NHE6/SLC9A6 inhibisyonunun önemli potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Alzheimer's disease (AD) is the most common neurodegenerative disease and often presents with severe cognitive decline. Histologically, AD is characterized by the presence of extracellular Aβ (Amyloid beta) plaques and intracellular hyperphosphorylated tau tangles, which cause synaptic dysfunction and neuronal cell death. Neurodegenerative disorders such as AD are also associated with endolysosomal mechanisms, suggesting that NHE6-mediated pH regulation may be involved in the pathogenesis of these diseases. NHE6, encoded by the SLC9A6 gene, is a member of a larger family of evolutionarily conserved eukaryotic Na+/H+ exchangers. NHE proteins regulate cell and organelle pH, vesicular traffic and vesicle recycling, cell size and osmotic balance, cell growth and migration, ion homeostasis, and signaling mechanisms. Altering vesicular pH by altering NHE6 expression or applying endosomal alkalizing agents may hold promise as a new therapeutic option for AD patients. In this thesis study, the effects of the increase and decrease in the expression of SLC9A6 gene, which encodes NHE6 protein, on AD-related APP, PSEN1, IRS1 and CKIε genes were investigated. It was revealed that suppression of SLC9A6 gene expression with siRNA significantly reduced the expression of AD-related genes and the amount of intracellular Aβ (1-42). In the SH-SY5Y (F+A+siRNA) group, APP gene expression was significantly decreased by 5.2-fold (p < 0.05), PSEN1 gene expression was significantly decreased by 6.9-fold (p < 0.0001), IRS1 gene expression was significantly decreased by 17.33-fold (p < 0.0001), and CKIε gene expression was significantly decreased by 2.7-fold (p < 0.0001). Intracellular Aβ (1-42) amount was statistically significantly decreased by 0.31-fold (%CV < 20). These results reveal that the NHE6/SLC9A6 inhibition has significant potential as a new therapeutic approach for preventing AD and slowing its progression.
Benzer Tezler
- Mesoporous black arsenic (MBA): synthesis and red-light-enhanced photocatalytic activity in C─H arylation
Mezogözenekli siyah arsenik (MBA): sentez ve kirmizi işik destekli C─H arilasyonda fotokatalitik aktivitesi
TUANA AYLA DEMİRCİOĞLU
- Kadın sporcularda nordik hamstring egzersizinin sprint koşusu ve kuvvet-hız profili üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of nordic hamstring exercise on sprint run and strength-speed profile in women athletes
YUSUF ALADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporAkdeniz ÜniversitesiSporcu Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL ÇETİN ÖZDOĞAN
- Farklı eksantrik hamstring egzersizlerinin hamstring kas kuvveti üzerine etkisinin karşılaştırılması: Modifiye razor curl-nordic hamstring
Comparison of the hamstring muscle strength effects of different eccentric hamstring exercises: Modified razor curl-nordic hamstring
BÜŞRA ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAİT BURAK AKTUĞ
- Nordik hamstring egzersizi sonrası yorgunluğa karşı potansiyel bir strateji olarak köpük silindir uygulamaları
Foam rolling interventions as a potential strategy to counter fatigue following nordic hamstring exercise
COŞKUN RODOPLU
Doktora
Türkçe
2025
SporBursa Uludağ ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMİZ ARABACI
- Futbolda kuvvet antrenmanlarına ek olarak farklı yöntemlerle uygulanan kuvvet egzersizlerinin sportif performans üzerine etkisi
The effect of strength exercises applied using different methods in addition to strength training on athletic performance in soccer
MELİK MURAT AYVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporSelçuk ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL BÖGE
