Ergenlerde teknoloji bağımlılığının sosyal dışlanma ve akademik ertelemeye olan etkisinin incelenmesi
Examining the effects of technology addiction on social exclusion and academic procrastination in adolescents
- Tez No: 1013878
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZDEN KUŞCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, ergenlerde teknoloji bağımlılığının sosyal dışlanma ve akademik erteleme ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışma, dijital teknolojilerin ergenlerin sosyal ve akademik yaşamları üzerindeki etkilerini bütüncül biçimde değerlendirme gereksiniminden hareketle nicel araştırma yaklaşımı ve ilişkisel tarama deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Konya ili Selçuklu ilçesinde öğrenim gören 573 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği, Ergenler İçin Ostrasizm (Sosyal Dışlanma) Ölçeği ve Akademik Erteleme Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, teknoloji bağımlılığı ile akademik erteleme arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Teknoloji bağımlılığı ile sosyal dışlanma arasında ise pozitif yönlü ancak zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca teknoloji bağımlılığı ve bazı alt boyutlarının cinsiyet, lise türü ve akademik not ortalamasına göre farklılaştığı; akademik ertelemenin özellikle düşük akademik başarı düzeyinde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ergenlerde teknoloji bağımlılığının akademik işlevselliği olumsuz etkileyen önemli bir risk alanı olduğu, sosyal dışlanma ile ilişkisinin ise daha sınırlı fakat dikkate değer bir yapı sergilediği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulguların, okul temelli önleyici rehberlik çalışmaları ve sağlıklı teknoloji kullanımına yönelik müdahaleler açısından yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between technology addiction, social exclusion, and academic procrastination among adolescents. The research was conducted within a quantitative, correlational survey design, guided by the need to evaluate the effects of digital technologies on adolescents' social and academic lives holistically. The study sample consisted of 573 high school students enrolled in schools in the Selçuklu district of Konya during the 2025–2026 academic year. Data were collected through the Demographic Information Form, the Technology Addiction Scale, the Ostracism Experience Scale for Adolescents (Social Exclusion), and the Academic Procrastination Scale. Descriptive statistics, exploratory and confirmatory factor analyses, independent-samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analyses were employed in the data analysis. The findings revealed a positive, moderate, and statistically significant relationship between technology addiction and academic procrastination. In contrast, the relationship between technology addiction and social exclusion was found to be positive but weak. In addition, technology addiction and some of its subdimensions differed according to gender, school type, and academic grade average, while academic procrastination was found to be higher, particularly among students with lower academic achievement. As a result, technology addiction was identified as a significant risk factor that adversely affects academic functioning among adolescents, whereas its relationship with social exclusion appeared to be more limited yet still noteworthy. The findings are considered to provide guidance for school-based preventive counseling practices and interventions to promote healthy technology use.
Benzer Tezler
- Ergenlerde dijital oyun bağımlılığının karanlık üçlü kişilik özellikleri, sosyal dışlanma ve demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of digital game addiction in adolescents in terms of dark triad personality traits, social ostracism and demographic variables
BEDİA BAĞDATLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ULU
- Ergenlerde oyun bağımlılığının sosyal kaygı, saldırganlık ve sosyal dışlanma ile ı̇lişkisinin ı̇ncelenmesi
Investigation of relationships among game addiction, social anxiety, agression, and social ostracism in adolescents
BEYZANUR KINAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇARE SERTELİN MERCAN
- Ergenlerde algılanan sosyal destek ve sosyal dışlanma deneyimlerinin internet bağımlılığını yordayıcılığı
Perceived social support and social exclusion experiences are predictive of internet addiction in adolencents
ALİ ÖZTOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BESRA TAŞ
- Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Analysis of social media addiction in terms of various variables
MEHMET ÖZTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KALE
- Ergenlerde teknoloji bağımlılığının anne-baba tutumları ve duygusal zekâ ile ilişkisi
The relationship of technology addiction in adolescents with attitudes of parents and emotional intelligence
MERYEM BÜŞRA SALAMCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK