أثر الصكوك السيادية على مؤشرات الاقتصاد الكلي“دراسة تطبيقية على عينة من الدول الإسلامية”
Devlet kira sertifikalarının makro ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi: İslam ülkeleri örneğinde uygulamalı bir çalışma
- Tez No: 1013538
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMAL TAWFIQ MOH'D HATTAB
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Ekonomi, Religion, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, devlet kira sertifikalarının (Devlet sukûk) nazarî çerçevesini derinlemesine tahlil etmeyi ve bu enstrümanın amelî (uygulamalı) yönünü irdelemeyi hedeflemektedir. Sukûkun makroiktisadî göstergeler üzerindeki etkisi, özellikle gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH), bütçe açığı, para arzı ve cari işlemler dengesi üzerinden incelenmiştir. Ana değişken olarak devlet sukûku ele alınırken, bu etkinin daha sağlıklı ölçülebilmesi amacıyla ikincil bağımsız değişkenler olarak döviz rezervleri, kamu borcu ve devlet tahvilleri de modele dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamı, 2011–2022 yılları arasında sukûk ihraçlarında önde gelen bazı İslâm ülkeleriyle sınırlandırılmıştır. Bu ülkeler Endonezya, Türkiye, Malezya, Bahreyn, Pakistan ve Katar'dır. Metodoloji açısından; çalışmada öncelikle ilgili literatürün tetkikine yönelik istikrâî (tümevarımcı) yöntem kullanılmış, devlet sukûku piyasasının işleyişi ve ekonomik fonksiyonu tasvirî-tahlilî yaklaşımla ele alınmış, örneklem ülkelerin tecrübeleri mukayeseli olarak değerlendirilmiştir. Nicel verilerin değerlendirilmesinde ise panel veri analizi yöntemine müracaat edilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan temel bulgulardan biri, devlet sukûklarının GSYİH ve para arzı üzerindeki etkisinin sınırlı olması sebebiyle ekonomik büyüme ve enflasyonun kontrolü açısından müspet bir katkı sunamadığıdır. Bununla birlikte sukûkun bütçe açığının azaltılması ve cari işlemler dengesinin iyileştirilmesi noktasında kayda değer olumlu etkileri tespit edilmiştir. Ancak bu tesirin genel itibarıyla zayıf kalması, sukûk ihracının ülkelerin iktisadî hacmine kıyasla düşük seviyede gerçekleşmesi ve mevcut bazı yapısal eksiklikler ile karşılaşılan hukukî ve iktisadî zorluklara bağlanmıştır. Bu bağlamda sukûkun daha etkili bir ekonomik araç hâline gelebilmesi için uygun hukukî ve kurumsal zeminin oluşturulması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed at provide an in-depth analysis of the theoretical aspect of sovereign sukuk while reviewing their practical applications by examining their impact on macroeconomic indicators. These indicators included Gross Domestic Product, budget deficit, money supply, and current account balance. Secondary independent variables, such as foreign reserves, public debt, and government bonds, were utilized to assist in estimating the impact of sovereign sukuk as the primary independent variable. The study sample comprised several Islamic countries leading in sovereign sukuk issuance, namely: Indonesia, Turkey, Malaysia, Bahrain, Pakistan, and Qatar, over the period from 2011 to 2022. To achieve these objectives, an integrative approach was employed, combining the inductive method to trace and analyze relevant literature, the descriptive-analytical method to study the sovereign sukuk market and its economic role while describing and analyzing the experiences of the countries forming the study sample, in addition to the quantitative analysis method using panel data to estimate the statistical relationships between the variables. The study concluded with several key findings, most notably: that sovereign sukuk did not effectively contribute to economic growth or inflation control through their impact on GDP and money supply. However, they played a positive role in reducing the budget deficit and improving the current account balance in the studied countries. Nonetheless, the economic role of sovereign sukuk remains limited, which could be attributed to several reasons, including the low volume of sukuk issuance in those countries compared to the scale and reality of their economic activities, as well as existing shortcomings and challenges. Addressing these requires the establishment of a suitable legal and economic environment to enhance this role in the future.
Benzer Tezler
- أثر المذهبية الفقهية في تفسير آيات الأحكام - سورة النور نموذجاً
Nur Suresi bağlamında ahkam ayetlerinin tefsirinde fıkhi mezheblerin etkisi
BAHA EDDİN ALJASEM
Yüksek Lisans
Arapça
2015
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ABAY
- اثر القرءان في بناء شخصيت الانسان رساءل النور نموزج
İnsan şahsiyetinin oluşumunda Kur'ân tefekkürünün rolü: Risâle-i Nur örneği
ESRA AHMED SALİH AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2015
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSHAK ÖZGEL
- أثر القواعد الفقهية الكبرى في السلطة القضائية مجلة األحكام العدلية أنموذجا
Eseru'l- kavâidi'l-fıkhiyye el-kübrâ fi's-sultati'l-kadâiyye Mecelletü'l-ahkâmil-adliyye enmüzecen
OTHMAN SAEED HOURAN
- أثر الإختلافات اللغوية في المسائل العقدية المعتزلة و الأشاعرة نموذجا دراسة لغوية تحليلية
Mezheplerın inşasında Kur'an-ı Kerîm kaynaklı dilsel ihtilaflar (Eşarî ve Mu'tezile örneğı)
SHAHO TAWFEEQ GHAFOUR
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM USTA
- أثر القواعد النَّحوية والبلاغية في الترجيحِ الفقهي في مسائلِ الطهارةِ
Arap grameri ve belagatinin taharet konusunda fıkhî tercihlere tesiri
ZEYAD HUSHAM MUSTAFA
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN KAZAN