Geri Dön

Çocuk bilgisayarlı tomografi incelemelerinde teknik parametrelerin radyasyon dozu ve görüntü kalitesi üzerindeki etkisi

Effect of technical parameters on radiation dose and image quality in pediatric computed tomography examinations

  1. Tez No: 1013721
  2. Yazar: İSMAİL FINDIKLI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TURAN OLĞAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Radyoloji ve Nükleer Tıp, Physics and Physics Engineering, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Nükleer Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Medikal Fizik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bilgisayarlı Tomografi (BT)'nin çocuk hastalarda artan kullanımı çocuklara verilen dozların artmasına neden olmuştur. Çocukların yetişkinlere göre daha yüksek radyasyon duyarlılığı ve beklenen uzun yaşam süreleri nedeniyle kansere yakalanma olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle hasta dozlarının azaltılması çok önemlidir. Bu tezin amacı çocuk BT incelemelerinde teknik parametrelerin (kVp, mAs, kesit kalınlığı ve iteratif rekonstrüksiyon algoritması vb.) radyasyon dozu ve görüntü kalitesi üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Tez çalışmasında 3 hastanede kurulu 5 farklı BT sisteminde çocuk kafa, toraks ve abdomen incelemeleri için hasta dozları ölçülmüştür. Hasta dozları, BT sisteminin herbir inceleme için verdiği hacimsel CTDI değerleri ve hasta boyutuna özel doz tahmini cinsinden ölçülmüştür. Fiziksel görüntü kalitesi ölçümleri ticari olarak elde edilebilen Catphan®600 fantomu kullanılarak, Görev Transfer Fonksiyonu, Gürültü Güç Spektrumu ve Kontrast Gürültü Oranı (CNR) nicelikleri için gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Catphan®600 fantomunun düşük kontrast modülünden psikofiziksel görüntü kalitesi parametresi olan ters görüntü kalitesi indeksi (IQFinv) hesaplanmıştır. Klinik görüntü kalitesi ölçümleri, radyologlar tarafından 5 yaş çocuk hasta görüntülerinden mutlak görsel derecelendirme analizi (VGAabs) metoduyla değerlendirilmiştir. Pediatrik toraks ve abdomen BT incelemeleri için üçüncü çeyrek SSDE değerleri sırasıyla, 5,73 mGy ve 7,18 mGy olarak bulunmuştur. Farklı BT sistemlerinde kullanılan iteratif rekonstrüksiyon (IR) algoritmalarının artan iterasyon seviyesi ile, mutlak gürültü azalırken CNR ve IQFinv artmış ancak VGAabs değerlerinde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. IR teknikleri, standart filtre geriye projeksiyon tekniğine göre aynı görüntü kalitesinde ortalama %52 doz azalımı sağlamıştır. Bu tez çalışmasının tamamı,“122F015”kodlu“Pediatrik BT İncelemelerinde Görüntü Kalitesinin Farklı Yöntemlerle Ölçülmesi, Yöntemler Arasındaki Korelasyonun Belirlenmesi ve Radyasyon Düzeyiyle İlişkisinin Araştırılması”başlıklı TÜBİTAK (ARDEB 1001) projesi tarafından desteklenmiştir.

Özet (Çeviri)

The increasing use of Computed Tomography (CT) in pediatric patients has resulted in the doses to given to childiren, and it is important to reduce patient doses because these patients are more likely to develop cancer due to their higher radiation sensitivity and longer life expectancy than adults. The aim of this thesis is to investigate the effect of technical parameters (kVp, mAs, slice thickness and iterative reconstruction algorithm, etc.) on radiation dose and image quality in pediatric CT examinations. In the thesis study, patient doses were measured for pediatric head, thorax and abdomen examinations in 5 different CT systems installed in 3 hospitals. Patient doses were measured in terms of the volumetric CTDI values given by the CT system for each examination and the patient size-specific dose estimate. Physical image quality measurements were performed using the commercial Catphan®600 phantom for the Task Transfer Function, Noise Power Spectrum and Contrast-to-Noise Ratio (CNR) quantities. In addition, the inverse image quality index (IQFinv), which is a psychophysical image quality parameter, was calculated from the low contrast module of the Catphan®600 phantom. Clinical image quality measurements were evaluated by radiologists using the absolute visual grading analysis (VGAabs) method from 5-year-old child patient images. Third quarter SSDE values for pediatric thorax and abdomen CT examinations were found to be 5.73 mGy and 7.18 mGy, respectively. With the increasing iteration level of iterative reconstruction (IR) algorithms used in different CT systems, absolute noise decreased, CNR and IQFinv increased, but no significant change was observed in VGAabs values. IR techniques provided an average of 52% dose reduction compared to the standard filter back projection technique at the same image quality. This thesis study was fully supported by the TÜBİTAK (ARDEB 1001) project titled“Measurement of Image Quality with Different Methods in Pediatric Computed Tomography Examinations, Determination of the Correlation Between Methods and Investigation of the Relationship with Radiation Level”with the code“122F015”.

Benzer Tezler

  1. Bilgisayarlı tomografi ile gerçekleştirilen toraks, abdomen ve pelvis incelemelerinde boyuta bağlı doz tahminleri: Çocuk ve yetişkin hastalar

    Size specific dose estimates in computed tomography examinations of thorax, abdomen and pelvis: Pediatric and adult patients

    İSMAİL ÖZSOYKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Radyoloji ve Nükleer TıpDokuz Eylül Üniversitesi

    Medikal Fizik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL YURT

  2. Bilgisayarlı tomografide yetişkin ve çocuk hastalar için farklı sistemlerde uygun klinik protokollerin saptanması

    Investigation for optimal clinical protocols of adult and pediatric patients in different CT systems

    İSMAİL FINDIKLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Fizik ve Fizik MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DOĞAN BOR

  3. Pediatrik hastalarda yüksek pitch kullanılarak bilgisayarlı tomografi çekilmesinin radyasyon dozu üzerine etkisi

    High pitch computed tomography effect on radiation dose in pediatric patients

    ERAY ATLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Radyoloji ve Nükleer TıpHacettepe Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERHAN AKPINAR

  4. Akut batın tablosu ile batın BT çekilen çocuklarda mezenterik lenf nodlarının değerlendirilmesi ve bulguların kontrol grubu ile karşılaştırılması

    Evaluation of abdominal CT findings of mesenteric lymph nodes in children presenting with acute abdomen complain and comparison with the control group

    ELDAR VALİYEV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul Üniversitesi

    Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENSAR YEKELER

  5. Primer hipertansiyonu olan çocuk hastalarda epikardiyal yağ doku kalınlığının değerlendirilmesi

    Evaluation of epicardial adipose tissue thickness in pediatric patients with primary hypertension

    MURATHAN YAŞAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    NefrolojiEge Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İPEK KAPLAN BULUT